ในวันที่ท่าน ผอ.ศุภชัย  อุดชาชน      ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครราชสีมา และคณะได้มาเยี่ยมชมสวนป่า เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้และร่วมเป็นพันธมิตรทางวิชาการที่สำคัญๆ สำหรับชาวบ้านที่เลี้ยงสัตว์และนักศึกษาในมหาชีวาลัยอีสาน

         ท่านผอ.และคณะต่างก็มีความรู้มากมายมาฝากโดยเฉพาะเรื่องอาหารสัตว์  และถึงขั้นปวารณาตัวว่าจะสนับสนุนอย่างเต็มที่ถ้าต้องการให้ช่วยเหลือรวมทั้งพันธุ์พืชที่ต้องการปลูก 

         ถือเป็นฤกษ์งามยามดีที่หายาก ที่จะมีโอกาสได้พานพบบุคลากรที่มีความรู้จากหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรงเกี่ยวกับเรื่องอาหารสัตว์ที่เราทั้งหลายที่เลี้ยงทั้งโค ไก่ กำลังต้องการความช่วยเหลืออยู่พอดี และเป็นฤกษ์ดีที่ข้าราชการได้ออกมารับลูกรับทราบความต้องการของชาวบ้านอย่างแท้จริงไม่ทิ้งปัญหาเหมือนที่ผ่านมา  ต่อไปนี้สิ่งดีๆ คงมีตามมาอีกมากมาย

          เมื่อถึงเวลาเดินชมกิจกรรม กิจการงานในสวน ก็ไปพานพบเอาเจ้าโคซาฮิวาล หวานใจประจำสวน ก็ได้ยินคำถามที่ชวนงง "ไม่กลัวมันแตกกระจาย หายไปหมดหรือ" ก็งงจริง ๆ ค่ะ ว่าทำไมต้องแตกกระจาย เพราะที่เลี้ยงกั นหลายรายทั้งในสวนป่าและกับสมาชิกเครือข่ายก็เลี้ยงดูดี ไม่ผสมข้ามพันธุ์ให้ลักษณะดีของโคหายไปสักหน่อย

         แต่เปล่าเลย ที่ว่าแตกกระจาย หายไปหมดนั้นไม่ใช่ลักษณะเด่นของพันธุ์สูญหายไปไม่  แต่จะเป็นโคซาฮิวาลที่จะหายไปจากคอก หายแบบกระจุยกระจาย แบบไปไม่กลับประมาณนั้น

         อ้าว เป็นเรื่องละสิ  เพราะที่รู้มาซาฮิวาลคือวัวนมผสมเนื้อคุณภาพดี  ซึ่งท่านหัวหน้าสถานีพัฒนาอาหารสัตว์ก็ยืนยันว่าถูกต้อง

        แต่มีเอกลักษณ์ของพันธุ์นี้ที่ท่านบอกว่าต้องรู้เพิ่ม ก็คือ เป็นโคที่ไม่จำฝูง ไม่จำคอก ขี่ตื่นกลัวและชอบแหกคอก  ถ้าได้หนีจากคอกเมื่อไหร่ ก็ทำใจไว้เลยว่า โอกาสได้คืนไม่ถึง 1 %  เพราะจะไปแบบกู่ไม่กลับ ประเภทใส่เกียร์เดินหน้าอย่างเดียวไม่มีถอย 

       ถึงว่าสิค่ะ  ซาฮิวาลที่สวนป่าที่ได้สมญญาว่า เจ้าเสียเวลา ที่หายไปจากสวนเดือนกว่า ที่ไปหาเจอ โน่น!  สนามบินสตึก ห่างจากสวนป่าเป็นสิบกิโลเมตร  พี่ๆจากสถานี ฯ  ถึงกลับออกปากว่า เป็นหนึ่งในร้อยที่หาพบ    อย่างนี้ต้องเรียกว่าสวนป่าดวงดีเป็นพิเศษ

        พี่จากสถานพัฒนาอาหารสัตว์ จึงแนะนำว่า  ถ้าจะเลี้ยงโคซาฮิวาลแบบไม่เสี่ยงภัย แต่ไม่ต้องถึงขั้นทำประกันภัยโดย

  •          ต้องเลี้ยงแบบขังคอกหรือผูกล่าม ห้ามเลี้ยงแบบปล่อยทุ่งหรือลูกทุ่งที่ รักอิสระ  เพราะจะทำให้โคหายเพราะนิสัยไปแล้วกู่ไม่กลับ
  • รั้วคอกต้องสูงและแน่นหนา  เพราะซาฮิวาลมีความสามารถ ประมาณแชมป์กระโดดสูงโอลิมปิก  โดยเฉพาะเวลากลัว ตื่นเต้น หรือเจอคู่ต้องระวังเป็นพิเศษ
  • คนเลี้ยงต้องผูกสัมพันธุ์กับโคตั้งแต่ยังเล็ก  เพื่อสร้างความคุ้นเคยโคจะได้ไม่หนีหน้า

             เพราะอย่างนี้ละซิท่า ท่าน ดร.วนิดา กำเนิดเพชร์  ถึงบอกว่า โคพันธุ์นี้เดิมทีจะเลี้ยงไว้ในคอกหลังบ้าน  เพื่อรีดนมบริโภคในครัวเรือน ไม่นิยมปล่อยเลี้ยงแบบชาวบ้านทั่วไป

            หรือท่านที่เลี้ยงซาฮิวาลท่านอื่น ๆ  มีเกร็ดความรู้ดี ๆ ช่วยแนะนำต่อยอดให้ทีจะเป็นพระคุณกับคนเลี้ยงมือใหม่ค่ะ

           ขอบคุณค่ะ