รอยยิ้มของคนเก็บขยะ
บ้านผมอยู่ซอยลึก ในท่ามกลางสวนผลไม้ การเดินทางเข้าออกแม้จะไม่ยากลำบาก แต่ผมก็ไม่ชอบออกไปไหนมาไหน โดยมากจะไปตลาดนัด ไปนวดที่โรงพยาบาลและไปประชุมที่เขตฯเท่านั้น
เหมือนเป็นคนที่ขี้เกียจขับรถ ในความเป็นจริงก็คือต้องการประหยัด เพราะรายได้ต่อเดือนลดลง การออกไปแต่ละที มีค่าใช้จ่ายตามมา หากลดรายจ่ายบ้าง มันก็จะดีต่อการใช้ชีวิตทั้งปัจจุบันและอนาคต
เวลาขับรถออกจากบ้าน ผมจะนำถุงขยะออกไปทิ้งลงถังที่บริเวณคลับเฮ้าส์ของรีสอร์ต สัปดาห์ละ ๒ ครั้ง เนื่องจากรถเก็บขยะของเทศบาลขับเข้ามาไม่ถึงบ้านผม จะแวะเก็บขยะแค่ตัวรีสอร์ตเพียงที่เดียวเท่านั้น
มองดูแล้วก็ไม่ใช่เรื่องยากลำบากสำหรับผม มีถังขยะรองรับให้ทิ้งได้เป็นที่เป็นทางก็รู้สึกพอใจแล้ว
การทิ้งถุงขยะครั้งหลังสุด ได้แนวคิดอันบรรเจิดเพริศแพรวในหัวใจและสมอง ในขณะที่ทิ้งผมมองเห็นผู้หญิงพม่านัยน์ตาแขก เคี้ยวหมากจนปากแดง ผมรู้สึกคุ้นหน้าคุ้นตายิ่งนัก แต่ไม่เคยคุยกัน
นางอายุประมาณ ๕๐ ปี มีหน้าที่เก็บกวาดใบไม้ตามถนนหนทางโดยรอบรีสอร์ต และหน้าอาคารที่พัก ทั้งเรือนแถวและบ้านเดี่ยว ตลอดจนสวนหย่อมรอบคลับเฮ้าส์ และในบางวันผมก็เคยเห็นนางตัดแต่งต้นไม้ด้วย โดยมีมอร์เตอร์ไซค์พ่วงข้างด้วยถังขยะใบใหญ่ เป็นอุปกรณ์คู่กายมาหลายปี
“ขอทิ้งขยะหน่อยนะครับ” ผมพูดขณะที่หย่อนกระสอบปุ๋ยลงไปในถังขยะของเทศบาล จริงๆแล้วผมไม่ต้องบอกกล่าวอะไรก็ได้ แต่เห็นนางกำลังทำงานอยู่ตรงนั้นพอดี จะไม่ทักทายมันก็จะกระไรอยู่
“ทิ้งเลยจ้า” นางพูดว่าอะไร ผมฟังไม่ชัดหรอก เดาๆไปอย่างนั้นเอง
นางก้มหน้าก้มตา คัดแยกขยะอย่างขะมักเขม้นต่อไป ถุงมือก็ไม่ใส่ ปากและจมูกก็ไม่มีแมส สายตาของนางจับจ้องวัสดุตรงหน้าที่มีทั้งขวดแก้ว ขวดพลาสติก และลังกระดาษ ที่ผู้คนในชุมชนของเฟสต่างๆนำมาทิ้ง
เมื่อนางคัดแยกเสร็จแล้ว จะมัดถุงขยะที่เหลือหย่อนลงถังเหมือนเดิม พร้อมเก็บกวาดบริเวณนั้นอย่างเรียบร้อย
ผมฉุกคิดขึ้นมาได้ว่า ขวดน้ำพลาสติกที่บ้านผมมีเยอะ สะสมไว้นานแล้ว แต่ยังไม่ได้นำไปขาย จะรอรถรับซื้อของเก่าคงเป็นเรื่องที่ยากยิ่ง ยังไงก็คงเข้ามาไม่ถึงบ้านผมเหมือนรถขยะนั่นแหละ
วันนี้ ผมมาทิ้งขยะที่เดิมอีก หิ้วถุงปุ๋ยมา ๒ ถุงเลย ก็พบนางกำลังเก็บกวาดใบไม้อย่างเพลิดเพลิน ผมยื่นถุงที่มีขวดน้ำพลาสติกที่ใช้แล้วให้นาง ในถุงมีขวดแก้วและกระป๋องนมบ้างเล็กน้อย
นางรับไว้โดยคิดว่าเป็นถุงขยะทั่วไป ผมโบกมือว่าไม่ใช่ขยะนะ เป็นขวดเปล่าเอามาให้ นางยิ้มแล้วยกมือไหว้ขอบคุณอย่างสวยงาม เป็นรอยยิ้มที่ผมไม่เคยเห็นจากพม่าในวัยนี้
ผมยืนคุยด้วยความอยากรู้ว่าครอบครัวของนางอยู่ที่ไหน ทำอะไรกันบ้าง จึงทราบว่าสามีชื่อไม้ เป็นคนพม่าเหมือนกัน ลูกๆโตหมดแล้ว ทุกคนทำงานเป็นลูกจ้างในรีสอร์ตทุกคน
นางมีหลาน ๒ คน เรียนหนังสืออยู่โรงเรียนบ้านพุบอน ซึ่งไม่ไกลจากที่พักของนางมากนัก
ผมจึงพูดประกอบท่าทางว่าต่อไปนี้ผมจะมาทิ้งขยะแถวนี้นะ แล้วจะนำขวดพลาสติกมาให้นางทุกครั้งเลย พูดเสร็จผมก็ยื่นถุงขยะให้เธอช่วยหิ้วไปทิ้งให้ด้วย
จริงๆถังขยะของรีสอร์ตก็อยู่ไม่ไกลจากตรงนั้น ผมเดินไปทิ้งเองก็ได้ แต่ผมต้องการให้เธอรู้สึกว่าไม่เป็นผู้รับแต่ฝ่ายเดียว ได้มีโอกาสตอบแทนผมบ้างเล็กน้อยก็ยังดี
ราคาค่างวดของขวดเปล่าคงมิได้มากมาย แต่ผมก็รู้สึกได้ถึงการแบ่งปัน มันมีความสุขและอิ่มเอิบในหัวใจ ผู้รับก็ยิ้มได้ในบางวันของชีวิต ลองคิดดูเถิดถ้านางสะสมขวดได้มากพอ แล้วไปขายให้ร้านขายของเก่า รับรองได้ว่าได้ค่าขนมให้หลานไปโรงเรียนได้เลย
ตรงนั้นก็คงเป็นบทบาทหน้าที่ของนาง แต่สำหรับตัวผมเริ่มค้นพบกิจกรรมทำดีเล็กๆที่ชื่อการแบ่งปันเข้าให้แล้ว
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๖ ธันวาคม ๒๕๖๘
