Man' s Search For Meaning         

มนุษย์ ความหมาย และค่ายกักกัน

วิกเตอร์ อี แฟรงเกิล เขียน
เจ้าของรางวัล Albert Schweitzer Madal Award
อรทัย เทพวิจิตร แปล

         สวัสดีค่า ห่างหายไปเสียนาน คิดหนักอยู่เหมือนกันคะว่าจะเอาเรื่องที่เพิ่งอ่านเนี้ยมาพูดคุยกับคนอื่นดีหรือเปล่าเพราะรู้สึกว่ามันเป็นเรื่องที่เข้าใจยากพอสมควร (หมายถึงกับตัวเองนะคะ ไม่แน่ใจว่าตัวเองจะเข้าใจถูกหรือเปล่า) เลยมาคิดอีกที่ว่าจะหยิบยกประโยคบางประโยคประเด็นบางประเด็นมาพูดคุยกันดีกว่าน่าค่า

         งานเขียนสะท้อนความรู้สึกจากจิตแพทย์แห่งกรุงเวียนนา ที่ชะตาพลิกผันให้ต้องถูกจองจำในค่ายกักกันนาซีสุดเหี้ยมโหดที่เห็นชีวิตเชลยเป็นเพียงเศษสวะ ต้องทุกข์ทรมานแสนสาหัส สูญสิ้นทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิต ทว่าท่ามกลางความรวดร้าวสุดทานทนนั้นเองที่เขาเองได้พบความลับล่ำค่าและอิสรภาพสูงสุดของชีวิต

Man’s Search for Meaning : มนุษย์ ความหมาย  และค่ายกักกัน  เป็นมากกว่าบันทึกประสบการณ์เลวร้ายของจิตแพทย์คนหนึ่ง  แต่ยังเป็นงานเขียนแห่งความหวัง  พลังใจ  ศรัทธา  และความรักสูงสุดที่กลั่นจากเลือดเนื้อและชีวิต เพื่อแสดงให้เห็นว่าเมื่อมนุษย์คนหนึ่งตัดสินใจที่จะไม่ยอมพ่ายให้แก่ชีวิต เขาจะทำอะไรได้บ้าง และเมื่อคนๆ นั้นมีเหตุผลในการดำรงอยู่ เขาจะทานทนสิ่งต่างๆ ได้มากมายเพียงใด

  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center">..เพราะเหนืออื่นใดทุกคนล้วนมี “ค่ายกักกัน” เป็นของตนเอง…</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center"></p><div align="justify">

      
        แก่นของหนังสือน่าจะอยู่ที่ว่าการหาความหมายให้กับชีวิตเราเองว่าเรามีชีวิตอยู่ไปเพื่ออะไร โดยผู้เขียน (ดร.วิกเตอร์ อี แฟรงเกิล ) เชื่อว่า "ผู้ที่รู้ว่าตนจะมีชีวิตอยู่ไปเพื่ออะไร ย่อมสามารถทนรับสิ่งต่างๆ ได้เกือบทุกอย่างบนโลกใบนี้"

</div><div align="justify"><address class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center"></address></div><div align="justify">

       
       เข้าใจยากนะคะ แต่ถ้าตัวเองเข้าใจไม่ผิดมันน่าจะเหมือนว่า เวลาที่เรามีจุดมุ่งหมายอะไรบางอย่างตั้งไว้ เช่น มีการสอบ มีงานสำคัญต้องนำเสนอ เป็นต้น เราก็จะมีความมุ่งมั่นและจะมีแรงฮึดอะไรบางอย่างที่แอบแฝงอยู่ (แม้กับบางคนพลังดังกล่าวจะแฝงอยู่ลึกมากก็ตามที่) ให้เรามุ่งมั่นไปสู่จุดมุ่งหมายนั้นๆให้ได้ เพียงแต่ในความหมายของ ดร. วิกเตอร์ อี แฟรงเกิล จุดมุ่งหมายหรือการรู้ตัวเองนั้นคงจะหมายถึงเป้าหมายใหญ่ในชีวิตว่าเราจะเลือกและจะดำรงตนเป็นคนแบบไหน ถ้าเรารู้เราก็จะเดินไปได้อย่างไม่ลังเลหรือสงสัยใดๆ มีความมุ่งมั่นและแน่วแน่ที่จะทำมัน แต่ความยากของเรื่องนี้น่าจะอยู่ที่ว่าแล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่าอะไรละ คือ
"จุดมุ่งหมายในชีวิตของเรา"  
        
         พอมาถึงจุดนี้ก็นึกย้อนคะว่าในหลักของพระพุทธศาสนาเรา ท่านก็สอนให้เราพยายามเรียนรู้และเท่าทันในจิตของตัวเอง มีสติรับรู้ทุกสิ่งที่ผ่านเข้ามาและที่กำลังจะผ่านออกไป ตรงจุดนี้ไม่แน่ใจนะคะ สำหรับตัวเองคิดว่าการที่เราจะรู้อะไรที่มันเหนือขึ้นไปกว่านั้นแต่ถ้าพื้นฐานความคิดธรรมดาที่ควรต้องเรียนรู้ (กับตัวเอง) เรายังไม่รู้ เราคงก้าวเดินต่อไปข้างหน้าไม่ค่อยถูกทางนัก ว่าอย่างนั้นไหมค่า (ที่เขียนไปเนี้ย บอกตรงๆนะคะ ใช้ความกล้าอย่างมากเลยคะ เพราะเป็นอะไรที่ตัวเองก็ไม่แน่ใจ พยายามหาคำตอบอยู่เหมือนกันคะ ถ้าใครมีความคิดเห็นอื่นใดที่อยากจะช่วยขยายความคิด-ที่แสนจะคับแคบของผู้เขียน Blog นี้ ก็จะยินดีมากๆเลยคะ)
      
        มีบางประโยคใน The Classic Bestseller  เล่มนี้เขียนไว้น่าสนใจดีนะคะ จะหยิบยกขึ้นมาให้อ่านกันคะ
"มนุษย์อาจถูกพรากทุกสิ่งทุกอย่างไปจากตนเองได้ ยกเว้นเพียงสิ่งเดียวเท่านั้น นั่นก็คืออิสรภาพส่วนสุดท้ายของมนุษย์ ....
 เป็นอิสรภาพที่จะเลือกทัศนคติที่เราจะมีต่อสภาพแวดล้อมอย่างใดอย่างหนึ่ง...เป็นอิสรภาพที่จะเลือกวิถีทางของเราเอง"
"อิสรภาพสุดท้ายภายในจิตใจของมนุษย์นั้น เป็นสิ่งที่ใครก็ไม่สามารถพรากไปจากเราได้"
"อิสระทางใจซึ่งใครก็ไม่สามารถพรากไปได้นี้เอง ที่ทำให้ชีวิตเปี่ยมไปด้วยเป้าหมาย  ...และความหมาย"
"ถ้าหากในชีวิตของคนเราจะมีความหมายอะไรแฝงอยู่ล่ะก็ ในความทุกข์ทรมานก็จะต้องมีความหมายอะไรสักอย่างด้วยเช่นกัน
ความทุกข์คือส่วนประกอบของชีวิตที่ไม่สามารถกำจัดลบล้างได้เฉกเช่นเดียวกับชะตากรรมและความตาย
หากปราศจากความทุกข์และความตายแล้ว...ชีวิตของมนุษย์เราก็จะไม่มีวันสมบูรณ์ไปได้"
"ในความลำบากยากแค้นนี้ มีโอกาสรอให้มนุษย์ได้ใช้ประโยชน์จากมัน หรือจะละเลยโอกาสที่จะเพิ่มคุณค่าทางจริยธรรมซึ่งสถานการณ์ยากลำบากเหล่านั้นได้เอื้อให้"
และ
"หนึ่งในคุณสมบัติสำคัญแห่งการดำรงชีวิตของมนุษย์ก็คือ การมีศักยภาพในตัวเอง สามารถจะพาตัวอยู่เหนือสถานการณ์ต่างๆ สามารถพัฒนาตัวเองเหนือเงื่อนไขเหล่านั้นได้ มนุษย์มีความสามารถเปลี่ยนแปลงโลกให้ดีขึ้นและสามารถจะเปลี่ยนแปลงตัวเองไปสู่สิ่งที่ดีกว่าถ้าจำเป็นเสมอ"
     
        สำหรับคราวนี้ความคิดเห็นส่วนตัวน้อยหน่อยนะคะ แนวความคิดพวกนี้คงต้องอาศัยทุกท่านที่ผ่านประสบการณ์ในชีวิตมาพอสมควร ช่วยแนะนำให้คำตอบด้วยคะ จะรออ่านอยู่นะคะ
ปล.ที่จริงในหนังสือยังมีอีกหลายประเด็นเลยคะที่น่าจะพูดถึง เช่น จิตที่ถูกยกระดับขึ้น วิธีการรักษาด้วยการเน้นความหมายแห่งการดำรงอยู่ (Logo therapy) ประเด็นการถูกบีบคั้นอย่างที่สุดของชีวิต การถูกจองจำทั้งจากผู้อื่นและตัวเอง เป็นต้น
ปล.2 ถ้าใครว่างๆลองหามาอ่านดูนะคะ หนังสือเค้าอ่านแล้วก็เหมือนได้ยกระดับความคิดและจิตใจดีค่า

</div><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal" align="center"> </p>