สร้างความตระหนัก สร้างศรัทธา สร้างการมีส่วนร่วม

การจัดการความรู้(KM)ของศูนย์เครือข่ายสถานศึกษาสว่างอารมณ์ดำเนินการโดย  นายพิชัย  ศรีศศลักษณ์  ประธานศูนย์เครือข่ายฯ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center">............................................................................................................................</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2550 ศูนย์เครือข่ายสถานศึกษาสว่างอารมณ์ ได้จัดกิจกรรมการจัดการความรู้(km) ในหัวข้อ “ทำอย่างไรจึงจะให้ข้าราชการครูมีความสุขในการทำงาน เพื่อป้องกันการร้องเรียนหรือร้องทุกข์”  โดยมีผู้ร่วมกิจกรรมดังนี้</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                1. นายพิชัย  ศรีศศลักษณ์                   ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดยางสว่างอารมณ์</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                2. น.ส.สุภาวดี  มิสุนา                         รองผู้อำนวยการโรงเรียนวัดกลางบ้านดอน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                3. นายอุทิศ  ทองกั๊ก                            ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดโบสถ์วิทยาคาร</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                4. นายไสว  จับแก้ว                             ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านหัวทำนบ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                5. นายวิเชียร  พงษ์ประยูร                 ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดศรีสร้อยเพชร</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                6. นายชาลี  แสงลี                                ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดใหม่สิทธาวาส</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                7. นายเกษม  ศรีบุญเพ็ง                      ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านดอนพุทรา</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                8. นางสุทิน  แผนสมบูรณ์ครูโรงเรียนวัดยางสว่างอารมณ์</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">จากการดำเนินเนินกิจกรรมการจัดการความรู้(KM)  ครั้งนี้ สรุปได้  ดังนี้ คือ</p>1.       โรงเรียนวัดยางสว่างอารมณ์ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt" class="MsoNormal">นายพิชัย  ศรีศศลักษณ์  ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดยางสว่างอารมณ์   เล่าว่า  การดำเนินงานของตน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แบ่งการดำเนินงานเป็น  3  สร้าง  และดำเนินการอย่างต่อเนื่อง คือ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                                - สร้างความตระหนัก  โดยการปลุกจิตสำนึก  จิตวิญญาณ ของความเป็นครูให้เกิดขึ้นในตัวครูทุกคน ให้เป็นครูที่รักในอาชีพครู ปกป้องเกียรติยศ ชื่อเสียงของตนเองและหมู่คณะ และรักในสถาบันที่ตนเองสอนอย่างจริงใจ  โดยการสอดแทรกเรื่องเหล่านี้ ในการสนทนา พูดคุย หรือการประชุมทุกครั้ง  นอกจากนี้ ถ้าเกิดเหตุกับครูทั้งในโรงเรียนหรือต่างโรงเรียน  จะนำกรณีที่เกิดขึ้นมาเป็นกรณีศึกษาทันที โดยการให้คณะครูร่วมกันวิเคราะห์ปัญหา   ค้นหาแนวทางแก้ไขปัญหาและ ป้องกัน  โดยสมมุตว่า ถ้าเหตุการณ์เหล่านี้เกิดกับครูในโรงเรียน  เป็นต้น</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                                - สร้างศรัทธา   ผู้บริหารต้องกระทำตนให้ครูศรัทธา เชื่อถือ รักใคร่  โดยการเป็นกัลยา ณ  มิตร กับครูทุกคน ให้ครูไว้วางใจและเชื่อถือ  เช่น กระทำตนเป็นที่ปรึกษาให้กับครูได้ทุกเรื่องที่ครูมีปัญหา  อย่างจริงใจ โดยถือว่า ทุกข์ของครู คือ ทุกข์ของผู้บริหาร  การให้ขวัญกำลังใจแก่ครู ในโอกาสต่าง ๆ  การเยี่ยมบ้านครู  การเยี่ยมไข้คนในครอบครัวครู  การร่วมงานกับครูในการปฏิบัติงานของโรงเรียน  การร่วมงานของครูในงานต่าง ๆ เช่น งานบวช งานแต่ง  และ บางเรื่อง บางประการในการปฏิบัติงานของครู ที่ควรยืดหยุ่นได้บ้าง ตามจังหวะและโอกาส ที่ไม่ทำให้เสียหายกับทางราชการ                                                                             </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                               - สร้างการมีส่วนร่วม   ผู้บริหารควรใจกว้าง  เปิดโอกาสให้ครูมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการโรงเรียนทุกขั้นตอน  เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจ ในการปฏิบัติงานของครู และ สร้างจิตสำนึกของความเป็นเจ้าของให้กับครู  การมอบหมายงานควรเกิดจากความพึงพอใจของครู  เน้นการทำงานเป็นทีม  และ ปลูกฝังให้ครูสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้ปกครองและชุมชน  </p>2. โรงเรียนวัดกลางบ้านดอน <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                น.ส.สุภาวดี  มิสุนา  รองผู้อำนวยการโรงเรียนวัดกลางบ้านดอน เล่าว่า ตนเองและผู้บริหารร่วมกันวางแผนในเรื่องดังกล่าว  โดย  การสร้างความเข้าใจในการปฏิบัติงานประจำปี ให้ครูรู้และเข้าใจว่าในปีนี้จะดำเนินงานอะไรบ้างก่อน  หลังจากนั้น ถึงมอบหมายงานให้รับผิดชอบ ตามความรู้ ความสามารถ ความต้องการ โดยความเห็นชอบและพึงพอใจของคณะครู  พร้อมทั้งสนับสนุนการทำงานเป็นทีม  นอกจากนี้ผู้บริหารต้องมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีต่อครูและชุมชน สามารถให้คำปรึกษาหารือแก่ครูและชุมชนได้  สร้างขวัญ กำลังใจในการปฏิบัติงานของครู และสนใจในปัญหาของครู พร้อมร่วมแก้ไขปัญหา  อย่างจริงใจ</p>3. โรงเรียนบ้านดอนพุทรา <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                นายเกษม  ศรีบุญเพ็ง  ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านดอนพุทรา  เล่าว่า  โรงเรียนตนเองเป็นโรงเรียนขนาดเล็ก ครูมีน้อย นักเรียนมีน้อย  ปัญหาเรื่องครูไม่มีปัญหาใด ๆ  จะมีบ้างคือปัญหากับผู้ปกครอง และเรื่องส่วนใหญ่คือ การตีนักเรียนของครู  วิธีการแก้ปัญหา คือ ผู้บริหารไม่หนีปัญหา  เมื่อผู้ปกครองมาพบ จะให้การต้อนรับที่ดีเยี่ยม พูดคุย  เป็นกันเอง เพื่อโน้มน้าวให้ผู้ปกครองลดความโกรธลง และสบายใจขึ้น  หลังจากนั้นถึงจะยินยอมให้ผู้ปกครองกลับบ้านได้  (ถ้าสังเกตแล้ว ยังไม่ลดความโกรธ จะยังไม่ให้กลับ )</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">นอกจากนี้ ยังใช้วิธีการเขียนจดหมายแจ้งผู้ปกครองว่า บุตรหลาน  ทำผิด  และขอความเห็นว่า ควรจะให้โรงเรียนดำเนินการเช่นไร  ซึ่งวิธีนี้ ผู้ปกครองจะเข้ามาปรึกษากับโรงเรียน  จนเข้าใจกันดี  วิธีการเหล่านี้ช่วยแก้ปัญหา ทำให้โรงเรียนไม่เคยถูกร้องเรียน</p>4. โรงเรียนบ้านหัวทำนบ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                นายไสว  จับแก้ว  ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านหัวทำนบ  เล่าว่า โรงเรียนสร้างขวัญ กำลังใจ ปลุกจิตสำนึกของครู สร้างความเข้าใจให้กับครู เช่นเดียวกับโรงเรียนอื่น ๆ ที่กล่าวมาแล้ว  แต่สิ่งหนึ่งที่โรงเรียนดำเนินการและประสบความสำเร็จ คือ การสร้างความเข้มแข็งให้กับคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของโรงเรียน  โดยการชี้แจงให้คณะกรรมการเข้าใจในภารกิจงานของคณะกรรมการ เปิดโอกาสให้มีส่วนร่วมในการบริหารจัดการ  และ แต่งตั้งให้เป็นทูตสันทวไมตรีระหว่างโรงเรียนกับชุมชนกล่าวคือ  เมื่อโรงเรียนมีปัญหา หรือข้อขัดแย้งกับผู้ปกครองหรือชุมชน  นอกจากการแก้ปัญหาที่เป็นระบบของโรงเรียนแล้ว  คณะกรรมการฯ จะร่วมเข้าไกล่เกลี่ย เคลียร์ปัญหา จนสำเร็จลุล่วงไปด้วยดีทุกครั้ง  เพราะคณะกรรมการส่วนใหญ่ คือ ผู้ที่ชุมชนให้ความเคารพนับถืออยู่แล้ว การแก้ปัญหาที่ยาก กลายเป็นง่ายในที่สุด</p>5. โรงเรียนวัดโบสถ์วิทยาคาร <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                นายอุทิศ  ทองกั๊ก ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดโบสถ์วิทยาคาร  เล่าว่า  การสร้างความเข้าใจ สร้างความตระหนัก ให้ครูรัก ศรัทธาในอาชีพ รักหมู่พวก รักโรงเรียน  เป็นเรื่องที่โรงเรียนทุกโรงเรียนพึงกระทำอยู่แล้ว  และควรกระทำอย่างยั่งยืน ด้วยกลวิธีการต่าง ๆ ที่แต่ละโรงเรียนนำเสนอไว้ ส่วนตนเองนอกจากการสร้างความตระหนักดังกล่าว โดยเน้นความรัก ความสามัคคีในหมู่ครูแล้ว  ยังใช้วิธีการเข้าถึงประชาชน  เนื่องในโอกาสต่าง ๆ ที่เอื้ออำนวย เช่น ร่วมงานบวช  งานแต่ง ทำบุญบ้าน หรือโอกาสมีการประชุมร่วมกัน และ การเยี่ยมบ้านผู้ปกครอง  เป็นต้น  (เพราะประชาชนคือกระจกส่องทางการทำงาน )และผู้บริหารโรงเรียนควรดำเนินการโดยการพูดคุย  ถามถึงปัญหาที่ประชาชนมองโรงเรียน และต้องการให้โรงเรียนแก้ไข เช่น ชุมชนแจ้งว่า นักการมักหลบหนีงานมาช่วยภรรยาทำงานบ้าน  หรือ ครูมีงานอดิเรกไม่สอนหนังสือ  เป็นต้น ผู้บริหารจะรวบรวมปัญหาเหล่านี้  เข้าที่ประชุมครู เพื่อหาแนวทาง ป้องกัน แก้ไข ปัญหาทันที โดยให้ครูทุกท่านมีส่วนร่วมในการศึกษา หาแนวทางแก้ไขปัญหา   ผลทำให้ครูเข้าใจ พึงพอใจ และ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ตามที่ส่วนรวมเสนอแนะ   ข้อพึงระวัง  อย่าให้ครูเข้าใจผิดว่า  ผู้บริหารจ้องจับผิดหรือทำร้ายตน  ควรนำเข้าที่ประชุมอย่างกัลยา ณ มิตร ซึ่งเป็นเทคนิคของผู้บริหารแต่ละคนในการดำเนินงาน  เช่น ขอปรึกษา หารือ   ยกเป็นกรณีตัวอย่าง  เป็นต้น</p>6. โรงเรียนวัดใหม่สิทธาวาส <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                นายชาลี  แสงลี  เล่าว่า  โรงเรียนของตนใช้วิธีการให้ความรู้แก่ครู โดยให้ศึกษาจากเอกสาร สิ่งพิมพ์ ที่เป็นกฎ ระเบียบใหม่ ๆ แล้ว เว้นระยะการศึกษาประมาณ 1 สัปดาห์  จึงจัดประชุมครู  เพื่อร่วมกันสร้างกฎ ระเบียบ ปฏิบัติ ของโรงเรียนร่วมกัน  สิ่งใดยืดหยุ่นได้ โดยไม่เสียหายแก่ทางราชการก็ยืดหยุ่น ส่วนชุมชนใช้การทำความเข้าใจด้วยกระบวนการปฐมนิเทศผู้ปกครองทุกปี  และจัดทำเอกสารเผยแพร่งานของโรงเรียนสู่ชุมชนอย่างน้อยเดือนละ 1 ฉบับ  นอกจากนี้ยังให้ความสำคัญกับชุมชนหรือผู้ปกครองที่มาติดต่องานหรือร้องเรียนครู ดังเช่นโรงเรียนอื่น ๆ ที่กล่าวมาแล้ว โดยแสดงให้ผู้ปกครองเห็นว่า  เรื่องของเขามีความสำคัญ ผู้อำนวยการให้ความสำคัญ เขาจะคลายเครียดและเลิกราไปเองในที่สุด</p>7. โรงเรียนวัดศรีสร้อยเพชร <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                นายวิเชียร   พงษ์ประยูร ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดศรีสร้อยเพชร  เล่าว่า  การให้ครูทำงานอย่างมีความสุข ขจัดการร้องเรียนนั้น  ประการแรก  ต้องมาจากตัวผู้บริหารเอง คือ ต้องทำตนเป็นแบบอย่างที่ดีแก่ครู เป็นที่พึ่ง ที่ปรึกษาของครูได้ในทุกโอกาส  แจ้งความเคลื่อนไหว  ความก้าวหน้า ของครูและของทางราชการทันทีที่รับรู้ให้ครูทราบ  เรียกว่า “สร้างความเป็นกันเองกับครู”  ประการที่สอง  ให้ความใส่ใจกับครูทุกคน โดยการสร้างขวัญ กำลังใจ การเยี่ยมบ้าน การพบปะสังสรรค์ของคณะครูในโอกาสต่างๆ อย่างสม่ำเสมอ  ประการที่สาม  ผู้บริหารต้องไม่หนีปัญหา โดยเฉพาะความขัดแย้งในเพื่อนครูด้วยกัน หรือ ครูกับชุมชน  เมื่อเกิดความขัดแย้ง ต้องรีบเข้าแก้ไขความขัดแย้งทันที  โดยใช้วิธีการพูดคุย ทั้งสองฝ่ายโดย ใช้ความประนีประนอมเข้าช่วย ให้ทั้งสองฝ่ายพึงพอใจให้มากที่สุด  และยินยอมต่อกัน ก่อนที่จะถึงที่สุดคือการลงโทษ ซึ่งควรใช้เป็นวิธีการสุดท้าย  ประการที่สี่  นำหลักธรรม และประเพณีที่ดีงามมาใช้กับครู  เช่น  การไหว้ต่อกันในตอนเช้าเมื่อพบหน้ากัน  ผู้มีอาวุโสน้อยกว่า ไหว้ผู้ที่มีอาวุโสมากกว่า การไหว้จะช่วยให้ความขัดแย้งลดลงได้  เพราะอุปนิสัยคนไทย  พร้อมให้อภัยกันอยู่แล้ว  ประการสุดท้าย  สร้างความรักความศรัทธาให้เกิดกับชุมชน  โดยการเข้าร่วมงานชุมชนในทุกครั้งและให้การช่วยเหลืออย่างเต็มความสามารถ  พร้อมทั้งให้ความสำคัญกับชุมชนที่มาติดต่องานกับโรงเรียนในเรื่องราวต่าง ๆ ให้ชุมชนเห็นว่า  โรงเรียนให้ความสำคัญต่อเขามาก สิ่งต่าง ๆ ที่กล่าวมาช่วยให้โรงเรียนไม่มีการร้องเรียนแต่อย่างใด</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                                จาการจัดกิจกรรมการจัดการวามรู้(KM)   ในหัวข้อเรื่อง “ทำอย่างไรจึงจะให้ข้าราชการครูมีความสุขในการทำงาน เพื่อป้องกันการร้องเรียนหรือร้องทุกข์”  สรุปได้  ดังนี้</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">1.       ต้องสร้างความตระหนักให้ครูรัก ศรัทธาในอาชีพ รักและสามัคคีในหมู่เพื่อนครูและรักในสถาบันที่ตนเองสังกัด</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">2.       ผู้บริหารต้องสร้างขวัญ กำลังใจ ให้กับเพื่อนครูด้วยวิธีการต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง  เช่น เยี่ยมบ้านครู  เยี่ยมไข้  ช่วยงาน  เป็นที่ปรึกษา และให้รางวัลในโอกาสต่าง ๆ เป็นต้น</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">3.       ผู้บริหารต้องกระทำตนให้เป็น กัลยา ณ มิตร กับครู กระทำตนเป็นแบบอย่างที่ดีของครู  เพื่อให้ครู รัก  ศรัทธา และ เชื่อถือ ในตัวผู้บริหาร</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">4.       ใช้กระบวนการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมทุกขั้นตอนของคณะครู</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">5.       สร้างความเข้าใจ  และเป็นกัลยา  ณ มิตร กับชุมชน ในรูปแบบต่าง ๆ อย่างหลากหลายวิธี เช่น ให้ความสำคัญกับเรื่องที่ชุมชนต้องการหรือร้องทุกข์ กล่าวโทษ สอบถามความต้องการของชุมชน และ มุมมองของชุมชนที่มีต่อโรงเรียน เพื่อนำข้อมูลมาแก้ไข  เป็นต้น</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">6.       สร้างความเข้มแข็งให้กับคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานและ ให้คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นทูตเชื่อมสัมพันธไมตรี เพื่อช่วยแก้ไขปัญหาความขัดแย้งที่อาจจะเกิดขึ้นระหว่างโรงเรียนกับชุมชน หรือช่วยชี้แจง การดำเนินงานของโรงเรียนให้ชุมชนเข้าใจมากขึ้น</p>