ในยุคที่การแข่งขันทางธุรกิจรุนแรง การสร้างแบรนด์ (Branding) จึงไม่ใช่แค่การมีโลโก้ที่สวยงามอีกต่อไป แต่บทเรียนของแบรนด์เอเชียที่ก้าวสู่แบรนด์ที่ประสบความสำเร็จในระดับโลก มีกลยุทธ์ที่น่าสนใจ และสามารถถอดบทเรียนนำไปประยุกต์ใช้เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาแบรนด์ให้เป็นที่ยอมรับได้ดังนี้
1. ก้าวข้ามกับดัก "ภาพลักษณ์ภายนอก" (Identity Trap)
หลายองค์กรในเอเชียมักเข้าใจผิดว่าการสร้างแบรนด์คือ การเน้นไปที่ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) หรือการออกแบบอัตลักษณ์ (Identity) เช่น ตราสัญลักษณ์ (Logo) เพียงอย่างเดียว แต่ในความเป็นจริง กระบวนการสร้างแบรนด์ที่มีประสิทธิภาพต้องประกอบด้วย
- กระบวนการที่เป็นระบบ (Systematic Process): การสร้างแบรนด์ต้องมีขั้นตอนที่ชัดเจนและวัดผลได้
- ผลลัพธ์ทางการเงิน (Financial Outcome): แบรนด์ที่แข็งแกร่งจะต้องสร้างผลลัพธ์เชิงบวกต่อรายได้และกำไรขององค์กรอย่างชัดเจน
- การสร้างคุณค่าของแบรนด์ (Brand Equity): การทำให้ผู้บริโภครับรู้ถึงคุณค่าและเกิดความเชื่อมั่นในระยะยาว
2. กรณีศึกษาความสำเร็จ: เรื่องราวที่ดีที่สุดของแบรนด์ (Best Brand Story)
ในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมา แบรนด์จากเกาหลีใต้ เช่น Samsung และ LG ได้พิสูจน์ให้เห็นถึงความสำเร็จในการสร้างความตระหนักรู้ในแบรนด์ (Brand Awareness) ควบคู่ไปกับยอดขายที่เติบโตในทุกไตรมาส
นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างที่น่าสนใจอย่าง Banyan Tree ซึ่งเริ่มต้นจากโรงแรมขนาดเล็ก (Boutique Hotel) แต่สามารถก้าวสู่การเป็นแบรนด์ระดับโลกได้ภายในเวลาเพียง 5-10 ปี โดยความน่าสนใจคือแบรนด์สิงคโปร์นี้กลับใช้เสน่ห์ของบาหลีผสมผสานกับความเป็นไทยมาเป็นจุดขายหลัก (Selling Point) แทนที่จะนำเสนอความเป็นสิงคโปร์
3. การสร้าง "แรงกระเพื่อมระดับชาติ" (National Effect)
แบรนด์ที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงมักจะมีส่วนช่วยยกระดับอุตสาหกรรมภาพรวมของประเทศ เช่น
- Jim Thompson: ไม่เพียงแต่สร้างแบรนด์ให้มีระบบจนไปถึงต่างแดน แต่ยังช่วยดึงอุตสาหกรรมแฟชั่น (Fashion Industry) ของไทยให้เติบโตขึ้นอย่างชัดเจน
- ประสบการณ์นวดไทย (Thai Massage Experience): การใช้ "ความเป็นไทย" (Thainess) เช่น ดอกบัว รูปปั้น น้ำไหล หรือช้าง มาเป็นจุดขายที่เป็นเอกลักษณ์ (Signature) เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว (Tourism Industry)
4. วิสัยทัศน์ระดับโลก (Global Envision) ของผู้นำ
ปัจจัยสำคัญที่ตัดสินว่าแบรนด์จะไปได้ไกลแค่ไหนคือ "เป้าหมายขององค์กร" และ "ทัศนคติของผู้บริหาร" (CEO/Top Management Mentality):
- การตั้งเป้าหมาย: ผู้นำต้องเลือกว่าจะเป็นที่หนึ่งในประเทศ (Local Focus) หรือจะก้าวไปในระดับโลก (Global Level)
- การผลักดันอย่างต่อเนื่อง: ความสำเร็จของแบรนด์ระดับโลกหลายแบรนด์ไม่ได้เกิดจากโชคช่วย แต่เกิดจากวิสัยทัศน์ที่ต้องการไปให้ถึงจุดนั้นตั้งแต่เริ่มต้น
5. กลยุทธ์การปรับตัวในช่วงวิกฤติเศรษฐกิจ (Economic Crisis)
ในเวลาที่เศรษฐกิจเผชิญกับปัญหา องค์กรมีทางเลือก 2 ทางหลัก:
1. การลดค่าใช้จ่าย (Cost Cutting): ตัดรายจ่ายทุกอย่างแล้วรอความหวัง
2. การพลิกวิกฤติเป็นโอกาส: เน้นการคิดค้นนวัตกรรม (Innovation) ปรับปรุงแบรนด์ให้ทันสมัย และฝึกฝนพนักงานเพื่อเตรียมความพร้อมจากภายใน
การรักษาความต่อเนื่องกับลูกค้าในช่วงวิกฤติจะช่วยให้องค์กรกลายเป็น "ผู้ชนะ" เมื่อเศรษฐกิจฟื้นตัว
6. แบรนด์คือหน้าที่ของ "ทุกคน" (Holistic Branding)
ในอนาคต แบรนด์จะไม่ใช่หน้าที่ของฝ่ายสื่อสารการตลาด (Marketing Communication) เพียงฝ่ายเดียวอีกต่อไป แต่ประสบการณ์ของแบรนด์ (Brand Experience) จะต้องถูกสร้างขึ้นผ่านทุก "จุดสัมผัส" (Touch Point) ซึ่งเป็นความรับผิดชอบของทุกหน่วยงานในองค์กร
เคล็ดลับสำหรับนักปฏิบัติ: วิธีสร้างแบรนด์ให้ยั่งยืน
- ความคิดเชิงบูรณาการ (Integrated Thinking): อย่ามองแบรนด์แค่เรื่องธุรกิจหรือแค่เรื่องความสวยงาม แต่ต้องใช้สมองทั้งซีกซ้าย (ตรรกะ) และซีกขวา (สร้างสรรค์) ผสมผสานกัน
- การคิดเชิงรุก (Proactive Thinking): ในยุคเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ (Creative Economy) ต้องฝึกฝนให้คนในองค์กรมีความคิดริเริ่มมากกว่าการทำตามคำสั่งหรือการท่องจำ
- การเปรียบเทียบข้ามอุตสาหกรรม (Benchmarking): ลองมองออกไปนอกอุตสาหกรรมของตัวเอง เพื่อหาแนวทางที่แตกต่างและสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ ให้แก่ธุรกิจ
แม้โลกเราจะต้องเผชิญกับความผันผวน ไม่แน่นอนมากยิ่งขึ้น แต่เราต้องไม่หยุดนิ่ง และต้องใช้โอกาสในการ "ปัดฝุ่น" องค์กรผ่านการสร้างนวัตกรรม (Innovation) และพัฒนาบุคลากรให้พร้อมจากภายใน เพราะแบรนด์ไทยมีศักยภาพที่จะก้าวสู่ระดับโลก (Global Brand) ได้เสมอ หากผู้นำมีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจน และตั้งเป้าหมายไว้ให้ไกลตั้งแต่ต้น จงเชื่อมั่นในเอกลักษณ์ความเป็นไทย (Thainess) ที่เป็นจุดแข็งทางการแข่งขันซึ่งยากจะเลียนแบบ และร่วมมือกันสร้างประสบการณ์ของแบรนด์ (Brand Experience) ให้เกิดขึ้นในทุกจุดสัมผัส (Touch Point) อย่างมีระบบ ท้องฟ้าหลังพายุจะสดใสเสมอสำหรับแบรนด์ที่เตรียมความพร้อมมาอย่างดี และพร้อมจะเติบโตอย่างมั่นคงในฐานะผู้ชนะรายใหม่.....