โครงการสร้างต้นแบบการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ วัฒนธรรมและค่านิยม  
 
หลักการและเหตุผล

เป้าหมายสำคัญในการปฏิรูประบบราชการคือการก่อให้เกิดการบริหารจัดการภาครัฐที่ดี (Good governance) ในกิจการบ้านเมือง อันได้แก่การปกครองที่ใช้หลักนิติธรรม คุณธรรม โปร่งใส การมีส่วนร่วม ความรับผิดชอบและความคุ้มค่า ซึ่งแน่นอนว่าการบริหารจัดการภาครัฐที่ดีจะไม่มีทางประสบผลสำเร็จได้ หากระบบราชการยังมีกระบวนทัศน์วัฒนธรรม และค่านิยมแบบเดิม
โลกยุคใหม่จึงต้องพัฒนาข้าราชการไทยไปสู่คุณลักษณะที่พึงประสงค์ที่เหมาะกับระบบการบริหารจัดการภาครัฐที่ดีคือ ข้าราชการต้องเป็นผู้ที่ทำงานอย่างมีศักดิ์ศรี ขยัน ตั้งใจทำงาน มีศีลธรรม คุณธรรม ปรับตัวได้ทันโลกรับผิดชอบต่อผลงาน มีใจและการกระทำที่เป็นประชาธิปไตย และทำงานมุ่งเน้นผลงาน เพื่อให้ระบบราชการไทยมีความเป็นเลิศ สามารถรองรับการพัฒนาประเทศในยุคโลกาภิวัตน์ได้
การปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ วัฒนธรรมและค่านิยมในกรอบการบริหารภาครัฐแนวใหม่ (New public management) เป็นยุทธศาสตร์หนึ่งที่ต้องเร่งผลักดันให้เกิดขึ้น เพื่อให้บุคลากรภาครัฐพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงและเอื้อต่อการพัฒนาระบบราชการ โดยได้จัดไว้เป็นยุทธศาสตร์ที่ 5 ซึ่งมีมาตรการที่สำคัญคือ การสร้างรูปแบบการเรียนรู้ด้วยตนเองของกลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้บริหารระดับสูงในลักษณะของการเรียนรู้จากประสบการณ์ปฏิบัติจริง การจัดสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการสร้างกระบวนการเรียนรู้ และการเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนเร่งรัดการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์
เพื่อให้สามารถพัฒนาระบบราชการไทยให้มีความเป็นเลิศ สามารถรองรับกับการพัฒนาประเทศในยุคโลกาภิวัตน์โดยยึดหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดีและประโยชน์สุขของประชาชน จึงมีความจำเป็นที่ต้องศึกษาเพื่อหารูปแบบหน่วยงาน ทีมงานและบุคคลต้นแบบการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ที่ดีด้วยโครงการสร้างต้นแบบการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ วัฒนธรรม และค่านิยม

วัตถุประสงค์
1) เพื่อเสาะแสวงหาหน่วยงาน ข้าราชการ และทีมงาน ที่เป็นต้นแบบการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ที่ดีเป็นกรณีศึกษาเพื่อนำมาเป็นรูปแบบเพื่อการขยายผล โดยคัดเลือกหน่วยงานต้นแบบที่ปฏิบัติงานมีประสิทธิภาพและมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ บนพื้นฐานการบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่ และคัดเลือกข้าราชการและทีมงานต้นแบบ
2) เพื่อศึกษาต้นแบบการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ที่ดีว่ามีวิธีการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์อย่างไร เพื่อรวบรวมเป็นองค์ความรู้นำไปสู่การปฏิบัติ
3) เพื่อสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ให้เกิดขึ้น เป็นเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ระหว่างหน่วยงานต่างๆ


ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
1) องค์ความรู้เกี่ยวกับต้นแบบหน่วยงาน / ทีมงาน / แผนก / หน่วยบริการในกรม / จังหวัดและท้องถิ่นหรือองค์กรเอกชน ชุมชน ที่มีการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ตามแนวทางการบริหารงานภาครัฐแนวใหม่และมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ตามเกณฑ์ที่กำหนด
2) แนวทางพัฒนากระบวนทัศน์ วัฒนธรรม และค่านิยมสำหรับหน่วยงาน ทีมงาน และบุคลากรภาครัฐเพื่อใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติเพื่อไปสู่องค์กรปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ที่ดี
3) บุคลากร หน่วยงานภาครัฐรับรู้เงื่อนไขและปัจจัยที่มีผลต่อการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ วัฒนธรรม และค่านิยมตามแนวทางการบริหารงานภาครัฐแนวใหม่ในองค์กรของตนได้อย่างเหมาะสม
4) หน่วยงาน บุคลากรภาครัฐปฏิบัติงาน และพัฒนาองค์กร ตามเงื่อนไขและปัจจัยที่มีผลต่อการปรับปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ วัฒนธรรม และค่านิยมตามแนวทางการบริหารงานภาครัฐแนวใหม่
5) ประชาชนและผู้ที่รับบริการของรัฐให้การยอมรับ เชื่อถือ และศรัทธาในระบบบริหารงานของรัฐและข้าราชการมากยิ่งขึ้น

หน่วยงานที่นำผลการวิจัยไปใช้
สถาบันส่งเสริมการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี สำนักงาน ก.พ.ร. จะได้นำผลการศึกษาไปเผยแพร่เพื่อส่งเสริมการปฏิบัติงานที่ดีในหน่วยงานของรัฐ จัดให้มีการประชาสัมพันธ์ให้ข้าราชการ เจ้าหน้าที่ของรัฐ และประชาชนทั่วไป ได้รับทราบเกี่ยวกับหน่วยงาน ทีมงานและบุคคลต้นแบบการของการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ ตามแนวทางการบริหารงานภาครัฐแนวใหม่ ตลอดจนแนวทางการพัฒนากระบวนทัศน์ วัฒนธรรมและค่านิยมสำหรับหน่วยงาน ทีมงานและบุคลากรภาครัฐเพื่อใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติเพื่อไปสู่องค์กรปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ที่ดี

ขอบเขตและวิธีการศึกษาวิจัย
ในการศึกษาวิจัยใช้แนวทางการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ โดยใช้วิธีการวิจัยเอกสารร่วมกับการสนทนากลุ่ม (Focus group discussion) การสัมภาษณ์กลุ่มผู้มีส่วนได้เสีย (Stakeholders) การสำรวจเชิงคุณภาพ การวิจัยเพื่อหาคุณลักษณะร่วมของ หน่วยงาน / ทีมงาน / แผนก / หน่วยบริการ ในกรม / จังหวัดและท้องถิ่น หรือองค์กรเอกชน ชุมชน ที่เป็นต้นแบบการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ วัฒนธรรม และค่านิยมในการทำงานที่ดี (ซึ่งเป็นปัจจัยนำเข้า – Input - ที่ดี) และมีผลการปฏิบัติงานหรือบริการตามเป้าหมายที่กำหนดขององค์กร (ผลการปฏิบัติงาน – Performance)


ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง
เป็นหน่วยงาน / ทีมงาน / แผนก / หน่วยบริการในกรม / จังหวัดและท้องถิ่น หรือองค์กรเอกชน ชุมชน จำนวนไม่น้อยกว่า 4 หน่วยงาน ที่มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ตามเกณฑ์ที่กำหนด มีการทำงานเชิงบูรณาการ มีประสบการณ์ และความพร้อมในการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ วัฒนธรรม และค่านิยม และประสบความสำเร็จในการทำงาน โดยแสดงให้เห็นเป็นที่ประจักษ์ด้วยผลการปฏิบัติงาน (Good performance)


วิธีการศึกษาวิจัย
การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างต้นแบบการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ วัฒนธรรม และค่านิยม โดยมีขั้นตอน ดังนี้
- ศึกษาและกำหนดนิยามความหมายของการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ วัฒนธรรม และค่านิยม ตามแนวทางการบริหารงานภาครัฐแนวใหม่ในเชิงทฤษฎี และการทบทวนเอกสารที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศ อันเป็นแนวทางในการกำหนดเป็นนิยามและความหมายของการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ วัฒนธรรม และค่านิยมตามแนวทางการบริหารงานภาครัฐแนวใหม่ในประเทศไทยต่อไป
- ศึกษา / ทบทวนวรรณกรรมเพื่อคัดเลือกองค์กร / กลุ่มบุคคลที่มีผลงานดี ตามเกณฑ์การได้รับรางวัลต่างๆ ขององค์กร
- ประสานกับแหล่งข้อมูลต่างๆ เช่น สถาบันจัดการองค์ความรู้ สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ ฯลฯ
- จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการ สนทนากลุ่ม กับผู้ทรงคุณวุฒิ เพื่อกำหนดนิยาม ความหมาย และขอบเขตของการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ วัฒนธรรม และค่านิยมตามแนวทางการบริหารงานภาครัฐแนวใหม่
- สังเคราะห์เอกสารและเนื้อหาแนวคิดจากการสนทนากลุ่ม
- กำหนดกรอบกระบวนทัศน์ วัฒนธรรม และค่านิยม ตามแนวทางการบริหารงานภาครัฐแนวใหม่ ที่ได้จากการทบทวนเอกสารและแนวคิดจากการสนทนากลุ่ม ซึ่งจะเป็นกรอบการศึกษาในการพัฒนาและกำหนดหน่วยงานนำร่องต่อไป
- ศึกษาและระบุปัจจัยเชิงเงื่อนไขและสาเหตุของกระบวนทัศน์ วัฒนธรรม และค่านิยมตามแนวทางการบริหารงานภาครัฐแนวใหม่ ตลอดจนผลลัพธ์ขององค์กรภายใต้ เงื่อนไข และปัจจัยดังกล่าว เพื่อกำหนดเกณฑ์
- ศึกษารวบรวมองค์ความรู้จากหน่วยงานต้นแบบ เพื่อนำไปดำเนินการในหน่วยงานนำร่อง
- สรุปผลการศึกษาจากหน่วยงานนำร่อง
- ประมวลรูปแบบ (Model) สร้างรูปแบบการเรียนรู้และคู่มือเพื่อนำไปปฏิบัติในองค์กร ตลอดจนระบบสนับสนุน และการให้คำปรึกษา
- สร้างเครือข่ายการเรียนรู้แลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างหน่วยงานต้นแบบกับหน่วยงานนำร่อง
- ขยายผลไปยังหน่วยงานอื่นๆ ต่อไป โดยการจัดทีมที่ปรึกษาพร้อมทำชุดพัฒนาองค์กร (Organization development package) และให้หน่วยงานต้นแบบพัฒนาหน่วยงานอื่นๆ ในลักษณะ หน่วยงานพี่-หน่วยงานน้อง (Brother organizations)

ผู้รับผิดชอบโครงการ

โครงการสร้างต้นแบบการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ วัฒนธรรมและค่านิยมเป็นความร่วมมือระหว่าง สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (สำนักงาน ก.พ.ร.) กับ สถาบันส่งเสริมการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี โดยสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการว่าจ้างให้สถาบันส่งเสริมการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีทำวิจัย เพื่อส่งเสริมให้บุคลากรภาครัฐปรับเปลี่ยนวิธีการ พฤติกรรมการทำงานที่พึงประสงค์
จากwww.goodpracticemodel.com