ผมชอบใจมาก ที่ The Nation ฉบับวันที่ 24 มิ.ย. 50 ลงเรื่อง Plea to boost indigenous cattle-raising เขียนโดย กมล สุกิน นักข่าวของ เดอะเนชั่น ที่ทำหน้าที่เขียนเรื่องดีๆ เรื่องแนวนวัตกรรม ที่ผมชื่นชอบ    

        ผมมีข้อสังเกตมานานแล้ว ว่าสังคมสมัยใหม่ของเรา มีการลดค่าของภูมิปัญญาไทย     ทั้งที่เรารู้ตัวและไม่รู้ตัว     มาตรการลดค่าอย่างหนึ่งคือ กระบวนการที่เรียกว่า "การพัฒนา" ที่รัฐบาลดำเนินการ     อีกส่วนหนึ่งคือกระบวนการที่เรียกว่า "วิชาการ" ที่นักวิชาการดำเนินการ     เราไม่รู้ ไม่เข้าใจ ความรู้ที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น เราก็บอกไว้ก่อนว่าความรู้ หรือวิธีการ ที่เราคุ้นเคย และที่เรานำไปเผยแพร่ ดีกว่า ทันสมัยกว่า สะดวกกว่า      โดยไม่ได้คำนึงเลยว่า ชาวบ้านเขามีบริบท หรือสภาพแวดล้อม ที่แตกต่างจากที่เราคุ้นเคย   

         เราไม่เคยเข้าไปทำความเข้าใจความรู้ในบริบทของชาวบ้าน ที่เป็น "ความรู้ฝังลึกในคน ในวัฒนธรรม" (Tacit Knowledge)     แต่เราบอกว่าความรู้ของเขาล้าสมัย     เป็นความรู้ที่ไม่ตั้งอยู่บนฐานของวิทยาศาสตร์สมัยใหม่     เวลานี้เรารู้แล้วว่า นี่คือความเขลาของนักวิชาการสมัยใหม่     นี่คือความเขลาของนักพัฒนาตามก้นอเมริกัน หรือยุโรป    

         ผมชอบใจที่ ดร. จุฑารัตน์ เศรษฐกุล แห่ง สจล. บอกว่าเนื้อวัวพื้นเมืองไทย  ที่เลี้ยงแบบชาวบ้าน ดีกว่าเนื้อวัวพันธุ์นำเข้า ที่เลี้ยงในฟาร์ม  หากนำไปปรุงและกินตามแบบไทยๆ เช่น ลาบ  มัสมั่น  แกงเนื้อ     แต่ไม่เหมาะที่จะนำไปทำสเต็ก กินแบบฝรั่ง     ที่ดีกว่ามากคือทำกำไรแก่ผู้เลี้ยงได้ดีกว่าเลี้ยงวัวพันธุ์     และคุณภาพเนื้อดีกว่า ในด้านเป็นอาหารสุขภาพ เพราะมันน้อยกว่า      และไม่มีสารปฏิชีวนะ และสารตกค้างอื่นๆ ที่ฟาร์มวัวใช้ผสมอาหารให้วัวกิน

          นักวิชาการที่ดีต้องแยกแยะอย่างนี้     ไม่ว่าอะไรก็ตาม มีทั้งส่วนดีและส่วนเสียเสมอ (รวมทั้งคน เช่นตัวผม)      การที่เราไม่เคยทำงานวิชาการ หาส่วนดีของสิ่งที่เรามี  หรือพัฒนามาแบบภูมิปัญญาพื้นบ้านมาเป็นเวลานาน     สะท้อนความอ่อนแอของวงการวิชาการวิทยาศาสตร์ไทย     และสะท้อนความอ่อนแอของวงการวิชาการสังคมศาสตร์ไทยด้วย     เพราะเราปล่อยให้มีวาทกรรมในสังคมที่กดขี่ลดทอนความมั่นใจในตนเอง      สูญเสียความภูมิใจในภูมิปัญญาที่ตนมี      ไม่เห็นคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่น

          บทความใน The Nation วันนี้ จึงมีคุณต่อสังคมไทยหลายด้าน     ผมจึงขอแสดงความขอบคุณคุณกมล สุกิน และ เดอะ เนชั่น มา ณ ที่นี้

วิจารณ์ พานิช
24 มิ. ย. 50
วันครบรอบ 75 ปี การเปลี่ยนแปลงการปกครอง    และครบรอบ 75 ปี สวนโมกข์