สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มรภ.สงขลา นำแนวคิด Work Breakdown Structure (WBS) + Role Mapping มาประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการงานห้องสมุดสีเขียวและสำนักงานสีเขยว เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการทำงาน โดยเชื่อมโยงบุคลากรแต่ละคนในกระบวนการดำเนินงาน ทำให้เกิดความร่วมมืออย่างเป็นระบบ ลดความซ้ำซ้อน และเพิ่มประสิทธิภาพในการขับเคลื่อนงานด้านสิ่งแวดล้อมได้ดี พร้อมทั้งจัดทำอินโฟกราฟิก เรื่อง "WBS+Role Mapping for Green" เพื่อเผยแพร่องค์ความรู้และแนวทางปฏิบัติที่เป็นประโยชน์สำหรับทุกหน่วยงาน ผลการดำเนินงานดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า การประยุกต์ใช้ WBS + Role Mapping ไม่เพียงแต่ช่วยให้การดำเนินงานเป็นระบบเท่านั้น แต่ยังสร้างผลกระทบเชิงบวกที่วัดผลได้ และวางรากฐานสำคัญสู่การเป็น “ห้องสมุดสีเขียวต้นแบบ” อย่างยั่งยืนในอนาคต
ขั้นตอนในการดำเนินงานประยุกต์ใช้ ก.พ.ร. โมเดล ได้แก่ การบ่งชี้ความรู้, การสร้างและแสวงหาความรู้, การจัดความรู้ให้เป็นระบบ, การประเมินและกลั่นกรอง, การแบ่งปันและแลกเปลี่ยนความรู้, จัดเก็บและการเผยแพร่องค์ความรู้ และการเรียนรู้
ดุรายละเอียดได้ที่ 20260521191415.pdf
วิธีการดำเนินงาน
1.การบ่งชี้หรือค้นหาความรู้
สำนักวิทยบริการฯ ได้จัดตั้งคณะทำงาน และทำเป็นเอกสารคำสั่งแต่งตั้ง “คณะกรรมการบริหารการจัดการความรู้สำนักวิทยบริการแลเทคโนโลยีสารสนเทศ ประจำปีการศึกษา 2568” ขึ้น และได้ร่วมกันคิดประเด็นการจัดการความรู้ คือ “การเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานห้องสมุดสีเขียวและสำนักงานสีเขียว ด้วยแนวคิด WBS + Role Mapping” ซึ่งสอดคล้องกับแผนยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 4 การพัฒนาระบบบริหารจัดการ และสอดคล้องกับแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาสำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 3 การพัฒนาระบบบริหารจัดการ Objective 3.1 สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ เป็นองค์กรคุณภาพ Key Results 3.1.1 ผลการประเมินห้องสมุดสีเขียวและสำนักงานสีเขียว
2. การสร้างและแสวงหาความรู้
ค้นคว้าและรวบรวมความรู้ที่เกี่ยวข้องกับประเด็นการจัดการความรู้จากแหล่งข้อมูลภายในและภายนอก โดยจัดทำเป็น Knowledge Mapping และตารางจำแนกองค์ความรู้ ดังนี้
ตารางที่ 1 จำแนกองค์ความรู้จากภายในองค์กร
| ชื่อองค์ความรู้ | ประเภท | แหล่งความรู้ | วิธีการ Capture ความรู้ |
|---|---|---|---|
| WBS+Role Mapping | Tacit | อาจารย์เสรี ชะนะ | Storytelling |
| การออกแบบสื่ออินโฟกราฟิก | Tacit | นายปิยะ มาส่ง นายกอบศักดิ์ ณ นคร |
Storytelling |
| สำนักงานสีเขียว | Tacit | ผศ.ปิยกุล จันทบูรณ์ | Storytelling |
| ห้องสมุดสีเขียว | Tacit | ผศ.ปิยกุล จันทบูรณ์ | Storytelling |
ตารางที่ 2 จำแนกองค์ความรู้จากภายนอกองค์กร
| ชื่อองค์ความรู้ | ประเภท | แหล่งความรู้ | วิธีการ Capture ความรู้ |
|---|---|---|---|
| WBS+Role Mapping | Explicit |
1. บทความวิจัย เรื่อง “Research on Quantitative Methods and System Design of Impact Factors for Feasibility Study Review of Power Grid Digitalization Projects Based on Artificial Intelligence” 2. บทความวิจัย เรื่อง “Cost Analysis of the Construction Safety Management System (SMKK) Based on Work Breakdown Structure (WBS) in an Irrigation Project” |
Learn Review |
| การเตรียมความพร้อมรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) |
- Tacit - Explicit |
นายนิธิ สุดวิไล สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดสงขลา |
- ส่งบุคลากรเข้าร่วมอบรม - Learn Review |
| การจัดการขยะด้วยวิธี 3 R |
- Tacit - Explicit |
อาจารย์พงษ์ศักดิ์ มานสุริวงศ์ คณะเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา |
- Storytelling - Learn Review |
| การบริหารจัดการพลังงาน | Tacit | ศูนย์การเรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอม อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช | Study Tour |
| เกณฑ์การประเมินห้องสมุดสีเขียว | Explicit | ชมรมห้องสมุดสีเขียว สมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ(https://www.greenlibnet.in.th) | Learn Review |
| เกณฑ์การประเมินสำนักงานสีเขียว (Green Office) | Explicit | สมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ(https://www.greenlibnet.in.th/wp-content/uploads/2025/11/criteria-GreenOffice-2568.pdf) | Learn Review |
3. การจัดความรู้ให้เป็นระบบ
1) ทำกิจกรรม Dialogue แบบออฟไลน์ โดยนัดคณะกรรมการบริหารการจัดการความรู้สำนักวิทยบริการฯ เพื่อระดมสมอง (Brainstorm) ร่วมกันศึกษาถึงปัญหาเดิมในการดำเนินงานห้องสมุดสีเขียว/สำนักงานสีเขียว และการประยุกต์ใช้แนวคิด Work Breakdown Structure (WBS) ร่วมกับ Role Mapping เพื่อผนวกกับองค์ความรู้ที่สกัดได้จากข้อ 7.3 (การสร้างและแสวงหาความรู้) ดังภาพที่ 10-11
2) ถอดบทเรียนจากกิจกรรมในข้อ 1 มาสร้างเป็นแบบจำลอง (Prototype) “WBS + Role Mapping for Green”
4. การประมวลและกลั่นกรองความรู้
1) ทำกิจกรรม AAR (After Action Review) โดยมีการนำเสนอผลการปรับแบบจำลอง “WBS + Role Mapping for Green” ให้คณะกรรมการบริหารการจัดการความรู้ของสำนักวิทยบริการฯ ช่วยกันระดมสมองเพื่อให้ข้อเสนอแนะ ข้อคิดเห็นเพิ่มเติม พร้อมทั้งแก้ไขให้ดียิ่งขึ้น
2) แก้ไข ปรับปรุง ตามข้อเสนอแนะในข้อ 1) แล้วพัฒนาออกมาเป็นอินโฟกราฟิก เรื่อง “WBS + Role Mapping for Green”
5. การแบ่งปันแลกเปลี่ยนความรู้
1) กิจกรรมลงพื้นที่โครงการส่งเสริมคุณภาพการศึกษาโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน จัดพื้นที่สร้างสุขสนุกเรียน (Living Library) เพื่อส่งเสริมการใช้ห้องสมุด จำนวน 15 โรงเรียน สังกัดกองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดนที่ 43 ซึ่งเป็นกิจกรรมให้ความรู้คุณครูและนักเรียนในเรื่อง “ห้องสมุดสีเขียว” และแนวคิด “WBS + Role Mapping เพื่องานห้องสมุดสีเขียว” ดังภาพที่ 14-15
2) กิจกรรมการให้ความรู้แก่อาจารย์ บุคลากร และนักศึกษา จากวิทยาลัยชุมชนยะลาภายใต้กิจกรรมโครงการวิทยาลัยชุมชนสีเขียวสู่ความยั่งยืน เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมบุคลากร นักศึกษา และชุมชนในพื้นที่เป้าหมาย มีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการทำงานเกี่ยวกับมหาวิทยาลัยสีเขียว (Green University) และสำนักงานสีเขียว (Green Office) โดย อาจารย์เสรี ชะนะ ผู้อำนวยการสำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ปิยกุล จันทบูรณ์ รองผู้อำนวยการ และ ผศ.วุฒิชัยอินทร์แก้ว รองผู้อำนวยฯ ได้ร่วมเป็นวิทยากรเพื่อบรรยายในหัวข้อ ประสบการณ์ และการเตรียมความพร้อมเข้าสู่การประเมินตามเกณฑ์สำนักงานสีเขียว และห้องสมุดสีเขียว ด้วยแนวคิด “WBS + Role Mapping”
6. การเข้าถึงความรู้
โดยการส่งหรือกระจายความรู้ใน 2 ลักษณะ คือ
1) Push (การป้อนความรู้โดยผู้รับมิได้ร้องขอ) โดยทำการส่งวิธีปฏิบัติเพื่อให้ได้องค์ความรู้และแนวปฏิบัติใหม่ ไปยังอีเมล์ของคณาจารย์/บุคลากร
2) Pull (เปิดโอกาสให้ผู้รับสามารถเลือกรับข้อมูลที่ต้องการ) โดยวิธีโพสวิธีปฏิบัติเพื่อให้ได้องค์ความรู้และแนวปฏิบัติใหม่ไปยังเว็บไซต์และเฟชบุ๊คของสำนักวิทยบริการฯ
7. การเรียนรู้
บุคลากรสำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา นำแนวคิด Work Breakdown Structure (WBS)+Role Mapping ไปประยุกต์ใช้เป็นกรอบแนวทางในการดำเนินงานและเตรียมความพร้อมสำหรับการประเมิน “ห้องสมุดสีเขียว” หรือ “สำนักงานสีเขียว” ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 โดยเริ่มจากการทบทวนองค์ความรู้ที่สกัดจนได้ Explicit Knowledge (อินโฟกราฟิก) แล้วเริ่มกระบวนการแบ่งงานใหญ่เป็นงานย่อย ดังนี้ 1) งานดำเนินการกำหนดนโยบาย การวางแผนการดำเนินงานและการปรับปรุง 2) งานดำเนินการสื่อสารและสร้างจิตสำนึก 3) งานดำเนินการจัดการทรัพยากรสารสนเทศและการให้บริการห้องสมุดสีเขียว 4) งานดำเนินการส่งเสริมการเรียนรู้ และ 5) งานเครือข่ายความร่วมมือ
ใช้ Role Mapping เป็นเครื่องมือในการจัดสรรความรับผิดชอบในการเก็บรวบรวมหลักฐาน (Evidence) สำหรับแต่ละตัวชี้วัด เช่น ใครเป็นผู้รับผิดชอบจัดทำข้อมูลการใช้พลังงาน ใครดูแลเอกสารกำกับการจัดการขยะ หรือใครประสานงานกิจกรรมสร้างจิตสำนึกสีเขียว เป็นต้น จากนั้นผู้รับผิดชอบงานย่อยทุกงานเริ่มดำเนินการพร้อม ๆ กัน (Parallel Tasking)
นอกจากนี้ แนวคิดนี้ยังจะถูกใช้เป็นฐานในการจัดกิจกรรม “การเรียนรู้ภายในองค์กร” (Organizational Learning) เช่น การประชุมทบทวนผลการดำเนินงานรายไตรมาส การฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการด้านการจัดการโครงการสีเขียว หรือการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับหน่วยงานอื่นที่ได้รับการรับรองสำนักงานสีเขียว เพื่อให้บุคลากรไม่เพียง “ปฏิบัติ” ตามเกณฑ์ แต่ “เข้าใจ” และ “เป็นเจ้าของ” แนวคิดความยั่งยืนอย่างแท้จริง ซึ่งจะส่งผลให้การประเมินห้องสมุดสีเขียวในอนาคตไม่ใช่เพียงเป้าหมายปลายทาง แต่เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมองค์กรที่ดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง
