จตุจักกสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๕ พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๗ [ฉบับมหาจุฬาฯ]
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค
๙. จตุจักกสูตร
ว่าด้วยสรีรยนต์ ๔ ล้อ
[๒๙] เทวดาทูลถามว่า
ข้าแต่พระมหาวีรเจ้า สรีรยนต์ ๔ ล้อ (๔ ล้อ หมายถึงอิริยาบถ ๔ (คือ เดิน ยืน นั่ง นอน))
มีประตู ๙ ประตู (๙ ประตู หมายถึงช่องทั้ง ๙ คือ ตา ๒, หู ๒, จมูก ๒, ปาก ๑, ทวารหนัก ๑, ทวารเบา ๑) เต็มไปด้วยของไม่สะอาด
ถูกโลภะประกอบไว้ เป็นเหมือนเปือกตม
สรีรยนต์นั้นจักแล่นไปได้อย่างไร
พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า
เพราะตัดชะเนาะ (ชะเนาะ หมายถึงความผูกโกรธ) เชือกหนัง (เชือกหนัง หมายถึงกิเลส มีทิฏฐิและวิจิกิจฉาเป็นต้น)
ตัดความปรารถนาและความโลภอันเลวทราม
และเพราะถอนตัณหาพร้อมทั้งรากได้
สรีรยนต์นั้นจักแล่นไปได้อย่างนี้
จตุจักกสูตรที่ ๙ จบ
--------------------------
คำอธิบายเพิ่มเติมนี้ ดัดแปลงมาจาก
อรรถกถา สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวตาสังยุต สัตติวรรคที่ ๓
จตุจักกสูตรที่ ๙
อรรถกถาจตุจักกสูตรที่ ๙
เทวดาย่อมทูลถามว่า การออกไป (จากทุกข์) แห่งสรีระนี้ เห็นปานนี้ จักมีได้อย่างไร คือว่าความพ้น ความพ้นรอบ ความก้าวล่วงอย่างดี จักมีได้อย่างไร ดังนี้.
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ตัดความผูกโกรธ ตัดกิเลสเป็นเครื่องร้อยรัด ตัดความปรารถนาและความโลภอันลามก และถอนตัณหาอันมีอวิชชาเป็นมูลเสียแล้วอย่างนี้ ความออกไป (จากทุกข์) จึงมีได้.
จบอรรถกถาจตุจักกสูตรที่ ๙
-----------------------------------------------------
