เคยสงสัยไหมว่าอะไรทำให้คนคนหนึ่ง “คูล” ในสายตาคนอื่น ล่าสุด นักจิตวิทยาจากนานาประเทศได้ร่วมกันไขปริศนานี้ และค้นพบข้อสรุปที่น่าสนใจว่า ความคูลไม่ได้ขึ้นอยู่กับวัฒนธรรมหรือมุมมองส่วนตัวเสมอไป แต่มีมาตรฐานที่เป็นสากลร่วมกันอยู่ งานวิจัยชิ้นใหม่ที่สำรวจผู้คนหลากหลายเชื้อชาติและทวีป เผยว่ามีบุคลิก 6 ด้านที่ใครๆ ทั่วโลกต่างก็ยกให้ว่า “คูล” ได้แก่ กล้าแสดงออก รักสนุก มีพลังดึงดูด ชอบผจญภัย เปิดใจกว้าง และเป็นตัวของตัวเอง การค้นพบครั้งนี้ไม่เพียงท้าทายความเชื่อเดิมๆ ที่มองว่าความคูลเป็นเรื่องเฉพาะถิ่น แต่ยังชี้ให้เห็นว่าคุณสมบัติเหล่านี้มีความหมายที่ข้ามพ้นพรมแดนและสังคม (New York Post, The New York Times)
“ความคูล” ไม่ใช่เรื่องเปลือกนอก แต่คือตัวตนและความมั่นใจจากภายใน
การทำความเข้าใจนิยามของความคูล ไม่ใช่แค่เรื่องผิวเผิน แต่เป็นกุญแจที่ช่วยอธิบายวิธีที่เรามองเพื่อน สร้างกลุ่มสังคม หรือตีความภาพลักษณ์ของบุคคลสาธารณะและผู้นำในสื่อ สำหรับสังคมไทยที่ภาพลักษณ์และการยอมรับเป็นสิ่งสำคัญ การค้นพบมาตรฐานความคูลที่เป็นสากลอาจส่งผลกระทบในวงกว้าง ตั้งแต่วัฒนธรรมของคนรุ่นใหม่ กลยุทธ์ของแบรนด์ ไปจนถึงแนวทางการปลูกฝังบุคลิกภาพและภาวะผู้นำในสถาบันการศึกษา
งานวิจัยซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Experimental Psychology สรุป 6 คุณสมบัติที่พบได้ในคนที่ใครๆ ก็มองว่าคูลไว้ดังนี้
- กล้าแสดงออก (Sociable) – ชอบเข้าสังคม มีความมั่นใจในการเป็นตัวเอง
- รักสนุก (Fun-loving) – มองโลกในแง่ดี มีอารมณ์ขัน และสร้างบรรยากาศที่ดี
- มีพลังดึงดูด (Charismatic) – มีภาวะผู้นำและความมั่นใจที่น่าดึงดูด
- ชอบผจญภัย (Adventurous) – กล้าได้กล้าเสีย พร้อมลองเสี่ยงกับสิ่งใหม่ๆ
- เปิดใจกว้าง (Open-minded) – ยินดีรับฟังความคิดเห็นและเรียนรู้จากประสบการณ์ที่แตกต่าง
- เป็นตัวของตัวเอง (Independent) – มีแนวทางของตัวเอง ไม่ต้องตามใคร (Study Finds)
สำรวจทั่วโลก พบแก่นแท้ของความคูลที่เหมือนกัน แม้รสนิยมต่างกัน
ทีมวิจัยได้สำรวจผู้คนกว่า 6,000 คนจากทั่วทุกมุมโลก ตั้งแต่เอเชีย ตะวันออกกลาง ยุโรป ไปจนถึงอเมริกา และพบว่าแม้รสนิยมด้านแฟชั่นหรือไลฟ์สไตล์ในแต่ละพื้นที่จะแตกต่างกันสุดขั้ว แต่คนส่วนใหญ่ต่างมองว่าคุณสมบัติทั้ง 6 ข้อนี้คือแก่นแท้ของความคูลเหมือนกัน แม้คำศัพท์ฮิตติดปากในแต่ละยุคสมัยจะเปลี่ยนไป แต่ “หัวใจ” ของความคูลกลับยังคงเดิมไม่เปลี่ยนแปลง (YourTango)
ผู้เชี่ยวชาญสรุปว่า คนที่คูลไม่ได้เป็นเพราะแต่งตัวเก่งหรือตามกระแส แต่เป็นเพราะใช้ชีวิตอย่างเต็มที่ รู้จักตัวเอง และกล้าที่จะเดินในเส้นทางของตนเอง พวกเขาไม่จำเป็นต้องทำตัวขวางโลก แต่ก็โดดเด่นอย่างเป็นธรรมชาติโดยไม่ต้องพยายาม (The Jerusalem Post)
บทวิเคราะห์จากนักจิตวิทยาไทยกับค่านิยมคนรุ่นใหม่ที่เปลี่ยนไป
นักจิตวิทยาจากมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ ให้ความเห็นว่า แม้วัฒนธรรมไทยดั้งเดิมจะเน้นเรื่องความสามัคคีและความถ่อมตน แต่เมื่อมองไปยังกลุ่มผู้นำหรือคนดังรุ่นใหม่ จะเห็นว่าคุณสมบัติอย่างการกล้าแสดงออกและความเป็นตัวของตัวเองกลับเป็นสิ่งที่คนรุ่นใหม่ในเมืองใหญ่ให้ความชื่นชมมากขึ้น “เด็กรุ่นใหม่ที่เติบโตในสังคมเมืองมักมองหาไอดอลที่มีความเป็นตัวของตัวเองสูงและเปิดกว้าง ซึ่งสะท้อนภาพลักษณ์ของคนที่ทั้งเก่งและคูลในสายตาพวกเขา”
เมื่อคนไทยได้อ่านงานวิจัยนี้ ต่างก็นึกถึงภาพของบุคคลต้นแบบในยุคปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นศิลปินชื่อดัง ผู้ประกอบการหน้าใหม่ หรือนักขับเคลื่อนทางสังคม ที่ได้รับการยอมรับจากความกล้าหาญและความเป็นอิสระ แม้ค่านิยมไทยจะเน้นความอ่อนน้อมและการเคารพผู้อาวุโส แต่มาตรฐานใหม่เหล่านี้อาจช่วยให้นักการศึกษา ผู้ปกครอง หรือองค์กรต่างๆ เข้าใจได้ดีขึ้นว่า ทำไมบุคลิกเช่นนี้จึงเป็นที่นิยมในหมู่คนรุ่นใหม่ที่กล้าจะออกจากกรอบเดิมๆ
มุมมองใหม่ต่อความคูลที่เปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย
ในอดีต สังคมไทยอาจมองว่าความคูลผูกติดอยู่กับฐานะทางสังคมหรือรูปลักษณ์ภายนอก แต่เมื่อโลกเชื่อมถึงกันมากขึ้น โดยเฉพาะจากอิทธิพลของวัฒนธรรมป๊อปและอินเทอร์เน็ต คุณสมบัติอย่างการกล้าลองผิดลองถูกและการเปิดใจเรียนรู้สิ่งใหม่จึงกลายเป็นที่ยอมรับและน่าชื่นชมมากขึ้น เห็นได้จากเทรนด์การท่องเที่ยวด้วยตัวเอง การลุกขึ้นมาสร้างธุรกิจของคนรุ่นใหม่ หรือการแสดงจุดยืนในประเด็นทางสังคม
ข้อมูลจากงานวิจัยนี้อาจเปลี่ยนวิธีคิดของแบรนด์ โรงเรียน หรือองค์กรที่กำลังมองหาคนรุ่นใหม่มาร่วมงาน ไม่ว่าจะเป็นกระบวนการคัดเลือกบุคลากร การพัฒนาภาวะผู้นำ หรือแคมเปญการตลาด ที่อาจต้องหันมาให้ความสำคัญกับความเป็นตัวของตัวเองและความคิดสร้างสรรค์มากขึ้น อย่างไรก็ตาม นักวิจัยด้านสังคมจากหน่วยงานภาครัฐท่านหนึ่งได้ให้ข้อคิดเตือนใจว่า “เราต้องหาจุดสมดุลระหว่างการปรับตัวตามกระแสโลกกับการรักษาคุณค่าที่ดีงามของวัฒนธรรมเราไว้ หากเข้าใจว่าบุคลิกแบบไหนที่ตอบโจทย์ได้ทั้งสองด้าน นั่นคือความคูลที่แท้จริงและยั่งยืน”
สร้างความคูลในแบบฉบับที่ใช่สำหรับคนไทย
สำหรับคนรุ่นใหม่ที่อยากพัฒนาคุณสมบัติเหล่านี้ให้เป็นสากล ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้เริ่มจากเรื่องเล็กๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น กล้าเข้าร่วมกิจกรรมใหม่ๆ เพื่อเปิดโลกทัศน์ ฝึกปฏิเสธหรือกำหนดขอบเขตเพื่อสร้างความเป็นตัวของตัวเอง หรือลองหาการผจญภัยเล็กๆ น้อยๆ รอบตัวโดยไม่ต้องเดินทางไกล สำหรับคนที่ยังขี้อาย อาจเริ่มจากการฝึกแสดงความคิดเห็นในกลุ่มเล็กๆ เพื่อสร้างความมั่นใจ ที่สำคัญคือต้องรักษาสมดุล ไม่เน้นด้านใดด้านหนึ่งมากเกินไปจนกระทบต่อความสัมพันธ์กับผู้อื่น เพราะความคูลที่แท้จริงคือความพอดีและความเป็นธรรมชาติ
ในโลกที่ทุกอย่างเชื่อมโยงถึงกัน ภาษาของความคูลก็ได้กลายเป็นภาษาสากล งานวิจัยชิ้นนี้เป็นเครื่องยืนยันว่าการมีบุคลิกที่โดดเด่นในทางสร้างสรรค์เป็นสิ่งที่คนทั่วโลกเข้าใจและยอมรับ สำหรับคนไทยที่ต้องปรับตัวให้เข้ากับโลกที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา การเปิดใจเรียนรู้และพัฒนาคุณสมบัติทั้ง 6 ข้อนี้ อาจเป็นประตูสู่โอกาสใหม่ๆ ทั้งในชีวิตส่วนตัวและในระดับสากล
