คุณหมอนก ... ทพญ.ภรินยา วงศ์ฟู ได้มาเล่าเรื่องกิจกรรมผู้สูงอายุที่ รพ.เถิน ค่ะ ... เพราะว่า ของเถินเป็นน้องใหม่ที่สนใจเข้าร่วมโครงการ ... ด้วยเห็นจากแจ้ห่ม และห้างฉัตร ก็คิดว่า รูปแบบการดำเนินงานของเขาน่าสนใจ ก็ลองมาดำเนินการในพื้นที่

เรื่องเกี่ยวกับผู้สูงอายุอำเภอเถิน ทางเวชปฏิบัติครอบครัวได้ดำเนินการมาแล้วในปีที่ผ่านมา

คุณรัตติยา จึงมาเล่าให้ฟังถึงกิจกรรมที่ทำมาแล้ว ว่า

การดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพ ... มีชมรมผู้สูงอายุมานานแล้ว และมีรูปแบบของชมรมผู้สูงอายุด้านสุขภาพอยู่แล้ว ... กิจกรรมที่เราทำ ก็คือ

  • ตอนแรกจะมีคลินิกผู้สูงอายุ ดำเนินการที่ รพ.เถิน ซึ่งปัญหาค่อนข้างเยอะ เพราะว่าผู้สูงอายุนั้นมารับบริการลำบาก เพราะว่าต้องทางเข้า รพ.เถิน เป็นถนนที่ค่อนข้างลำบาก
  • เราก็จะเข้าไปในชุมชน โดยฝ่ายส่งเสริม รพ.เถิน เป็นส่วนใหญ่
  • เราโชคดีที่มีนักวิชาการมาร่วมในทีม เดิม นวก. ท่านนี้ก็ประจำอยู่ฝ่ายทันตฯ รพ.เถิน สอบ นวก. ได้ เขาจะเป็นผู้ดูแลกำกับในเรื่องสุขภาพช่องปาก
  • กิจกรรม จะทำทุกวันพุธของเดือน ทำครึ่งเช้า
  • กิจกรรมอันดับแรก เป็นการบริการด้านสุขภาพ จะมีการประเมินค่า BMI วัดรอบเอว รอบสะโพก คัดกรองเบาหวาน ความดันไปด้วย
  • และมีกิจกรรมร่วมกัน คือ เข้าดำเนินการด้านสุขภาพจิต เป็นการเข้าโบสถ์ ทำวัตรเช้า นั่งสมาธิ
  • จากนั้นมีการให้ความรู้ด้านสุขภาพต่างๆ
  • อันดับต่อไปก็ให้ชมรมผู้สูงอายุเข้าประชุม พร้อมกัน
  • จากนั้น จะมีการสร้างสุขภาพโดยการออกกำลังกาย รูปแบบของเราส่วนใหญ่เป็นแบบไทเก๊ก
  • ต่อจากนั้นพัก 15 นาที
  • แล้วก็จะมาประเมินสุขภาพกัน และก็มีการนัดหมายครั้งต่อไป

ผู้สูงอายุจะมีสมุดบันทึกสุขภาพประจำตัวอยู่ ตอนนี้มีโครงการน้องใหม่ ด้านทันตฯ ก็ดีใจมาก และยินดีสนับสนุนเรื่องนี้ด้วย

และคุณหมอภริญญา ได้เล่าถึงที่มาที่ไปของความคิด ต่อค่ะ ว่า ... ตอนนี้ เหตุผลที่ทำร่วมกับงานส่งเสริมสุขภาพ เพราะคิดถึงเรื่องของการทำงานแบบบูรณาการ จะได้ทำหลายๆ อย่างไปพร้อมๆ กัน ... และของเถินจะเป็นโครงการนำร่อง ทำในเขตรับผิดชอบของ รพ. เพราะว่าเป็นชมรมที่ค่อนข้างใหญ่ มีจำนวนผู้สูงอายุค่อนข้างเยอะ 100 กว่าคน ใช้ชื่อโครงการว่า โครงการผู้สูงวัยใส่ใจสุขภาพช่องปาก เป็นกลุ่มผู้สูงอายุที่ตั้งอยู่ที่ รพ.

วัตถุประสงค์ คือ

  1. ให้ผู้สูงอายุมีความรู้ในการดูแลสุขภาพช่องปากด้วยตนเอง ได้อย่างถูกต้อง
  2. มีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพช่องปากด้วยตนเอง ได้อย่างถูกต้อง
  3. เป็นต้นแบบการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุ

ระยะเวลาดำเนินการ กพ.-เมย.50

การดำเนินการ

  • ประสานงานกับชมรมผู้สูงอายุ หาผู้สนใจเข้าร่วมกิจกรรม
  • ตอบแบบสอบถามความรู้ ก่อนจัดกิจกรรม
  • เก็บข้อมูลพื้นฐาน โดยการตรวจความสะอาด สภาวะทันตสุขภาพ วัดคราบจุลินทรีย์
  • เตรียมความพร้อมในด้านต่างๆ เอกสาร โปสเตอร์ โมเดล
  • สถานที่จัด คือ บริเวณที่ทำการของผู้สูงอายุที่วัดดอนไชย สถานที่ตรงนั้นจะพร้อมในการดำเนินงาน เพราะว่า กว้างขวาง เหมาะสำหรับดำเนินกิจกรรม
  • มีการประชุมเตรียมความพร้อมกลุ่มเป้าหมายก่อน
  • มีการดำเนินกิจกรรมตามแผนกิจกรรมเรียนรู้ร่วมกัน
  • กิจกรรมที่ให้ได้แก่
    ... ความรู้เกี่ยวกับโรคในช่องปาก
    ... การป้องกัน และรักษาสุขภาพช่องปาก
    ... สาธิตการแปรงฟันที่ถูกวิธี
    ... การปฏิบัติการแปรงฟันหลังจากใช้เม็ดสีย้อมฟัน
    ... ให้ความรู้เกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพในผู้สูงอายุ
    ... การออกกำลังกาย และสุขภาพจิต
    ... การแบ่งกลุ่มประชุม เพื่อแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพช่องปาก และการส่งเสริมสุขภาพ อภิปรายกลุ่มย่อย ว่าจะมีแนวทางอย่างไร
    ... แต่ละกลุ่มนำเสนอ ผลการประชุมกลุ่มย่อย
    ... สำรวจแบบสอบถามความรู้ หลังจากทำกิจกรรม และข้อเสนอแนะหลังการทำกิจกรรม
    ... หลังจากการทำกิจกรรม 1 สัปดาห์ จะมีการตรวจสุขภาพช่องปากอีกครั้ง
    ... ประเมินผล ว่า ผู้สูงอายุมีความรู้ในเรื่องการดูแลสุขภาพช่องปากตนเอง ... ได้อย่างถูกต้องหรือเปล่า … มีสุขภาพช่องปากที่สะอาดขึ้น ... มีการพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

  • ผู้สูงอายุมีความรู้ ความเข้าใจ ในการดูแลสุขภาพช่องปากด้วยตนเอง และนำไปปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง
  • มีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมการส่งเสริมสุขภาพช่องปาก
  • ได้แนวทางในการดูแลสุขภาพช่องปาก และการดูแลสุขภาพในผู้สูงอายุ

สิ่งที่ทำจะอยู่ภายใต้แนวคิดให้เขาคิดเองทำเอง และหวังจะได้เกิดนวัตกรรมใหม่ๆ

ทพ.สุธา ได้กล่าวเสริมในเรื่องความร่วมมือกันค่ะ ว่า ...

  • ความจริงแล้วฝ่ายส่งเสริมฯ ก็มีความต้องการให้ทันตฯ เข้าไป join ด้วย ... ทันตฯ เองก็คงต้องไปรู้ว่า ฝ่ายส่งเสริมเขาทำอะไรอยู่ ... ถ้าเกิดทำแล้ว ก็ดูการแบ่งงานภายในสักนิดหนึ่ง ว่า ... ทำอย่างไรให้ทางส่งเสริมฯ เขาช่วยดูแลได้ด้วย
  • เพราะว่าการดูแลสุขภาพช่องปาก เป็นอะไรที่ไม่ยาก ใครๆ ก็ทำได้
  • และพยายามยึดกลุ่มชมรมผู้สูงอายุเป็นแกนหลักในการทำงาน ไม่ใช่เราเป็นแกนหลักในการทำงาน ให้เขาสามารถเชื่อมโยงกันเอง ช่วยกันเองได้ คล้ายๆ กับที่แจ้ห่ม เขาสามารถต่อยอดได้ ในเรื่องของการสื่อสาร การใช้ปากต่อปาก ... ถ้าเราทำอย่างนี้แล้ว ก็จะมีการขยายออกไปได้เร็ว และตัวเราเองก็ลงไปบางครั้ง เพื่อไปสนับสนุน เราก็สามารถทำได้ในหลายๆ หมู่บ้าน

ต่อไป เราก็คงจะติดตามกันค่ะ ว่าน้องใหม่กระโดดเข้ามาทำในเรื่องชมรมผู้สูงอายุแล้ว ... ผลพวงจะออกมาได้รูปแบบอย่างไร ... โปรดติดตามตอนต่อไปนะคะ