ไตลื้อ คือ กลุ่มชนที่มาจากแคว้นสิบสองปันนาในยุคเก็บผักใส่ซ้าเก็บข้าใส่เมือง

ชาวไตลื้อบ้านออนหลวยนี้นั้น มีนิสัยรักหมู่คณะ รักความสงบ ไม่ฟุ้งเฟ้อ มีวัฒนธรรมอันดีงามเช่น การตั้งบ้านเรือนรวมกันเป็นหมู่บ้านใหญ่ๆ การแต่งกายด้วยผ้าฝ้ายทอมือ การหุงหาอาหาร ที่แตกต่างกับคนพื้นเมือง การพูดเป็นภาษาถิ่นคล้ายคนยองแต่มีสำเนียงเหน่อๆ หนัก ๆ สำเนียงพูดของคนพื้นเมืองและคนยองที่ออกเสียงสามัญนั้น ไทยลื้อจะออกเสียงเป็นสียงจัตวา เช่น ปืนเบอร์สิบสอง=ปื๋นเบ๋อสิบสอง  รถยนต์ยางแบน=รถยุนย๋างแบ๋น  ตกกะได=ต๊กกะได๋ เป็นต้น ส่วนภาษาเขียนเป็นแบบคล้ายตัวขอม แต่ เขียนกลมๆ เรียกว่าอักขระไทยลื้อหรือต้วเมืองล้านนา เขียนในใบลาน(ร้อยเรียงหน้าให้ติดกันด้วยเชือกปอหรือเชือกป่านมีตลับไม้แบนๆแนบประคองสองข้างไว้)และปั๊บสา(สมุดพับหลาย ๆ ชั้น ที่ทำด้วยกระดาษสา)นำไปเก็บรักษาไว้ในตู้ ที่หอพระไตรปิฏก(หอธรรม) เพื่อสะดวกต่อการนำมาศึกษาเล่าเรียน โดยการสอนของผู้รู้คือพระภิกษุ สามเณร และปราชญ์ชาวบ้านกับศิษย์วัด หรือลูกหลาน สามัญชนทั่วไป