นิยามและความหมายของวิทยากรและวิทยากรกระบวนการ

หลายท่านเคยทำหน้าที่จัดเวทีประชาคม ถอดบทเรียน (องค์ความรู้ชุมชน) ประชุมทำแผนชุมชน หรือกิจกรรมใดๆ ก็ตาม ซึ่งผู้ที่ทำหน้าที่นำการประชุม พูดคุย หรือบรรยาย มักจะถูกเรียกว่า วิทยากรบ้าง วิทยากรกระบวนการบ้าง หรือก็เรียกวิทยากรชุมชนก็มี แต่เมื่อมีหลายชื่อที่เรียกกัน มันน่าสังเกตว่าน่าจะมีความแตกต่างกันระหว่างคำสองสามคำที่ใช้เรียกนี้  มีผู้รู้หลายท่านได้ไขข้อข้องใจนี้ไว้ ซึ่งผู้เขียนเองก็มีนิยามความหมายเรื่องนี้ไว้ในใจด้วยเช่นกัน แต่ก่อนที่จะนำเสนอนิยามและความหมายให้ทุกท่านได้ทราบในเรื่องนี้ ผมอยากจะรบกวนท่านที่ได้อ่านข้อความของผมนี้มาแลกเปลี่ยนความรู้ในเรื่องนี้กันก่อน เพราะผมเองทำหน้าที่เป็นวิทยากรกระบวนการมาหลายปีแล้ว อีกทั้งยังทำหน้าที่เป็น (วิทยากร/วิทยากรกระบวนการ) ให้กับนักพัฒนาชุมชน ของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น นับสิบรุ่นแล้ว จึงต้องยืนอยู่บนหลักของการเป็นวิทยากรกระบวนการข้อที่ว่า ไม่ควรไปตัดสินหรือชี้นำความคิดใดๆ เราทำหน้าที่เพียง ตั้งคำถาม กระตุ้น และสะท้อนกลับ ความคิดเห็นต่างๆ ที่เขาเสนอมา อย่างไรก็ดีหลังจากที่ท่านได้ร่วมแสดงความคิดเห็นในเรื่องนี้แล้วผมจะมาบอกนะครับว่าผู้รู้หลายท่านเขากล่าวถึงเรื่องนี้ไว้ว่าอย่างไรบ้าง เชิญทุกท่านแสดงความคิดเห็นนะครับ...