เป็นผักปลูกง่าย ทนแล้ง ไม่มีแมลงรบกวน มีหนามตามกิ่ง ถ้าปลูกถี่ๆเป็นแนวรั้วกินได้ ถ้าให้น้ำให้ปุ๋ยบ้างจะแตกยอดอ่อนให้เก็บได้ทั้งปี เป็นกลุ่มผักพื้นบ้านที่อายุยืน

 

ช่วงหยุดสงกรานต์ เพื่อนๆชาวก๊วนแนะนำให้สำรวจสติ สังขาร หัวใจ เจอแต่เรื่องเสื่อมตามอายุไข ยกเว้นหัวใจยังเต้นปกติ ส่วนจิตใจก็สงบบ้างกระดี๊กระด๊าบ้างตามเหตุและปัจจัย อยู่บ้านช่วงเช้า-เย็น ถือกล้องติดมือเดินท่อมๆรอบบ้าน ตั้งแต่เป็นลูกศิษย์อาจารย์แป๋ว เดี๋ยวนี้กล้องเป็นของคู่ชีพไปแล้ว สะดวกสบายกว่าเมื่อก่อนเยอะ สามารถจัดการเองได้ทุกอย่าง  

     

           ดอกชะอมอยู่ที่ปลายกิ่ง             กำแพงต้นชะอมเป็นรั้วกินได้

การเดินรอบบ้าน ทำให้เห็นความเปลี่ยนแปลงอย่างที่คาดไม่ถึง เช่นเรื่องชะอมออกดอก เคยอ่านพบในหนังสือเขาบอกว่าชะอมขยายพันธุ์ได้2วิธี คือปักกิ่งชำ และขยายพันธุ์โดยเมล็ด ผมปลูกชะอมเป็นแนวรั้วยาวหลายร้อยเมตร และปล่อยให้ขึ้นเป็นกอใหญ่ๆอยู่ในที่ต่างๆอีกหลายกอ เพื่อจะรอดูว่ามันจะออกเมล็ดมาเมื่อไหร่ รอปีที่5ไม่มีดอก รอปีที่15 ก็ไม่มีดอก ปีที่20พระเจ้าช่วย! ผมเห็นดอกชะอมครั้งแรกในชีวิต กอที่อยู่ข้างคอกโค กิ่งก้านเกี่ยวพันขึ้นกับต้นนุ่น ปลายกิ่งมีดอกกลุ่มหนึ่งอยู่สูงจากพื้น 8-9 เมตร ลักษณะดอกคล้ายกับดอกกระถินมาก  ดังรูปภาพที่อยู่มุมบน 

ตอนบ่ายผมไปเดินอีกรอบ อ้าวด้านที่ปลูกไว้3-4ปีก็มีช่อดอกออกเช่นกัน แสดงว่าข้อมูลเดิมที่ว่าต้องมีอายุมากๆไม่ใช่เสียแล้ว คงขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมกระมัง ปีนี้แล้งมากจึงทำให้เราเห็นดอกชะอมใช่หรือเปล่า ข้อสังเกตนี้ไม่แน่ใจว่าถูกหรือผิดนะครับ เห็นอย่างไรก็เขียนมาอย่างนั้น ถ้าเป็นอื่นนอกเหนือจากนี้กรุณาช่วยชี้แนะด้วยครับ  ชะอมมีดอกขาวออกเหลืองอ่อน บอกลูกน้องไว้แล้วให้ช่วยสังเกตทุกวัน ถ้าเก็บเมล็ดได้เราจะเพาะขยายพันธุ์ด้วยเมล็ดดูบ้าง อัตราการงอก การเจริญเติบโตจะเป็นยังไง เรื่องเมล็ดชะอมผมมีข้อมูลน้อยมาก ไม่ทราบว่าญาติชาวบล็อกมีข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องนี้บ้างไหมครับ การที่ชะอมออกดอกจะต้องมีปัจจัยที่เหมาะสมอะไรบ้าง ถ้าถอดรหัสได้ เราก็จะมีเมล็ดมาเพาะขยายพันธุ์ได้มากขึ้น  

ชะอมเป็นพืชผักพื้นบ้านปลอดสารพิษ ไม่มีแมลงรบกวนให้ต้องฉีดยาใดๆ เป็นผักกลิ่นฉุน เหมาะใส่อาหารเพื่อปรุงรส ชาวบ้านชอบเอามาลวกจิ้มน้ำพริก แต่ถ้าฝึกกินยอดสดได้จะคล้ายกินสะตอ จะมีรสเผ็ดและขื่นนิดๆ ต้องชิมบ่อยๆจนเคยชินถึงจะอร่อย ส่วนมากเอามาทำชะอมชุบไข่ทอด เอามาใส่แกงพื้นเมือง ในกรุงเทพบางร้านก็นำมาทำแกงส้มชะอมไข่ บ้างก็เอาชะอมมาผัดขี้เมาหรือไม่ก็ผัดเผ็ดร่วมกับใบกระเพรา อร่อยไปอีกแบบ  

เป็นผักปลูกง่าย ทนแล้ง ไม่มีแมลงรบกวน มีหนามตามกิ่ง ถ้าปลูกถี่ๆเป็นแนวรั้วกินได้ ถ้าให้น้ำให้ปุ๋ยบ้างจะแตกยอดอ่อนให้เก็บได้ทั้งปี เป็นกลุ่มผักพื้นบ้านที่อายุยืน จัดอยู่ในกลุ่มผักยืนต้นพื้นเมืองได้สบายมาก เหมาะกับคนขี้เกียจไม่มีเวลาดูแล ใส่ใจในช่วงแรกให้ต้นเจริญเติบโตได้แล้ว หลังจากนั้นแทบไม่ต้องทำอะไรเลย นอกจากตัดแต่งกิ่งใส่ปุ๋ยให้ปีละ3-4ครั้ง

 พวกเราละครับ ใครชอบทานชะอมบ้าง ถ้าสนใจปลูกปีนี้มีเมล็ดอาจจะแบ่งไปให้ทดลองเพาะ รึจะบึ่งรถมาเก็บเอง ตีไข่ทอดเอง ชิมเองก็ได้นะครับ เพราะปัจจัยการปรุงมีครบเครื่อง-ชะอม-ไข่ไก่-กระทะ-ตะหลิว-เตา-น้ำมัน-มีด-ขาดอย่างเดียวกุ๊กฝีมือดี ใครรู้ตัวว่าทำอาหารอร่อยยกมือขึ้น!  จะได้จัดวัน ฉ่าๆๆ ชิมชะอมกันให้อิ่มเอมไปเลย

คำสำคัญ ชะอม เปรียบเสมือนอายิโน๊ะโม๊ะโต๊ะ ของคนอีสาน