ต่อจากบันทึกก่อนหน้านี้ (อ่านบันทึกก่อนหน้า) ที่เสนข้อมูล “ประเทศที่พัฒนาแล้ว มีลักษณะนโยบายการศึกษาอย่างไร?” จากบรรยายของท่านผู้อำนวยการ สมศ. ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.สมหวัง พิธิยานุวัฒน์ ในวันที่ 8 มีนาคม 50 ในงานประชุมสัมมนาเรื่อง “การประกันคุณภาพการศึกษา ระดับอุดมศึกษา” เพื่อให้ต่อเนื่องทางความคิดของผมเอง จึงจะนำเสนอในหัวข้อที่เหลือคือ
ประเด็น สภาพปัญหาคุณภาพอุดมไทย
- คุณภาพของนักเรียนที่จบ ม.6 ต่ำกว่ามาตรฐานโดยเฉพาะอย่างยิ่งนักเรียนที่จบสายวิทย์-คณิต ทั้งนี้การให้อำนาจ การตัดสินจบชั้นประโยคไปที่สถานศึกษา ซึ่งมีคุณภาพและมาตรฐานแตกต่างกันมาก เป็นการศึกษาที่ไม่มีมาตรฐานขั้นต่ำของประเทศ
- ทิศทางการพัฒนาสถาบันอุดมศึกษาในภาพรวมไม่ชัดเจน เกิดความซ้ำซ้อนในเรื่องการให้บริการ
- การจัดตั้งสถาบันอุดมศึกษา ส่วนใหญ่เป็นการจัดตั้งด้วยเหตุผลทางการเมือง ไม่ได้คำนึงถึงคุณภาพและความพร้อมของการเป็นสถาบันอุดมศึกษา
- ไม่มีการจัดระบบความหลากหลายของสถาบันอุดมศึกษา ทำให้ทิศทางการส่งเสริมพัฒนาและกำกับมาตรฐานไม่ชัดเจนและไม่ต่อเนื่อง
- สถาบันอุดมศึกษาปรับตัวไม่ทันต่อการเปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะในเรื่องการสร้างและการพัฒนาคุณภาพมาตรฐานการเรียนการสอนและการวิจัย
- สถาบันอุดมศึกษาเปิดหลักสูตรตามความพอใจ โดยไม่คำนึงถึงคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา
- สถาบันอุดมศึกษาขาดการวางแผนพัฒนาสถาบันในระยะยาว
- คณะกรรมการบริหารสถาบัน/สภาสถาบันอุดมศึกษาทั้งของรัฐและเอกชนหลายแห่งไม่มีการบริหารจัดการที่ดี
ประเด็น ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเร่งด่วนสำหรับสถาบันอุดมศึกษา
- เร่งรัดให้มีการกำหนดมาตรฐานอุดมศึกษาของชาติ เพื่อเป็นเป้าหมายในการจัดการศึกษาอุดมศึกษาของประเทศไทย และของสถาบันอุดมศึกษาแต่ละแห่งให้มีลักษณะร่วมและอัตตลักษณ์ อันเป็นจุดเริ่มต้นของระบบการประกันคุณภาพภายในที่มีคุณภาพ และสอดคล้องกับเอกลักษณ์ของสถาบันอุดมศึกษา
- เร่งรัดการปรับปรุงกฎกระทรวงว่าด้วยการประกันคุณภาพการศึกษา เพื่อให้การประกันคุณภาพมีเอกภาพ ทั้งการประกันคุณภาพภายในและภายนอก รวมทั้งประกอบด้วยระบบการประกันคุณภาพที่ครบถ้วน ทั้งระบบการพัฒนาคุณภาพ ระบบการติดตามคุณภาพ และระบบการประเมินคุณภาพ อีกทั้งมีการดำเนินการประกันคุณภาพ ด้วยการวิจัยสถาบัน การประเมิน และการพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานของสถาบันอุดมศึกษาอย่างต่อเนื่อง
- เร่งรัดการสร้างระบบและกลไก เกี่ยวกับเอกภาพระบบสารสนเทศ เพื่อการบริหารและการประกันคุณภาพการศึกษาของระบบอุดมศึกษาของไทย
- เร่งรัดให้มีการประกันคุณภาพและมาตรฐานของสถาบันอุดมศึกษาของไทยที่หลากปรัชญา และหลายรูปแบบการจัดการศึกษา เพื่อให้มั่นใจว่าเป็นการให้โอกาสทางการศึกษาแก่ผู้เรียน ต้องได้มาตรฐานมีคุณภาพและประกันคุณภาพการศึกษาที่จัดให้ ไม่ว่าจะจัดในรูปแบบใดก็ตาม
- กำหนดให้เป็นวาระแห่งชาติในการผลิต การพัฒนา รักษาระดับคุณภาพอาจารย์อุดมศึกษาให้ได้มาตรฐาน ทั้งด้านปริมาณและคุณภาพ อีกทั้งส่งเสริม สนับสนุน ให้อาจารย์อุดมศึกษามีวิถีชีวิตและคุณภาพชีวิตในการทำงานที่ได้มาตรฐาน เพื่อปฏิบัติภารกิจ “วิจัยในเรื่องที่สอนและสอนบริการ วิชาการ และทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม ในเรื่องที่วิจัย”
- แสวงหาระบบและกลไก ในการผลิตบัณฑิตที่ตรงกับความต้องการของประเทศที่มีดุลยภาพของกระบวนทัศน์ Demand side approach และ Supply side approach
- ให้สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ ทำหน้าที่ประเมินประสิทธิภาพการสอนและการวิจัยการติดตามผลบัณฑิต และความพึงพอใจของผู้ใช้บัณฑิตที่เป็นมาตรฐานสามารถนำผลมาจัดเปรียบเทียบกันได้ และไม่เกิดความซ้ำซ้อนในการดำเนินงาน
- ให้มีการนำปัจจัยด้านคุณภาพ เป้าหมายและรูปแบบหรือกลุ่มของสถาบันอุดมศึกษา เป็นปัจจัยหลักในการพิจารณาจัดสรรงบประมาณสนับสนุนสถาบันอุดมศึกษา
- ส่งเสริมและสนับสนุนให้นิสิต นักศึกษา โดยเฉพาะองค์การนิสิต นักศึกษาให้มีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนการประกันคุณภาพการศึกษาให้เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
- รีบเร่งประกาศนโยบายคุณภาพอุดมศึกษา ปฏิรังสรรค์ ทิศทางและระบบกลุ่มสถาบันอุดมศึกษารวมทั้ง วางแผนอุดมศึกษาระยะยาว
ที่มา: เอกสารประกอบคำบรรยายของ ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.สมหวัง พิธิยานุวัฒน์ (link)
ความคิดเห็นส่วนตัว
ไม่มีครับ เพราะสิ่งที่ปรากฏเหล่านี้เป็นข้อเท็จจริงที่เราๆท่านๆก็ทราบกันอยู่แล้วในแวดวงการศึกษา แต่ยังไม่ได้ให้ความสำคัญที่ถูกจุด หรือเรียกว่าให้ยาแก้ผู้ป่วยไม่ถูกกับโรค จึงทำให้การรักษาให้หายขาดได้ยาก หายช้า ทั้งนี้ทุกอย่างต้องมาในลักษณะจากบนสู่ล่าง (Top Down) คือ ตั้งแต่การวิเคราะห์เพื่อกำหนดนโยบาย แผนระยะยาวที่ถูกต้อง โดยใช้อดีตที่ผ่านมาเป็นบทเรียน พร้อมทั้งการสนับสนุนทรัพยากร
KPN
