เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม 2550 ดิฉันได้ไปพื้นที่จังหวัดสุพรรณบุรี เรื่องหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง เป็นครั้งที่ 2 โดยมีเป้าหมายเพื่อนำข้อมูลรายครัวเรือนที่ได้จัดเก็บ (นักวิจัยชุมชน) ไปตรวจสอบความถูกต้องและคืนข้อมูลเรื่อง "สภาพทั่วไปของหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง" ให้กับชุมชนที่ได้ไปจัดเก็บโดยใช้วิธีการ Focus Group แล้วนำมาประมวลผลภาพรวมให้กับชุมชนได้รับทราบ คือ
1. จัดกระบวนการเพื่อให้ชุมชนตรวจสอบข้อมูล นั้นได้ใช้วิธีการอ่านให้ชาวบ้านฟังเป็นระยะๆ ชุมชนตรวจสอบเนื้อความ แล้วชุมชนจึงรับรองความถูกต้อง/แก้ไขปรับปรุง ซึ่งเป็นผลจากการจัดเก็บข้อมูลครั้งที่ 1 เรื่องข้อมูลพื้นฐานทั่วไป
2. นำข้อมูลกลับคืนสู่ชุมชน โดยใช้วิธีการเล่าให้ฟัง นำเสนอข้อมูลผ่านเครื่องมือต่าง ๆ (เชิงคุณภาพ) แล้วชุมชนรับทราบ ซึ่งจะเป็นข้อมูลที่ทีมงานได้ร่วมกับผู้แทนชุมชน (นักวิจัยชุมชน) จัดเก็บข้อมูล (ใช้แบบสอบถาม) แล้วนำมาประมวลผล วิเคราะห์ และสรุปผลให้กับชุมชนได้รับทราบสถานภาพของตนเอง อาทิเช่น รายได้/รายจ่ายทั้งในและนอกภาคเกษตร รายจ่าย (ต้นทุน) ในภาคการเกษตร แล้วมาเน้นหนักที่ต้นทุนการผลิตที่ชาวบ้านต้องจ่ายไปมากที่สุดนั้นเป็นค่าอะไรบ้าง? คำตอบที่พบคือ ค่าปุ๋ยและสารเคมี หลังจากนั้นนำรายได้และรายจ่ายมาหักลบกันแล้วพบว่า การครองชีพของชาวบ้านติดลบ (รายจ่ายมากกกว่ารายได้ ประมาณ - 50,000 บาทขึ้นไป) ซึ่งเป็นผลจากการจัดเก็บข้อมูลครั้งที่ 2 เรื่องประมวลผลข้อมูลพื้นฐานรายครัวเรือน
3. จัดกระบวนการเพื่อให้ชาวบ้านระดมข้อมูลที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ได้แก่ 1) ทรัพยากรธรรมชาติ/สิ่งแวดล้อม (แต่ก่อนกับตอนนี้เป็นอย่างไร?) 2) ระบบการผลิต (ก่อนทำกับหลังทำเป็นอย่างไร?) 3) การบริโภค อุปโภค วิถีชีวิต วัฒนธรรม ประเพณี (แต่ก่อนกับตอนนี้เป็นอย่างไร?) และ 4) เศรษฐกิจพอเพียง คือ จุดเริ่มต้น การขยายแนวคิด อุปสรรค/ปัญหา และปัจจุบันสู่อนาคต จะเป็นอย่างไร?
ซึ่งเป็นโจทย์ที่เรามอบให้ชุมชนช่วยกันคิดโดยแบ่งเป็น 3 กลุ่มย่อย แล้วมีทีมงานเป็นวิทยากรพี่เลี้ยงประจำกลุ่มย่อยทำหน้าที่ทบทวนโจทย์ ชวนคุยชวนเล่า และบันทึกข้อมูลตาม
สิ่งที่เกิดขึ้นดังกล่าวมาจากการลงพื้นที่ของจังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 2 จุด โดยภาคเช้า เราไปคุยกับชาวบ้านที่ บ้านสระ อำเภอสามชุก และ ในภาคบ่ายเราไปคุยกับชาวบ้านที่ บ้างหนองกระอิฐ
อำเภอหนองหญ้าไซ เราได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากเกษตรอำเภอทั้ง 2 พื้นที่ที่เป็นเจ้าของพื้นที่ และชาวบ้านทั้ง 2 แห่งค่ะ.
นำข้อมูลคืนสู่ชุมชน...เพื่อให้ชุมชนตรวจสอบ
ข้อมูลของใคร เมื่อไปเอามาแล้ว...ก็นำส่งคืนเจ้าของเขาด้วย เพื่อวันหลังเขาจะได้ให้เราอีก....
ความเห็น
บทความในวันเดียวกัน
แจ๊ค · 16 ก.ค. 2550
sodiam · 16 ก.ค. 2550
นาย นายภูริวัฑ อ๊อด พูนสูงเนิน · 16 ก.ค. 2550
ดาบหนอง · 16 ก.ค. 2550
ขจิต ฝอยทอง · 16 ก.ค. 2550
พ่อน้องซอมพอ · 16 ก.ค. 2550
ขอบพระคุณมากครับที่นำมา ลปรร.