การพัฒนาการจัดการความรู้อสม.

กระทรวงสาธารณสุขได้กำหนดนโยบายการขับเคลื่อนงานสุขภาพภาคประชาชนที่ใช้กลไก การดูแลสุขภาพของชุมชน โดยผ่านระบบอาสาสมัครสาธารณสุขสืบเนื่องมาเป็นเวลาเกือบ 30 ปี ซึ่งปัจจุบันมีอาสาสมัครสาธารณสุขจำนวนเกือบแปดแสนคนทั่วประเทศ โดยมีบทบาทหลักทั้งสี่มิติ ได้แก่ การส่งเสริม ป้องกัน รักษา และการฟื้นฟูสุขภาพของคนในชุมชนชน ครอบคลุมทุกหมู่บ้านและชุมชน ทั้งนี้อาสาสมัครสาธารณสุขมีพื้นที่รับผิดชอบในระดับครอบครัว ประมาณ 10-15 ครอบครัวต่ออสม. 1 คน ภารกิจที่สำคัญด้านหนึ่งที่ดำเนินงานในชุมชนมาเกือบ 30 ปี คือ งานด้านคุ้มครองผู้บริโภค เช่น รูปแบบกองทุนยา ซึ่งเน้นการจัดหายาที่จำเป็นและเฝ้าระวังปัญหาการขายยาชุดในชุมชนตามตลาดนัดหรือร้านขายของชำในหมู่บ้าน การมีบทบาทในการรณรงค์ การตรวจสอบอาหารกระป๋อง ประสานงานและให้คำแนะนำผู้ซื้อและผู้ขายในท้องถิ่น ทำให้ผู้บริโภคให้มีความเข้าใจเกี่ยวกับการเลือกซื้ออาหารที่ปลอดภัย การรณรงค์ตรวจสารพิษและสารเคมีตกค้างในผักและอาหารโดยใช้ชุดตรวจซึ่งมีอยู่ในสถานีอนามัย เป็นต้น อาสาสมัครสาธารณสุข(อสม.) มีประสบการณ์และมีการเรียนรู้ผ่านการทำงานทั้งในระดับชุมชนและเจ้าหน้าที่สถานีอนามัย ทำให้มีความรู้สะสมอยู่ในตัวเอง และมีการส่งผ่านความรู้ในพื้นที่ที่รับผิดชอบ อีกทั้งกระทรวงสาธารณสุขได้ส่งเสริมให้มีกระบวนการคัดเลือกอสม.เหล่านี้ ให้เป็นอสม.ดีเด่นระดับตำบล / อำเภอ / จังหวัด /เขต / ภาค/ชาติ ในสาขาคุ้มครองผู้บริโภค ตั้งแต่ปี 2547 ความรู้และประสบการณ์จากการคัดเลือกอสม.ดีเด่นนั้น ยังมีข้อจำกัด เนื่องจากเป็นความรู้ที่สะสมมาจากประสบการณ์ยังไม่ได้ถูกนำมาบันทึกและการสังเคราะห์ที่เป็นหมวดหมู่และเป็นระบบ ซึ่งจะนำมาใช้ประโยชน์เพื่อการเรียนรู้ร่วมกัน อันจะนำไปสู่สังคมอุดมปัญญาต่อไปในอนาคต การพัฒนาอาสาสมัครสาธารณสุขและเครือข่ายในชุมชนและแกนนำพี่เลี้ยง ที่มีส่วนในการดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภคด้านสาธารณสุขในชุมชน ให้มีความรู้ ความเข้าใจ ตลอดจนทักษะในด้านที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงาน โดยนำแนวทางการจัดการความรู้มาประยุกต์ใช้ในการดำเนินงาน โดยเน้นให้อาสาสมัครสาธารณสุขเป็นศูนย์กลาง ของการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ที่มีอยู่เดิม มีการสร้างเครือข่ายชุมชนให้เข้มแข็งและการนำเทคโนโลยี่ด้านคอมพิวเตอร์มาประยุกต์ให้เป็นช่องทางของเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันในหมู่มวลสมาชิกของเครือข่ายพี่เลี้ยงและอสม.ทั้งนี้เพื่อให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันของเครือข่ายแกนนำและอันจะนำไปสู่การดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพต่อไป

แนวทางในการพัฒนากิจกรรมคุ้มครองผู้บริโภคในระดับชุมชน ซึ่งเป็นการให้การคุ้มครองในระดับการบริโภคและรับบริการที่เป็นวิถีชีวิตทั่วๆไปในชุมชน อย่างน้อย 7 ประเด็น คือ

1. บทบาทอบต. กับการจัดระบบการควบคุมพื้นที่จำหน่ายเหล้า บุหรี่ ในโรงเรียน วัด และ ชุมชน

2. บทบาท อสม.ในการเฝ้าระวังสารพิษตกค้างในผัก/อาหารในชุมชน และรถเร่

3. บทบาทวิทยุชุมชน กับกิจกรรมงานคุ้มครองผู้บริโภค

4. รณรงค์และส่งเสริมการผลิตอาหารปลอดสารเคมี (ให้เกิดความรู้ในกระบวนการผลิต รวมทั้งขั้นตอนตั้งแต่การใส่ปุ๋ยชีวภาพในการเพาะปลูก)

5. รณรงค์แหล่งจำหน่าย / บริการอาหารให้สะอาดและมีคุณภาพ

6. รณรงค์การแก้ไขปัญหายาชุด ยาแก้ปวด ในชุมชน

7. รณรงค์ รู้เท่าทันการขายตรง

ความเห็น

บทความในวันเดียวกัน