บันทึกนี้เป็นกิจกรรมของทีมงานของสำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชร ที่ได้รับการขอรับการร้องขอให้ไปร่วมสนับสนุนการดำเนินกระบวนการจากสำนักงานเกษตรอำเภอขาณุวรลักษณ์บุรี เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2550 เกี่ยวกับกิจกรรมการพัฒนาองค์กรเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชน สถานที่คือ บ้านบึงเสือเต้น หมู่ที่ 5 ตำบลยางสูง อำเภอขาณุวรลักษบุรี จังหวัดกำแพงเพชร ซึ่งคุณเขียวมรกต ได้บันทึกไว้บ้างแล้ว (ลิงค์อ่าน)
บันทึกนี้ผมเลยขอนำภาพและรายละเอียดบางส่วนมานำเสนอเพิ่มเติม ซึ่งกิจกรรมในวันนั้นเราได้ดำเนินการอย่างไรกันบ้าง ลองติดตามอ่านดูนะครับ
เริ่มขั้นตอนแรก การนำเข้าสู่บทเรียนด้วยวีซีดี
หลังจากที่เราเดินทางไปถึง ได้นำเสนอวีซีดีเรื่องการพัฒนากลุ่มของชุมชนไม้เรียง และโรงสีข้าวชุมชนบ้านทุ่งมหาศาล (วันนี้ฉาย 2 เรื่องควบครับ)
การชมวีซีดี เพื่อนำเข้าสู่บทเรียน ใช้เวลาประมาณ 20 นาที
ในระหว่างที่กลุ่มกำลังชมวีซีดีอยู่นั้น ทีมงานทั้งจากสำนักงานเกษตรจังหวัด จำนวน 5 คน และสำนักงานเกษตรอำเภอขาณุฯ 3 คน ได้หารือเพื่อกำหนดกระบวนการ ซึ่งกระบวนการในลักษณะนี้เรายังไม่มีต้นแบบ แต่ผมได้หารือและกำหนดว่าจะใช้การวิเคราะห์ปัจจัยภายในภายนอก(SWOT) มาทดลองใช้กับกลุ่มดู
หารือก่อนลงมือดำเนินกระบวนการ
ต่อมา ผมได้นำกระบวนการเพื่อสรุปบทเรียนที่ได้จากการชมวีซีดี ซึ่งพอสรุปได้ว่า การดำเนินการของกลุ่มตามวีซีดีได้เกิดการเปลี่ยนแปลงวิธีคิด-วิธีปฏิบัติ และมีคำถามถามกลุ่มอยู่ 3 คำถาม คือ 1) ทำไมถึงทำสิ่งนี้ 2)ทำไมถึงทำที่นี่ 3)มีวิธีทำที่ดีอย่างไร
วันนี้นับว่ามีสิ่งที่พิเศษจากการดำเนินกระบวนการจากที่ผ่านๆ มาก็คือมีกลุ่มต่างๆ มาให้เราได้จัดกระบวนการครบทั้ง 3 ประเภท คือ
- กลุ่มพ่อ (กลุ่มอาชีพทำมะลิ/การผลิตปุ๋ยชีวภาพ)
- กลุ่มแม่ (กลุ่มแม่บ้าน) และ
- กลุ่มลูก (กลุ่มยุวเกษตรกรใน-นอกโรงเรียน)
ขั้นตอนที่ 2 การวิเคราะห์ตนเอง(ปัจจัยภายใน-ภายนอก)
เราได้แบ่งกลุ่มออกเป็น 5 กลุ่ม คือกลุ่มพ่อ 2 กลุ่ม ตามอาชีพ กลุ่มแม่ 2 กลุ่ม และกลุ่มลูก คือกลุ่มยุวเกษตรกรในโรงเรียน-นอกโรงเรียนอีก 1 กลุ่ม กิจกรรมของกลุ่มที่มอบให้ดำเนินการร่วมกันก็คือการวิเคราะห์ตนเอง โดยใช้เทคนิคสวอท (โดยเตรียมกระดาษแบ่งเป็น 4 ส่วน คือ จุดแข็ง-จุดอ่อน-โอกาส-ข้อจำกัด) ซึ่งก่อนที่จะแบ่งกลุ่ม ผมได้อธิบายรายละเอียดจนทุกคนเข้าใจ แล้วจึงแบ่งกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์กลุ่มของตนเอง
ภาพบรรยากาศการแบ่งกลุ่ม พ่อ-แม่-ลูก
กลุ่มพ่อ
กลุ่มแม่
กลุ่มลูก
ขั้นตอนที่ 3 การกำหนดแนวทางพัฒนากลุ่มจากข้อมูลที่ได้
หลังจากที่ทุกกลุ่มได้ร่วมกันวิเคราะห์ตนเองด้วยเทคนิคสวอทแล้ว ผมก็ได้อธิบายและโยนคำถามกลับเข้าไปที่กลุ่มอีกครั้ง เพื่อให้กลุ่มได้เลือกประเด็นที่เป็นทั้งจุดแข็งมาเป็นแนวทางในการพัฒนากลุ่ม หรือประเด็นที่คิดว่าเป้นจุดอ่อนแต่จะแก้ไขปรับปรุงให้ดีขึ้น ซึ่งแต่ละกลุ่มก็จะได้แนวทางในการพัฒนากลุ่มที่แตกกต่างหลากหลายออกไป
ขั้นตอนสุดท้ายก็เป็นการนำเสนอแนวทางการพัฒนาของทั้งกลุ่ม พ่อ-แม่-ลูก ที่ร่วมกันกำหนดและใช้ข้อมูลที่ได้ร่วมกันวิเคราะห์มาเป็นข้อมูลประกอบในการตัดสินใจ
หลังจากการดำเนินกระบวนการกลุ่มเสร็จเรียบร้อยแล้ว ก็เป็นการสรุปบทเรียนร่วมกันของทีมงานทั้งจากสำนักงานเกษตรจังหวัด และสำนักงานเกษตรอำเภอ เพื่อสรุปผลกระบวนการและรับข้อเสนอแนะที่จะนำไปปรับกระบวนการในครั้งต่อๆ ไปร่วมกัน
สรุปบทเรียนร่วมกัน
บันทึกมาเพื่อการ ลปรร. ครับ
วีรยุทธ สมป่าสัก 09/07/50
อ่านแล้วมีความสุขที่มีกลุ่มทำงานแบบนี้ในกรมส่งเสริมการเกษตร ขอบคุณมากคะ
อ่านแล้วมีความสุขมากคะที่มีกลุ่มผู้ทำงานเพื่อประโยชน์พี่น้องเกษตรกร ขอบคุณนะคะ
เรียน หนุ่ม ร้อยเกาะ
เรียน ผอ.ธุวนันท์
เรียน คุณหมอนนทลี