จินตนาการ

โกทูโน ตอนนี้ มีบางกลุ่มคุยเรื่อง จินตนาการ ... ผู้เขียนจึงคิดว่า เอาศัพท์นี้มาขยายความก็น่าจะเหมาะสมกับโอกาสช่วงนี้....

จินตนาการ เป็นคำบาลี ซึ่งเป็นคำที่บัญญัติขึ้นมาเพื่อใช้แทนภาษาอังกฤษว่า Imagination ดังนั้น การที่จะทราบความหมายของคำว่าจินตนาการก็ต้องไปสืบค้นจากคำว่า Imagination ตามความมุ่งหมายเดิม... แต่ก่อนจะนำเสนอประเด็นนี้ ผู้เขียนจะเล่าความหมายของคำว่า จินตนาการ ก่อน...

จินตนา + อาการ = จินตนาการ

จินตนา แปลว่า ความคิด (มาจาก จินต รากศัพท์ แปลว่า คิด... ส่วน น.หนู เป็นปัจจัย ศัพท์นี้เป็นได้ ๒ ลิงค์ คือ เป็นอิตถีลิงค์ก็ใช้สระอา เป็น จินตนา ...เป็นนปุงสกลิงค์ก็ใช้นิคคหิตเป็น จินตนํ )

อาการ แปลว่า กระทำทั่ว (มาจาก อา+การ = อาการ... อา เป็น อุปสัค แปลว่า ทั่ว .. การ มาจาก กร รากศัพท์ แปลว่า กระทำ)

คำว่า อาการ แม้จะแปลตามศัพท์ว่า กระทำทั่ว ... แต่นัยการใช้นั้น บ่งชี้ความหมาย ๓ อย่างคือ สาเหตุ รูปแบบ และท่าทาง)

ดังนั้น จินตนาการ น่าจะแปลว่า สาเหตุแห่งความคิด รูปแบบแห่งความคิด และ ท่าทางแห่งความคิด...

จินตนาการ ตามความเข้าใจของคนทั่วๆ ไป ก็หมายถึง ความคิดที่เป็นไปอยู่ มีอยู่เป็นอยู่ภายในใจ นั่นเอง....

.....

จาก จินตนาการ ก็ย้อนกลับไปถึงศัพท์เดิมคือ Imaganation .... ศัพท์นี้ อาจแยกออกได้ดังนี้

imagine (image) + ation = imagination

ผู้เขียนมิใช่ผู้เชี่ยวชาญภาษาอังกฤษ กรีก หรือลาติน ... แต่ผู้เขียนเรียนปรัชญา ดังนั้น บางศัพท์ที่เกี่ยวข้องก็มักจะต้องทำความเข้าใจไว้...

ศัพท์ว่า imagine ใช้เป็นกิริยา ส่วน image เป็นคำนาม ... ถามว่า คำนี้ แตกต่างจาก idea อย่างไร ?

ตามที่เรียนปรัชญามา และสรุปเป็นความเห็นส่วนตัว (ไม่ยืนยันว่าถูกต้อง)... 

image คือ ภาพที่ปรากฏหรือมีอยู่เป็นอยู่ภายในใจ ซึ่งเป็นสิ่งที่รับรู้มาจากภายนอกโดยผ่านประสาทสัมผัส เช่น ตา หู เป็นต้น เช่น ใบหน้าของคุณแม่ หรือ เสียงเรียกโทรศัพท์มือถือส่วนตัวของเรา ...เมื่อเรานึกถึงสิ่งเหล่านี้ก็เข้ามาปรากฎภายในใจ ...ทำนองนี้ เป็น image

 idea คือ สิ่งที่ปรากฎภายในใจ ซึ่งไม่จำเป็นต้องรับรู้มาจากภายนอก กล่าวคือไม่จำเป็นต้องผ่านประสาทสัมผัส เช่น รูปร้อยเหลี่ยม เราไม่เคยเห็น แต่สิ่งนี้ก็จะปรากฎขึ้นภายในใจได้ จัดเป็น idea ....

 บางครั้ง idea อาจพัฒนามาจาก image อีกครั้ง เช่น... 

ใบหน้าคุณแม่ (ของเรา)....  สิ่งนี้เป็น image เพราะเป็นสิ่งที่เราเคยเห็นมาแล้วและปรากฎขึ้นภายในใจของเรา....

ส่วน ใบหน้า คำนี้มีความหมายเป็นสากล เพราะมิได้ระบุหนึ่งใบหน้าของใคร แต่ความหมายของคำว่า ใบหน้า จะปรากฎขึ้นภายในใจ จัดเป็น idea...

บางมติบอกว่า ใบหน้า เป็นสิ่งที่เราถอดออกมาจาก ใบหน้า ของหลายๆ คนที่เราเคยเห็น หรือจากหลายๆ image แล้วถอดแบบออกมาเป็น idea...

.....

ดังนั้น Imaganation ซึ่งเราแปลมาเป็น จินตนาการ ก็อาจมีความหมายตามที่ผู้เขียนเล่ามา ซึ่งผู้ตั้งใจอ่านก็อาจสรูปได้เป็นความเห็นและความเข้าใจของตัวเอง....