ฐานทรัพยากร กับกติกาโลก (2).. สนธิสัญญาว่าด้วยพันธุกรรมพืช

  ที่ผ่านมา พันธุกรรมพืช... เป็นสมบัติสาธารณะที่ทุกคน(ในโลก)สามารถเข้าถึงได้ วิธีคิดใหม่.. ต้องมีการ “จ่าย” และการ “แบ่งผลประโยชน์”กัน   

ที่ผ่านมา พันธุกรรมพืช (ส่วนที่คุมลักษณะของพืชที่ถ่ายทอดได้ถึงลูกหลาน เช่นที่อยู่ในเมล็ดพันธุ์) ที่มาจากธรรมชาติ เป็นสมบัติสาธารณะที่ทุกคน(ในโลก)สามารถเข้าถึงได้

วิธีคิดใหม่ ภายใต้สนธิสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยทรัพยากรพันธุกรรมพืชเพื่ออาหารและการเกษตร (ITPGR)นี้คือ  ทรัพยากรพันธุกรรมพืช (64 รายการที่กำหนดในสนธิสัญญา) ที่เป็นสมบัติสาธารณะของประเทศภาคีสมาชิก จะถูกจัดเข้ามาอยู่ในระบบพหุภาคี (ประกอบด้วยหลายประเทศ แต่มีหน่วยจัดการกลาง) ประเทศสมาชิกทุกประเทศมีสิทธิใช้เพื่อการปรับปรุงพันธุ์ได้  แต่ต้องมีการจ่ายและการแบ่งผลประโยชน์กัน  

สนธิสัญญานี้ยอมรับว่า รัฐ มีอำนาจอธิปไตยเหนือทรัพยากรพันธุกรรมพืชของประเทศ (แปลว่า รัฐเป็นเจ้าของและมีอำนาจในการควบคุมจัดการ และมีส่วนร่วมในเวทีพหุภาคีในการแบ่งปันผลประโยชน์ระหว่างประเทศ)  โดยยอมรับสิทธิของเกษตรกรในการใช้ประโยชน์ และการมีส่วนร่วม (แปลว่า ในการจะก่อให้เกิดประโยชน์สู่เกษตรกร จะต้องมีการจัดการในประเทศที่เชื่อมโยงจากรัฐถึงท้องถิ่นหรือชุมชนอีกทีหนึ่ง)

สนธิสัญญานี้ สร้างกติกาเกี่ยวกับการใช้ และการแบ่งปันผลประโยชน์จากการที่ต่างชาตินำทรัพยากรพันธุกรรมของประเทศไปใช้   แต่จะครอบคลุมเฉพาะ  พืชที่อยู่ในสนธิสัญญา และบังคับใช้เฉพาะกับประเทศที่ให้สัตยาบันในสนธิสัญญา

ประเทศใหญ่ๆเช่น สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย ไม่ให้สัตยาบัน   ภาคีสมาชิกส่วนใหญ่ในปัจจุบัน จึงเป็นประเทศในแอฟริกา  ยุโรป อินเดีย บราซิล  เป็นต้น

ไทยยังไม่ให้สัตยาบัน ด้วยเหตุผลว่า เรายังไม่พร้อมและประโยชน์ยังไม่ชัดเจน   โจทย์ของการวิจัยที่ได้จากที่ประชุมในวันนั้นคือ   เราจะเตรียมความพร้อมอย่างไร โดยใคร  มีประเด็นด้าน กม. ด้านการมีส่วนร่วม  ด้านศักยภาพของการปรับปรุงพันธุ์พืช ที่นักวิจัยจะต้องไปดูต่อ 

"ความพร้อม" ในการเผชิญกับสังคมโลกที่หมุนเร็วใบนี้ ดูเหมือนจะเป็นปัญหาสำหรับประเทศไทยในแทบทุกกรณี

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน เศรษฐศาสตร์เพื่อชีวิต

คำสำคัญ (Tags)#ชุมชนท้องถิ่น#itpgr#ทรัพยากรพันธุกรรมพืช

หมายเลขบันทึก: 75030, เขียน: 29 Jan 2007 @ 05:17, แก้ไข, 23 Jun 2012 @ 11:14, สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, อ่าน: คลิก
บันทึกล่าสุด


ความเห็น (0)