หนังสือ การออกแบบเพื่อโลกที่ดีกว่า มีความหมาย ยั่งยืน มนุษยชาติเป็นศูนย์กลาง ของ MadMan Books ออกวางจำหน่ายปลายเดือนธันวาคม ๒๕๖๗ โดยผมเขียนคำนำเสนอ อ่านคำนำเสนอได้ที่ (๑) แปลจาก Design for a Better World : Meaningful, Sustainable, Humanity Centered (2023)
ผมขอให้สหายเจมิไนช่วยสรุปสาระสำคัญในหนังสือ ได้ความว่า
“หนังสือ "Design for a Better World" ของ Don Norman ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของสุนทรียภาพ แต่เป็นการเรียกร้องให้มีการออกแบบที่ยึดมนุษย์เป็นศูนย์กลาง ซึ่งจะช่วยแก้ไขความท้าทายที่ซับซ้อนที่โลกและผู้คนกำลังเผชิญ นี่คือประเด็นสำคัญบางประการ:
ประเด็นสำคัญจาก "Design for a Better World":
- การออกแบบที่ยึดมนุษย์เป็นศูนย์กลางเป็นสิ่งจำเป็น แต่ยังไม่เพียงพอ: แม้จะมีความสำคัญ แต่การมุ่งเน้นไปที่ความต้องการของแต่ละบุคคลเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ เราต้องพิจารณาความเชื่อมโยงระหว่างผู้คนและโลก การออกแบบต้องยึดมนุษย์เป็นศูนย์กลางในวงกว้าง
- ความยั่งยืนไม่ใช่ทางเลือก: ความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง การออกแบบต้องให้ความสำคัญกับความรับผิดชอบต่อระบบนิเวศและการอนุรักษ์ทรัพยากร นี่ไม่ใช่แค่การใช้วัสดุรีไซเคิล แต่เป็นการคิดใหม่เกี่ยวกับระบบทั้งหมด
- ความหมายสำคัญ: การออกแบบควรสร้างผลิตภัณฑ์และบริการที่ไม่เพียงแต่ใช้งานได้จริง แต่ยังมีความหมายและมีส่วนร่วมในความรู้สึกของจุดมุ่งหมายและความเป็นอยู่ที่ดี เราต้องก้าวข้ามการมุ่งเน้นไปที่การบริโภคเพียงอย่างเดียว
- การคิดเชิงระบบเป็นสิ่งสำคัญ: วิธีแก้ปัญหาแบบแยกส่วนจะไม่ทำงาน เราต้องเข้าใจความเชื่อมโยงของระบบต่างๆ ทั้งทางสิ่งแวดล้อม สังคม เศรษฐกิจ และออกแบบเพื่อส่วนรวม ไม่ใช่แค่บางส่วน การ "ปรับแต่ง" ผลิตภัณฑ์ที่มีอยู่ไม่เพียงพอ บ่อยครั้งที่เราต้องคิดใหม่เกี่ยวกับระบบทั้งหมด
- ความร่วมมือเป็นกุญแจสำคัญ: การแก้ปัญหาที่ซับซ้อนระดับโลกต้องอาศัยความร่วมมือในหลากหลายสาขาอาชีพ ภาคส่วน และวัฒนธรรม นักออกแบบ วิศวกร นักวิทยาศาสตร์ ผู้กำหนดนโยบาย และประชาชนต้องทำงานร่วมกัน
- การออกแบบเป็นเรื่องของทุกคน: การออกแบบไม่ควรจำกัดอยู่แค่ผู้เชี่ยวชาญ ทุกคนมีบทบาทในการสร้างโลกที่ดีขึ้น เราต้องเสริมพลังให้บุคคลและชุมชนมีส่วนร่วมในกระบวนการออกแบบ
- เราต้องการกรอบความคิดใหม่: เราต้องก้าวข้ามการมุ่งเน้นไปที่ผลกำไรระยะสั้นและยอมรับมุมมองระยะยาว นี่ต้องอาศัยการเปลี่ยนแปลงค่านิยมและลำดับความสำคัญ
การกระทำสำคัญที่แนะนำสำหรับมนุษย์ในชีวิตประจำวัน:
Norman ไม่ได้ให้รายการที่กำหนดไว้ แต่หนังสือของเขาบ่งบอกถึงการกระทำหลายอย่างที่แต่ละบุคคลสามารถทำได้:
- เป็นผู้บริโภคที่มีสติ: ตั้งคำถามกับนิสัยการบริโภคของคุณ คุณต้องการสิ่งใหม่นั้นจริงๆ หรือไม่? เลือกผลิตภัณฑ์และบริการจากบริษัทที่มุ่งมั่นในด้านความยั่งยืนและแนวทางปฏิบัติที่ถูกต้องตามหลักจริยธรรม ซ่อมแซม นำกลับมาใช้ใหม่ และรีไซเคิล
- ให้ความรู้แก่ตนเอง: เรียนรู้เกี่ยวกับความท้าทายทางสิ่งแวดล้อมและสังคมที่เรากำลังเผชิญ ทำความเข้าใจความเชื่อมโยงของระบบต่างๆ และวิธีที่การกระทำของคุณมีส่วนร่วมในภาพรวมที่ใหญ่ขึ้น
- สนับสนุนการเปลี่ยนแปลง: สนับสนุนนโยบายและโครงการริเริ่มที่ส่งเสริมความยั่งยืนและความยุติธรรมทางสังคม ติดต่อเจ้าหน้าที่ที่ได้รับการเลือกตั้งของคุณและทำให้เสียงของคุณดังขึ้น โหวตด้วยกระเป๋าเงินและบัตรเลือกตั้งของคุณ
- มีส่วนร่วมในชุมชนของคุณ: เข้าร่วมโครงการริเริ่มในท้องถิ่นที่ตอบสนองความต้องการของชุมชนและส่งเสริมความยั่งยืน เชื่อมต่อกับบุคคลและองค์กรที่มีแนวคิดเดียวกัน
- ยอมรับการคิดเชิงระบบ: พยายามทำความเข้าใจผลกระทบในวงกว้างของการกระทำของคุณ พิจารณาผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมจากการเลือกของคุณ
- ต้องการการออกแบบที่ดีขึ้น: สนับสนุนบริษัทและนักออกแบบที่มุ่งมั่นในการสร้างผลิตภัณฑ์และบริการที่มีความหมาย ยั่งยืน และมีมนุษย์เป็นศูนย์กลาง แจ้งให้ธุรกิจทราบว่าคุณให้ความสำคัญกับอะไร
- ฝึกความเห็นอกเห็นใจ: พิจารณาความต้องการและมุมมองของผู้อื่น ทั้งในระดับท้องถิ่นและทั่วโลก พยายามทำความเข้าใจวัฒนธรรมและมุมมองที่แตกต่างกัน
- อดทนและมุ่งมั่น: การสร้างโลกที่ดีขึ้นเป็นกระบวนการระยะยาว อย่าย่อท้อกับความพ่ายแพ้ เรียนรู้ต่อไป ลงมือทำต่อไป และร่วมมือกันต่อไป
โดยสรุปแล้ว Norman สนับสนุนให้เรากลายเป็น ผู้มีส่วนร่วมอย่างแข็งขัน ในการสร้างโลกที่ดีขึ้น ไม่ใช่แค่ผู้บริโภคที่เฉยเมย หนังสือของเขาเป็นการเรียกร้องให้ใช้วิธีการออกแบบที่รอบคอบ มีจริยธรรม และยั่งยืนมากขึ้น และโดยขยายความไปถึงวิธีการที่เราใช้ชีวิต”
วิจารณ์ พานิช
๓๐ ม.ค. ๖๘
ห้อง ๔๖๒๒ โรงแรมเซนทารา แกรนด์
