จะเก็บฟันคุดไว้หรือเอาออกดี

ปกติแล้วเราจะมีฟันแท้ 32 ซี่ ฟันบนซ้ายขวา ข้างละ 8 ซี่ ข้างล่างก็เช่นกัน ซ้ายขวาข้างละ 8 ซี่ รวมแล้ว 32 ซี่ ทีนี้ส่วนใหญ่จะได้ไม่คบ 32 เพราะซี่สุดท้ายมักไม่ขึ้นหรือขึ้นมาเฉียงๆ เอียงๆ ติดฟันข้างเคียง ฟันที่ขึ้นมาไม่ได้ ฝังอยู่ในขากรรไกร เราเรียกว่า ฟันคุด

ปกติทันตแพทย์จะแนะนำให้ถอนฟันคุดออก เพราะการปล่อยทิ้งไว้มีผลเสียมากกว่าผลดี ซึ่งอาจสร้างปัญหาได้ ดังนี้


#มีอาการปวด
เพราะตัวฟันคุดเองมีแรงผลักเพื่อจะงอกขึ้นมาในขากรรไกร แต่ถูกกันหรือติดโดยฟันข้างเคียง ทำให้มีแรงย้อนกลับไปกดที่เส้นประสาทของขากรรไกร อาการปวดมีตั้งแต่ทนได้จนกระทั่งปวดมาก ในบางครั้งอาจมีอาการปวดแบบส่งต่อหลังจากตำแหน่งฟันคุดไปยังบริเวณอื่นของใบหน้า เช่น ปวดหน้าหู ปวดตา ปวดศีรษะ เป็นต้น


#ฟันคุดทำให้ฟันเก
แรงดันของฟันคุด มากพอที่จะผลักให้ฟันข้างเคียงรับกระทบต่อๆ กันไปจนฟันบิดซ้อนกันได้ ในการจัดฟันทันตแพทย์มักแนะนำให้ถอนฟันคุดออกก่อนใส่เครื่องมือ


#ฟันคุดทำให้ฟันผุ
ฟันคุดเป็นที่กักเศษอาหาร ทำความสะอาดยากเพราะอยู่ลึกใกล้ลำคอ การที่มีเศษอาหารสะสมอยู่บริเวณนั้นนานๆ ก็ทำให้ฟันผุง่ายโดยปกติถ้าฟันคุดผุไม่เป็นไร เพราะถึงอย่างไรก็ต้องเอาออกอยู่แล้ว แต่หลายคนมาพบทันตแพทย์มักจะมีฟันที่ดีๆ ข้างเคียงผุด้วยจนไม่สามารถรักษาได้ ทั้งอาจจะต้องถอนพร้อมฟันคุดอย่างน่าเสียดาย


#ฟันคุดทำให้เหงือกอักเสบ
ก็เช่นกันเศษอาหารที่ค้างอยู่ใต้เหงือกที่คลุมฟันอยู่นั้นเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรียที่ยากทำความสะอาดได้หมดจด ซึ่งง่ายต่อการเกิดเหงือกอักเสบและบวม


#ฟันคุดทำให้ติดเชื้อ
เรื่องนี้เป็นเรื่องคอขาดบาดตาย เพราะการติดเชื้อจากฟันคุด มันทำให้ขากรรไกรบวม ถ้าเป็นรุนแรง อ้าปากไม่ขึ้นกลืนไม่ได้ ลุกลามลงคอ พาลหายใจไม่ได้เอา ถึงขนาดต้องนอนโรงพยาบาล รักษาอย่างเร่งด่วนกันเลย


#ฟันคุดมีโอกาสทำให้เกิดถุงน้ำ (CYST)
ซึ่งจะขยายอยู่ในกระดูกขากรรไกร หากไม่เคยได้รับการตรวจฟัน มักจะรู้ตัวอีกทีเมื่อเห็นใบหน้าเอียงหรือขากรรไกรข้างหนึ่งใหญ่กว่าอีกข้าง การที่มี cyst อยู่ในขากรรไกรก็เหมือนกับลูกโป่งที่มันจะค่อยๆ พองใหญ่ขึ้นเบียดกินกระดูกขากรรไกรไปเรื่อยๆ ถ้าพบเข้าและรีบทำการผ่าตัดออกได้เร็ว การสูญเสียอวัยวะ ขากรรไกรก็น้อย ยังสามารถรักษารูปหน้าให้เหมือนเดิมได้ แต่ถ้า cyst ใหญ่มากๆ ก็อาจถึงขนาดต้องตัดขากรรไกรบางส่วนออก การรักษารูปใบหน้าให้เหมือนเดิมก็ทำได้ยากขึ้นโดยเฉพาะกรณีที่ cyst นั้นเปลี่ยนไปเป็นเนื้องอกบางชนิด

การรักษา

แนะนำให้ถอนออกแม้ว่าจะไม่มีอาการเจ็บปวด การถอนออก บางครั้งมีความจำเป็นที่จะต้องผ่าตัดเหงือกร่วมกับการกรอกระดูกบ้าง อย่างที่เราเคยได้ยินกันว่า ผ่าฟันคุด สำหรับบางรายที่จำเป็นต้องผ่าฟันคุดในฟันกรามล่างซี่ที่สาม อาจจำเป็นต้องถอนฟันกรามบนซี่ในสุดไปด้วย (ถ้ามี) เพราะฟันซี่นี้ไม่มีฟันคู่สบเนื่องจากถูกถอนออกไปแล้ว บางครั้งอาจจะเป็นโทษอีกด้วย เพราะอาจจะกัดลงมาโดนเหงือกด้านล่างทำให้เป็นแผลอักเสบ

บางคนอาจสงสัยว่าถ้าฟันคุดไม่มีอาการปวดก็ต้องไปถอนออกด้วยหรือ คำตอบคือใช่ ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะว่า ฟันคุดเป็นฟันที่ขึ้นมาไม่ครบซี่ทำให้การทำความสะอาดเป็นไปได้ยาก ซึ่งจะทำให้ฟันซี่นั้นผุได้ง่ายและอาจทำให้มีเชื้อโรคสะสมอยู่รอบๆเหงือกบริเวณนั้นมากจะเกิดเป็นโรคเหงือกได้อีกด้วย

ในผู้ป่วยบางรายฟันคุดที่ขึ้นมาเอียงๆ อาจจะไปดันฟันที่ขวางอยู่ข้างหน้าทำให้ฟันข้างหน้าได้รับความเสียหายไปด้วย คราวนี้จากการที่ต้องถอนแค่ 1 ซี่ก็อาจจะเป็นมากกว่า 1 ซี่ก็ได้ นอกจากนี้ในกรณีที่ฟันคุดที่ฝังอยู่ในขากรรไกรทั้งซี่เลยอาจจะมีการแปรสภาพตัวเองไปเป็นถุงน้ำ ซึ่งจะไปทำลายส่วนของกระดูกขากรรไกรได้อีกด้วย

สำหรับผลที่เกิดขึ้นหลังจากผ่าฟันคุด ที่พบบ่อยๆ คือ แก้มบวม, เจ็บแผล เหล่านี้เป็นปฏิกิริยาตอบโต้จากร่างกายเรา มิได้เป็นสิ่งผิดปกติแต่อย่างใด แต่ก็ควรรับประทานยาที่ทันตแพทย์ให้มาให้ครบ
ยาแก้อักเสบต้องรับประทาน ให้หมด ยาแก้ปวดทานเมื่อปวด เพื่อป้องกันผลแทรกซ้อนอื่นที่อาจเกิดขึ้นได้