ในสมัยผมเป็นเด็ก เมื่อประมาณ 40 กว่าปีที่แล้ว มีการรักษาโรคด้วยการร่ายรำ เหมือนหมอลำกลอน มีอยู่ 2 อย่าง เท่าที่เคยเห็น อย่างที่ 1 เรียกว่า หมอธรรม เมื่อมีการเจ็บป่วย ด้วยอะไรไม่ทราบได้เพราะการแพทย์ยังไม่เจริญ ก็ต้องอ้างสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ผีสาง เทวดา หมอธรรมที่ว่านี้ เชื่อว่าจะเป็นผู้สามารถติดต่อสื่อสารกับสิ่งเหล่านั้นได้ ก็จะไปบอกขอร้องให้ยังไม่ต้องเอาชีวิตคนป่วยคนนี้ หรือมีอะไรจะต่อรองก็ให้บอกมา หรือจะต้องใช้กำลังต่อสู้กันก็บอกมา อะไรทำนองนั้น กรรมวิธีในการรักษา ก็จะมีการร่ายรำ มีบทกลอนท่วงทำนองเหมือนหมอลำทั่วไป แต่คำร้องก็จะเน้นไปในทางติดต่อสื่อสาร ผีสางเทวดา ให้มาช่วยปัดเป่าความเจ็บไข้ของคนป่วย ทำนองจะเร้าใจตลอดเวลา ถ้าจะเทียบปัจจุบันก็ ช่า ช่า ช่า ประมาณนั้น คนฟังก็สนุกสนาน คนไข้ก็อยากลุกขึ้นมาเต้น
จุดไฮไลท์ อยู่ที่การขี่ม้ามณีกาพย์ไปสู้กับผี ม้าที่ว่านี้ทำด้วยมัดหนามแท่ง หนามเฟื่องฟ้า หนามอะไรที่แข็งๆ ยาวๆ นำมามัดรวมกันเท่ากับหมอนใบย่อม พอหมอธรรมร่ายรำได้ที่แล้วก็จะขึ้นม้าไปรบกับผี เขาก็นั่งลงบนหมอนหนามนั่นแหละ ผมได้ยินเสียงดังเหมือนเราเหยียบบนขนมกรอบ พอเขาลุกขึ้นหนามยังติดกางเกงขึ้นไปอีก แต่ไม่มีเลือดสักหยด ร่ายรำต่อไปอีก จนจบกระบวนการ เป็นไงล่ะครับ
คนดูเสียวไส้ไปตามๆ กัน
