(PMQA = Public Sector Management Quality Assessment)
ตั้งแต่ประเทศไทยมีการปฏิรูประบบราชการ ก็คาดหวังว่าหน่วยงานภาครัฐจะต้องมีแนวทางในการ ปฏิบัติงานอย่างมีมาตรฐาน เป็นที่ยอมรับของ ประชาชนและหน่วยงานต่าง ๆ จะเห็นได้ว่าหน่วยงานภาครัฐได้พยายามดำเนินการพัฒนาหน่วยงานของ ตนเองเพื่อให้ได้รับการยอมรับในมาตรฐานต่าง ๆ เช่น PSO, ISO, Six Sigma, TQM, HA เป็นต้น ซึ่งมีมาตรฐานการปฏิบัติงานอย่างหลากหลาย จนกระทั่ง ปีงบประมาณ พ.ศ. 2548 ทางสำนักงาน ก.พ.ร. ได้ มอบหมายให้สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติจัดทำหลักเกณฑ์และแนวทางการยกระดับและพัฒนา คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA) เพื่อเป็น แนวทางในการพัฒนาการปฏิบัติงานขององค์กรภาครัฐ ขึ้นเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและปรับปรุง กระบวนการทำงานอย่างต่อเนื่อง การพัฒนาคุณภาพการ บริหารจัดการภาครัฐได้ถูกกำหนด ไว้ในแผนการบริหารราชการ แผ่นดิน พ.ศ. 2548-2551 ใน ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 6 ด้าน การพัฒนาร ะบบราชการ โ ด ย กำหนดให้ภาคราชการเสริมสร้างความเป็นเลิศในการปฏิบัติงาน ด้วย การยกระดับและพัฒนา คุณภาพมาตรฐานการทำงานของ ภาครัฐ โดยมุ่งหวังที่จะผลักดันให้ ระบบราชการมีประสิทธิภาพ และ เพิ่มขีดความสามารถในการ ดำเนินงาน การพัฒนาคุณภาพการ บริหารจัดการภาครัฐนี้ คณะ รัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบ เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2548 ตามแนวทาง ที่สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติได้ จัดทำ โดยมีวัตถุประสงค์ของการ ดำเนินการ เพื่อ
1) ยกระดับการ พัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการ ภาครัฐให้สอดคล้องกับพระราช กฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และ เกณฑ์คุณภาพการ บริหารจัดการภาครัฐ พ.ศ. 2548 สำนักงาน ก.พ.ร. วิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546
2) ให้ หน่วยงานภาครัฐนำไปใช้เป็นแนวทางในการยกระดับ คุณภาพการปฏิบัติงานไปสู่ระดับมาตรฐานสากล
3) เป็นกรอบในการประเมินตนเองเพื่อพัฒนาองค์การ และ เป็นฐานสำหรับใช้ประโยชน์ในการติดตามและ ประเมินผลการปฏิบัติงานของหน่วยงานภาครัฐ การพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ จะประกอบ ไปด้วย 2 ส่วน คือ ส่วนที่ 1 เป็นลักษณะ สำคัญขององค์กร และส่วนที่ 2 จะเป็นเรื่องเกณฑ์ คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ ซึ่งประกอบด้วย 7 หมวด
ส่วนที่ 1 ลักษณะสำคัญขององค์กร คือ ภาพรวมของส่วนราชการ สิ่งสำคัญที่มีผลต่อการ ดำเนินงานและความท้าทายที่สำคัญที่ส่วนราชการ เผชิญอยู่ ซึ่งส่วนราชการจะต้องสามารถอธิบายให้ ทราบถึงสภาพแวดล้อมในการปฏิบัติภารกิจของส่วน ราชการ และความสัมพันธ์ที่สำ คัญกับประชาชน ผู้รับบริการ ส่วนราชการอื่น ผู้ส่งมอบ และประชาชนโดยรวม และสามารถอธิบายถึง สภาพการแข่งขัน ความท้าทาย ที่สำคัญในเชิงยุทธศาสตร์และ กลยุทธ์ และระบบการปรับปรุงผลการดำเนินการของส่วนราชการ
ส่วนที่ 2 เกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจประเมินการดำเนินงาน ของส่วนราชการในประเด็นต่าง ๆ ตามหมวดของเกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ ทำให้เห็นโอกาสในการปรับปรุงกระบวนการ ของส่วนราชการ นำไปสู่การยกระดับคุณภาพการปฏิบัติงาน ข อ ง ส่ว น ร า ช ก า ร ต่อ ไ ป ซึ่ง ประกอบด้วยหมวดต่าง ๆ ที่ทุกส่วน ราชการ จะต้องเขียนคำอธิบาย และตอบคำ ถาม รวม 7 หมวด ได้แก่
หมวด 1 การนำองค์กร ในหมวดนี้จะเป็นการตรวจประเมิน ว่าผู้บริหารของส่วนราชการจะ ดำเนินการอย่างไรในเรื่องวิสัยทัศน์ พันธกิจ ค่านิยม เป้าประสงค์ ทั้งระยะสั้นและระยะยาว ความคาดหวังในผลการดำเนินงาน รวมถึงการให้ความสำคัญกับ ผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้เสีย ทั้งหลาย การกระจายอำนาจการ ตัดสินใจ การสร้างนวัตกรรม และ การเรียนรู้ในส่วนราชการ รวมทั้งการตรวจประเมินว่าส่วนราชการนั้น มีการกำกับดูแลตนเองที่ดี และดำเนินการเกี่ยวกับความรับผิดชอบต่อสาธารณะและ ชุมชนอย่างไร
หมวด 2 การวางแผนเชิงยุทธศาสตร์และ กลยุทธ์ หมวดนี้จะเป็นการตรวจประเมินวิธีการกำหนด เป้าประสงค์เชิงยุทธศาสตร์และกลยุทธ์ และแผนปฏิบัติ ราชการของส่วนราชการ รวมทั้งการถ่ายทอด เป้าประสงค์ เชิงยุทธศาสตร์และกลยุทธ์ รวมถึง แผนปฏิบัติราชการที่เลือกไว้ เพื่อนำไปสู่การปฏิบัติและ การวัดผล ความก้าวหน้า
หมวด 3 การให้ความสำคัญกับผู้รับบริการ และผู้มีส่วนได้เสีย หมวดนี้จะเป็นการให้ความสำคัญ กับผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เป็นการตรวจ ประเมินว่าส่วนราชการกำหนดความต้องการ ความ คาดหวัง และความนิยมชมชอบของผู้รับบริการและ ผู้มี ส่วนได้ส่วนเสียอย่างไร รวมถึงส่วนราชการมีการ ดำ เนินการอย่างไรในการสร้างความสัมพันธ์กับ ผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย การกำหนดปัจจัยที่ สำคัญที่ทำให้ผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียมี ความพึงพอใจ และนำไปสู่การกล่าวถึงในทางที่ดี
หมวด 4 การวัด การวิเคราะห์ และการจัดการความรู้ หมวดนี้เป็นการตรวจประเมินว่า ส่วน ราชการเลือก รวบรวม วิเคราะห์ จัดการและปรับปรุงข้อมูล และ สารสนเทศ และจัดการความรู้ อย่างไร
หมวด 5 การมุ่งเน้น ทรัพยากรบุคคล หมวดนี้เป็นการ ตรวจประเมินว่า ระบบงานบุคคล และ ระบบการเรียนรู้ของบุคลากรและ การสร้างแรงจูงใจ ช่วยให้บุคลากร พัฒนาตนเอง และใช้ศักยภาพ อย่างเต็มที่เพื่อให้มุ่งไปในแนวทาง เดียวกันกับเป้าประสงค์ และ แผนปฏิบัติการโดยรวมของส่วน ราชการอย่างไร รวมทั้งตรวจ ประเมินความใส่ใจในการสร้างและ รักษาสภาพแวดล้อมในการทำงาน สร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อการ ปฏิบัติงานของบุคลากร ซึ่งจะนำไปสู่ผลการดำเนินงาน ที่เป็นเลิศ และความเจริญก้าวหน้าของบุคลากรและ ส่วนราชการ
หมวด 6 การจัดการกระบวนการ หมวดนี้ เป็นการตรวจประเมินแง่มุมที่สำคัญทั้งหมดของการจัด กระบวนการ การให้บริการ และกระบวนการอื่นที่สำคัญ ที่ช่วยสร้างคุณค่าแก่ผู้รับบริการ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และส่วนราชการ ตลอดจนกระบวนการสนับสนุนที่ สำคัญต่าง ๆ ในหมวดนี้จะครอบคลุมกระบวนการที่ สำคัญ และหน่วยงานทั้งหมด
หมวด 7 ผลลัพธ์การดำเนินการ หมวดนี้จะ เป็นการตรวจประเมินผลการดำเนินการและแนวโน้ม ของส่วนราชการในมิติ ต่าง ๆ ได้แก่ มิติด้านประสิทธิผล ตามพันธกิจ มิติด้านคุณภาพการให้บริการ มิติด้านประสิทธิภาพของการปฏิบัติราชการ และมิติด้านการพัฒนาองค์กร นอกจากนี้ยังตรวจประเมินผลการ ดำเนินการของส่วนราชการ โดย เปรียบเทียบกับส่วนราชการหรือ องค์กรอื่นที่มีภารกิจคล้ายคลึงกัน
การพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA) ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2549 ทางสำนักงาน ก.พ.ร. ได้กำหนดให้เป็นตัวชี้วัดหนึ่งให้แต่ละส่วน ราชการมีสิทธิเลือกว่าจะใช้เป็นตัวชี้วัดตามคำรับรอง การปฏิบัติราชการหรือไม่ แต่ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2550 กำหนดเป็นตัวชี้วัดบังคับที่ทุกส่วนราชการต้อง นำไปปฏิบัติ ดังนั้น เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมของ บุคลากรในด้านความรู้ใหม่ ๆ จึงจำเป็นต้อง นำข้อมูลมาถ่ายทอดให้บุคลากรทราบว่า PMQA นี้คืออะไร การพัฒนาระบบราชการใน ยุคนี้ คงไม่มีคำว่า หยุดนิ่ง ดังนั้น พวกเราในฐานะข้าราชการและ เจ้าหน้าที่ของรัฐจะหยุดนิ่งไม่ยอมรับการเปลี่ยนแปลงคงไม่ได้อีกแล้ว ต้องตั้งสติ ทำความเข้าใจกับ สิ่งใหม่ ๆ ที่เข้ามาแล้วจับมือเดินไป ข้างหน้าพร้อมกัน รับรองว่าชาวสาธารณสุขจะมีการพัฒนาไม่น้อยหน้า กว่าส่วนราชการอื่น ๆ แน่นอน สวัสดีค่ะ ……………………..
