ความสำเร็จมีราคาที่ต้องจ่าย
การเข้ามาอยู่ในวงการครูและบุคลากรทางการศึกษา ก็ต้องมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันไปไม่จบสิ้น ลดการวิพากษ์วิจารณ์ในเรื่องที่เราไม่รู้จริง เพื่อรักษาคุณค่าของเวลา และความรู้สึกนึกคิดให้มีพลัง
การสื่อสาร การพูด การฟัง หรือการเสพข่าว ต้องพึงระมัดระวัง อย่าเชื่อหรือคล้อยตามอะไรง่ายๆ หน้าที่การงานและความรับผิดชอบตรงหน้าต่างหาก ที่ควรใส่ใจ วิเคราะห์เจาะลึกเพื่อมุ่งสู่คุณภาพ
สัปดาห์แห่งการเตรียมการก่อนเปิดภาคเรียน นำไปสู่ความพร้อมในทุกด้าน เริ่มต้นกันใหม่ในภารกิจเดิม ส่งเสริมเติมต่อการเรียนการสอนให้มีพัฒนาการ ไม่ย่ำอยู่กับที่
จากปัจจัยภายนอกที่บอกว่าจะลดภาระงาน ยังไม่สำคัญเท่าปัจจัยภายในองค์กร ที่ต้องการลดภาระงานกันจริงๆ เมื่อเพิ่มเวลารู้ ลดเวลาที่ไร้สาระ ประโยชน์จะเกิดขึ้นกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่าย
นักเรียนจะไม่ถูกทอดทิ้ง การอ่าน การเขียน การคิดวิเคราะห์ ระหว่างครูกับนักเรียนจะทำได้เต็มที่ กิจกรรมสำคัญที่มากมี ตัดได้ต้องตัด หรือไม่ก็หลอมรวมบูรณาการเข้าด้วยกัน
ภายใต้บริบทของข้อจำกัดมากมาย ทั้งคน เงิน เวลา และสถานที่ ต้องมีการปรึกษาหารือกันระหว่างผู้บริหารกับครู ค้นหาปัญหาผู้เรียนให้เจอ ค้นหาหัวใจของงานการศึกษาในโรงเรียนให้พบ
เพราะเป้าหมายเชิงปริมาณและคุณภาพจะไม่ยากเลย ถ้าเราใช้การสอนนำหน้า เน้นงานแก้ปัญหาในห้องเรียน รวมทั้งทุกคนทำหน้าที่เพื่อหน้าที่ และต้องไม่มีใครสร้างภาระให้กันและกันด้วย
เมื่อนักเรียนได้รับการดูแล ผู้ปกครองก็เกิดความรักความศรัทธา ขวัญกำลังใจของครูก็ตามมา มีเวลาพัฒนาตนเอง ก้าวข้ามผ่านวิทยฐานะ ที่ดูเหมือนว่าจะไม่ยากเย็น
แต่ถ้าไม่มีเวลาให้ลงมือทำ ทุกสิ่งทุกอย่างจะยากในทันที เพราะวิทยฐานะหรือความก้าวหน้า เริ่มต้นที่ห้องเรียน ควบคู่กับความมุ่งมั่น ขยัน อดทน และ เพียรพยายาม จึงจะนำมาซึ่งความสำเร็จ
สำหรับความสำเร็จของคนที่เกษียณแล้ว อาจจะไม่ได้มองกันที่ความก้าวหน้า หรือทรัพย์สินเงินทอง หลายคนมองที่ความสุขและสุขภาพที่สมบูรณ์
ผมคนหนึ่งที่เป็นเช่นนั้น กำลังสร้างงานที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้มากมาย แต่ได้ความสุขและสุขภาพ ได้เรียนรู้และแบ่งปัน ได้บันทึกประจำวันส่งต่อเป็นวิทยาทาน
เพิ่งจะศึกษาค้นพบ คุณประโยชน์ของฝักคูน ลงทุนขับรถไปเก็บหน้าคลับเฮ้าส์ของรีสอร์ต ได้มาหลายกิโลกรัม นำมาทุบแบบที่ไม่ต้องละเอียด แล้วแช่น้ำไว้ ๒ คืน ก็จะได้น้ำสีดำเข้มข้นไม่มีกลิ่นเหม็น
แต่แมลงวันและแมลงศัตรูพืชไม่ชอบ ผมจึงนำมาฉีดพ่นรอบบ้านและใช้กับพืชผักสวนครัว
เหลียวมองไปรอบๆพบกล้วยและมะละกอดาษดื่น กินไม่ทัน ทำให้ย้อนไปสมัยที่เป็นครู พานักเรียนทำน้ำหมักผักผลไม้ ไปขอเศษผักผลไม้จากตลาดสด โรงเรียนเตรียมแค่ถังกับกากน้ำตาลเท่านั้น
ผมกลับมาทบทวนบทเรียนที่ห่างหาย ด้วยการใช้ผลไม้ที่มีอยู่เพียง ๓ กก. กากน้ำตาลไม่มี ใช้น้ำตาลทรายแดงแทน ก็น่าจะได้ผลใกล้เคียงกัน ตามสูตรต้องหมัก ๒ สัปดาห์และคนไปคนมา ๒ - ๓ ครั้ง
วันก่อนทำเรื่องปุ๋ยหมักใบมะขามประสบความสำเร็จแล้ว ลงทุนเพียงแค่ขี้วัว ส่วนใบมะขามกับน้ำหมักชีวภาพมีพร้อม แค่ยอมเหน็ดเหนื่อยบ้าง จึงได้ปุ๋ยคุณภาพดีไว้ใช้หลายกระสอบ
วันนี้อากาศดีไม่ร้อนจนเกินไป จัดซื้อวัสดุมาเตรียมไว้ ทั้งแกลบดำ มะพร้าวสับ ขุยมะพร้าว และขี้วัว ส่วนดินที่จะใช้เป็นส่วนผสม ไปขุดเอาดินดำที่อยู่ข้างบ้าน ใช้สัดส่วนที่เท่ากัน คือ ๑ ต่อ ๑
ผมตั้งใจทำดินปลูกสำหรับแปลงผักและดินกระถางเพื่อปลูกไม้ดอกไม้ประดับ ช่วยลดต้นทุนภายในสวน ขณะเดียวกันก็ได้เรียนรู้คู่การปฏิบัติ ความสุขความเพลิดเพลินเจริญใจอยู่ไม่ไกลเกินเอื้อมจริงๆ
เรื่องแบบนี้หากครูนำไปใช้เป็นฐานการเรียนรู้ ผมเชื่อว่าทั้งครูและนักเรียน ก็คงจะมีความสุขเช่นเดียวกัน ครับ
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๑๔ พฤษภาคม ๒๕๖๙
