GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

เล่าให้อ่าน จากบูธ “กุดขาคีม” ในงาน KM Forum 2

การเลือกคนเข้ามาเป็นทีมนำ จะเลือกจาก “แกนนำ” เพราะเป็นทุนเดิมที่คนอื่น ๆ ในชุมชนให้การยอมรับและนับถืออยู่ก่อนแล้ว

     ที่บูธ “กุดขาคีม” ในงานมหกรรมการจัดการความรู้แห่งชาติ ครั้งที่ 1 1-2 ธ.ค.2548 ผมประทับใจสิ่งหนึ่งที่เห็นในทันที คือ จิ๊กซอแผนที่ที่ทราบว่าชุมชนได้ร่วมกันสำรวจ วาด ลงรายละเอียดโดยคนใน (ดังภาพ) ประทับใจครับ ผมเชื่อลึก ๆ ว่าตอนที่ลงมือทำแผนที่นี้กันขึ้นมีผลพวงที่ได้เป็น Impact อีกมากมาย เช่น ความสามัคคีของคนในชุมชน การค้นพบศักยภาพของชุมชนเพิ่มเติม หรือการเห็นโอกาสในการพัฒนาชุมชน นอกจากเป้าหมายที่จะนำแผนที่นี้มาใช้ประโยชน์ที่ตั้งไว้ในครั้งแรก

     ที่นี่เป็นตัวอย่างหนึ่งที่ใช้กิจกรรมในโครงการวิจัย “กระบวนการงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น” เป็นตัวเดินเรื่องในการสร้างความรู้ และการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน กุดขาคีม อยู่ในอำเภอรัตนบุรี จังหวัดสุรินทร์ โจทย์ของชาวกุดขาคีม คือ การจัดการกับแหล่งน้ำของชุมชนโดยองค์กรชุมชน สืบเนื่องมาจากผลพวงของการพัฒนาทำให้เกิดปัญหาแหล่งน้ำเดิมใช้ประโยชน์ไม่ได้ดังเดิม โดยเฉพาะจากการสร้างเขื่อนราศีไศล

     การเลือกคนเข้ามาเป็นทีมนำ จะเลือกจาก “แกนนำ” เพราะเป็นทุนเดิมที่คนอื่น ๆ ในชุมชนให้การยอมรับ และนับถือแกนนำเหล่านี้อยู่ก่อนแล้ว แกนนำเหล่านี้เข้ามาเป็นนักวิจัยหลัก ที่น่าสนใจอีกอย่างหนึ่งคือ การใช้เวทีย่อยที่เรียกว่า “โสแหร่” เติมเต็มข้อมูลที่ทีมนักวิจัยหลักได้มาแล้วแต่ขาดไปในแต่ละส่วน เวทีโสแหร่ จะเป็นการพูดคุยกันอย่างธรรมชาติโดยมีผู้รู้คอยให้ข้อมูลในอดีต เวทีก็นำมาเปรียบเทียบกับปัจจุบัน ก่อนร่วมกันหาข้อสรุปถึงเหตุแห่งความเปลี่ยนแปลงนั้น

     ชุมชนกุดขาคีมได้ใช้วิธีการสร้างความรู้โดยการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนเอง นำมาใช้ แลกเปลี่ยน เรียนรู้ พัฒนา สร้างขุมความรู้ และต่อยอดเพิ่มเติม จากนั้นก็วนใหม่อย่างไม่รู้จบ ซึ่งในปัจจุบันก็ยังดำเนินการอยู่อย่างต่อเนื่อง และเชื่อว่าจะทำให้ชุมชนพัฒนาต่อไปอย่างยั่งยืน

     ขอบคุณตัวแทนที่ได้ให้ผมได้เข้าไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการนำเสนอข้อมูลไว้ เพื่อได้นำมาประยุกต์ใช้และได้ถ่ายทอดต่อ ซึ่งอาจจะไม่ได้สักเท่าไหร่ของของจริงที่ชุมชนนี้มีอยู่

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

หมายเลขบันทึก: 9071
เขียน:
แก้ไข:
ความเห็น: 5
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ

ความเห็น (5)

ภาระกิจบางอย่างที่ได้รับมอบหมายพาให้ครูส้มมีโอกาสได้ไปงานนี้  และได้มีโอกาสพูดคุยแลกเปลี่ยนกับน้องไกรทอง-NGO หนุ่มน้อยและพ่อคานซึ่งเป็นแกนนำของชุมชน  เมื่อได้ฟังเรื่องราวของกุดขาคีมแล้วต้องชวนพรรคพวกไปเยี่ยมถึงถิ่นสุรินทร์  เพื่อสานต่อเรื่องราวของชุมชนนี้  เพื่อนำแรงบันดาลใจที่อุบัติ  และความรู้ที่ได้รับ  มากระจายต่อให้กับพี่น้องผองเพื่อนต่อไป

ปล.ประทับใจแผนที่นี้อย่างยิ่งเช่นกันค่ะ

     ครูส้มครับ เปิด blog ยังครับ ไม่งั้นผมจะได้อ่านเรื่องที่ครูจะเล่าได้อย่างไร?

เปิดแล้วค่ะ  แต่ลองทำเป็น blog ส่วนตัวก่อนค่ะ  ขณะนี้กำลังรอการติดต่อกลับจากคุณไกรทองอยู่ค่ะ  ตั้งใจจะไปช่วงหยุดยาวปีใหม่นี้กับเพื่อนๆค่ะ  และอยากติดต่อคุณรุ่งวิชิต คำงาม ที่เป็นผู้ทำโครงการวิจัยที่กุดขาคีมด้วย  แต่ยังหาทางติดต่อไม่ได้เลยค่ะ

ชื่อ blog นะคะ

gotoknow.org.orange ค่ะ

ภูมิใจค่ะที่ได้เกิดมาเป็นลูกหลานกุดขาคีม เรารักในถิ่นฐานบ้านเกิดของเราค่ะ เราจะช่วยกันพัฒนา ดูแลกุดขาคีมของเราไว้ให้คงอยู่อย่างอุดมสมบูรณ์ต่อไปค่ะ