ของกินอร่อย รูปลักษณ์พิศดาร...

     เหนียว = ข้าวเหนียว
     หม้อข้าวแกงลิง = หม้อข้าวหม้อแกงลิง
     อีกหนึ่งอาหารโปรดของผ้าแพรค่ะ 

     ให้เดาก็คงถูกว่าต้องเป็นอาหารทางปักษ์ใต้แน่ๆ เพราะคนใต้ชอบพูดอะไรสั้นๆ

     ชื่อเต็มยศน่าจะเป็น “ข้าวเหนียวหม้อข้าวหม้อแกงลิง” หรือ “ข้าวหลามหม้อข้าวหม้อแกงลิง”

     แต่คนขายเรียกว่า “เหนียวหม้อข้าวแกงลิง” และคุณยายที่นั่งอยู่ข้างๆ คนทำขายเรียกว่า “เหนียวหม้อแกงลิง” ยิ่งสั้นหนักเข้าไปใหญ่..

    

     นี่เป็นข้าวเหนียวนึ่งด้วยน้ำกะทิบรรจุอยู่ในดอกหม้อข้าวหม้อแกงลิงค่ะ

     รสชาติไม่หวานแบบข้าวหลามหนองมน  แต่เค็มประแล่มๆ และหวานมันจากกะทิ

     ป้าเจี๊ยบกับน้องแพรจะได้กินเฉพาะตอนไปพักที่นิคมพัฒนาภาคใต้จังหวัดสตูล  หากตรงกับวันศุกร์ที่มีตลาดนัดซอยสิบ  เพราะลูกน้องของท่านผู้ปกครองนิคมฯ จิตต์ ชุมภูทอง ซึ่งมีหน้าที่ดูแลเรื่องอาหารการกิน จะไปซื้อมาเสริฟเป็นหนึ่งในบรรดาอาหารเช้าสารพัดอย่าง 

     เกือบสิบปีที่แวะไปที่นั่นอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง จะพบว่าเหนียวหม้อข้าวแกงลิงที่เคยกิน บางครั้งก็อร่อย  บางครั้งก็ไม่อร่อย  แต่น้องแพรก็กินได้กินดีทุกครั้ง ป้าเจี๊ยบคิดว่าคงเป็นเพราะชอบรูปลักษณ์มากกว่ารสชาติ  

     จนกระทั่งครั้งล่าสุด เมื่อวันที่ 10 สิงหาคมที่ผ่านมา  ป้าเจี๊ยบไปเยี่ยมลุงจิตต์เป็นพิเศษ เนื่องจากเดือนหน้าลุงจิตต์จะเกษียณแล้ว เห็นเหนียวหม้อข้าวแกงลิงวางมาให้กินเป็นอาหารเช้า  รูปร่างหน้าตาสวยกว่าทุกครั้งที่เคยกิน ทั้งรูปร่างและสีสัน  ต้องหยิบกล้องมาถ่ายรูปไว้

     พอกินเข้าไปแล้วก็นึกในใจว่า “ใช่เลย” อร่อยถูกปาก ข้าวนุ่ม รสเค็มพอดีๆ ไม่ใส่น้ำตาลแน่ๆ  แต่ได้หวานมันจากกะทิ  ต้องถามคนซื้อว่าได้มาจากไหน? ใครทำ?

     คุณประดับคนที่ซื้อมาบอกว่านี่คือเหนียวหม้อข้าวแกงลิงเจ้าที่อร่อยที่สุดและเหลืออยู่เพียงเจ้าเดียวในควนกาหลงค่ะ เพราะมีคนทำมาขายแข่งอยู่สองสามเจ้าก็ต้องถอนตัวไปเพราะฝีมือไม่ถึง คนซื้อแล้วไม่กลับมาซื้ออีก ต้องเลิกขายไปโดยปริยาย

     ป้าเจี๊ยบถามว่าอยากรู้จังว่าทำยังไง พาไปคุยกับคนทำได้ไหม  ปรากฏว่าได้ค่ะ แต่ต้องรอตอนบ่ายหลังจากตลาดนัดเลิกแล้ว คุณประดับพาไปที่บ้านคนทำเลยค่ะ อยู่ก่อนถึงตลาดนัดซอยสิบนิดเดียว 

     คนทำหม้อข้าวแกงลิงมาขายชื่อ คุณสมมารถ นวลเจริญ เธอทำมาตั้งแต่อายุ 15 ปี โดยหัดจากแม่ซึ่งเป็นคนอำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา แถวนั้นมีเหนียวหม้อข้าวแกงลิงขายเหมือนกันค่ะ  เมื่อหักลบจากอายุแล้ว  คุณสมมารถทำขายมาตั้ง 42 ปีค่ะ

     สิ่งที่นำมาบรรจุข้าวเหนียวคือดอกหม้อข้าวหม้อแกงลิง  ซึ่งมีหลายสีหลายทรง ขึ้นอยู่กับพันธุ์  แต่แถวสตูลเห็นอยู่ 3 ชนิดคือ ดอกเขียวยาวๆ ดอกสีขาว และดอกสีม่วงป้อมๆ

     คุณสมมารถทำขายครั้งหนึ่งๆ จะใช้ข้าวเหนียวประมาณ 6-7 กิโลค่ะ ระหว่างสัปดาห์ก็ออกตระเวณหาดอกมาเก็บไว้เพื่อทำขายวันศุกร์ มะพร้าวที่ใช้ก็ขูดเองคั้นเอง เธอบอกว่าเจ้าที่เลิกไปเขาใช้กะทิกล่อง 

    วิธีทำสรุปได้ว่า

  • ต้องล้างดอกให้สะอาดก่อน เพราะหม้อข้าวหม้อแกงลิงเป็นพืชกินแมลง ภายในดอกจะมีแมลงอยู่  
  • เลือกดอกที่ไม่อ่อนหรือแก่เกินไป ถ้าอ่อนมากเวลานึ่งจะแตก ถ้าแก่เกินไป นึ่งแล้วเหนียว กินไม่อร่อย 
  • ใส่ข้าวเหนียวประมาณ 2 ใน 3 ของดอก แล้วกรอกน้ำกะทิที่ปรุงรสด้วยเกลือนิดหน่อยใส่ลงไป
  • นำไปนึ่งให้สุก 

     อ้อ! ที่สำคัญมากคือ..ดอกที่นำมาใช้ต้องเลือกเฉพาะดอกตัวเมียเท่านั้น   ป้าเจี๊ยบถามว่าดูยังไง  เลยได้ทราบว่าดอกตัวผู้หันหน้าตรงกันข้ามกับดอกตัวเมีย  โดยหันหน้าออกจากก้าน ขณะที่ตัวเมียหันหน้าเข้าหาก้าน..

     ป้าเจี๊ยบเขียนเรื่องนี้ขึ้นมาเพราะเห็นว่านับวันจะหาเหนียวหม้อข้าวแกงลิงกินยากขึ้นทุกที  เพราะคุณสมมารถบอกว่าเมื่อไหร่ที่ไม่มีดอกหม้อข้าวหม้อแกงลิงแถวนี้ให้ทำก็ต้องเลิก บริเวณที่ไปเก็บดอกนั้น หากเจ้าของที่ดินเขาเผาพื้นที่เพื่อเพาะปลูกก็ยังจะขึ้นใหม่ได้ แต่ถ้าใช้ยาฆ่าหญ้า ต้นหม้อข้าวหม้อแกงลิงจะตายไปด้วย 

     ต้นหม้อข้าวหม้อแกงลิงเป็นไม้เลื้อยแบบเถาวัลย์ค่ะ  ขึ้นในพื้นที่ป่าพรุ มีน้ำขัง และต้องเป็นน้ำที่สะอาดด้วยจึงจะเจริญงอกงาม คุณสมมารถเก็บจากต้นที่ขึ้นตามธรรมชาติ

     หมดเมื่อไหร่ก็อดเมื่อนั้น!

     แหะๆ ๆ  ด้วยความตะกละ..  ป้าเจี๊ยบจึงอดไม่ได้ต้องศึกษาเรื่องพืชนี้ต่ออีกหน่อย เพราะหวั่นใจว่าจะกลายเป็น Extinct plant ในไม่ช้านี้  อยากรู้ว่ามีใครดูแลรักษาพืชพวกนี้บ้างไหม  พบเว็บไซด์ของผู้สนใจปลูกหม้อข้าวหม้อแกงลิงในเมืองไทยพอสมควรเหมือนกัน แม้จะเลี้ยงเพื่อเป็นไม้ประดับก็ยังดี  เฮ้อ! โล่งใจ..

     ป้าเจี๊ยบชอบแบนเนอร์ของเว็บ NepenthesSiam มาก เลยขอนำมาไว้ชมในบันทึกนี้หน่อยค่ะ<p style="text-align: center" align="center"></p>

     ถ้าใครไม่เคยเห็นดอกหม้อข้าวหม้อแกงลิง  เว็บนี้รวมรูปภาพสวยๆ ของหม้อข้าวหม้อแกงลิง (Nepenthes) นับร้อยๆพันธุ์ไว้  เชิญดูและชื่นชมความงามของดอกหม้อข้าวหม้อแกงลิงได้ที่NepenthesSiam Photo Gallery by xir007  นะคะ

</span><p></p>