ข้อคิดสะกิดใจ ที่ได้จากสวนหลังบ้าน
ถือเป็นเพื่อนคู่คิด เป็นมิตรในแหล่งเรียนรู้ ที่สามารถศึกษาเรียนรู้ได้ไม่รู้จบเลยจริงๆ นอกเหนือจากการเดินเพื่อออกกำลังกายแล้ว ยังได้ใช้สายตาและสมอง ไตร่ตรองและสังเกต จึงได้ข้อค้นพบมากมาย
ผักอย่างอื่น เช่น บวบ กวางตุ้ง และถั่วพู ปลูกง่าย แต่ถั่วฝักยาว ต้องดูแลมากเป็นพิเศษ แมลงมักจะมารบกวนอยู่บ่อยๆ สิ่งที่ช่วยได้ก็คือการรดด้วยน้ำส้มควันไม้ รดไม่ต้องมาก เพียงแค่ ๒ สัปดาห์/ครั้งก็เพียงพอ
เมื่อมีพื้นที่ก็ไม่จำเป็นว่าจะต้องปลูกแต่ผักสวนครัวอย่างเดียว ปลูกไม้ดอกไม้ประดับบ้างก็ได้ จะช่วยไล่แมลงได้พอสมควร ผมใช้ดอกดาวกระจาย เพิ่มสีสันภายในสวนให้สว่างสดใสและสวยงาม
บางทีก็ต้องระมัดระวัง พื้นที่ในสวนจะกว้างจะใหญ่ขนาดไหนก็ตาม อาจมีพื้นดินต่างระดับเป็นโคกและเนิน ผู้สูงวัยไม่ทันระวังอาจลื่นล้มได้ ก็ควรทำทางเดินขึ้นลงให้สะดวกจะได้เกิดความปลอดภัยขณะทำงาน
ฟางที่นำมาคลุมดิน ให้ประโยชน์หลายอย่าง เมล็ดข้าวที่ติดมาจะงอกเป็นต้นใหม่ สีเขียวของต้นข้าวน่ามองยิ่งนัก ก่อนหน้านี้ที่เป็นต้นอ่อน เห็นเจ้ากิ๊กกี้และโก สามสหายผู้เป็นรปภ.ของบ้าน เดินมาแทะเล็มเหมือนจะรู้ว่านี่คือยาสมุนไพร
พืชที่เป็นสุดยอดของยาสมุนไพรก็คือว่านหางจระเข้ ก้านใหญ่ใช้ต้มทานเป็นของหวานได้ ปลูกง่ายและโตเร็ว ขอเพียงแต่มีดินและมีความชุ่มชื้นบ้างเล็กน้อย ขนาดโยนทิ้งไปก็ยังอุตส่าห์อยู่รอดและเติบโตได้
กาละมังถังถาดเก่าๆไม่ต้องทิ้ง นำมาใช้ประโยชน์ อย่างน้อยก็ใช้สำหรับเพาะเมล็ดผักได้ เตรียมไว้ปลูกทดแทนผักปลอดสารพิษที่โตเต็มวัย เมื่อเก็บกินสมใจแล้ว ผักเหล่านั้นก็จะต้องร่วงโรยไปตามกาลเวลา
มุมสงบสำหรับนั่งเล่นพักผ่อนหย่อนใจ ก็สร้างขึ้นมาได้ภายในสวนหลังบ้าน กระถางใส่น้ำเย็นใส โรยดอกไม้สีขาวที่เก็บมาจากโคนต้น เมื่อเก็บขึ้นมาจากดินมาลอยน้ำก็ดูงดงามไปอีกแบบ
ไส้เดือนที่อยู่ในดินก็งามไปตามธรรมชาติ มองไม่เห็นตัว แต่รู้ว่ามีอยู่จริง หากจะเพิ่มปริมาณของไส้เดือนเพื่อสร้างมูลไส้เดือนปรับสภาพและบำรุงดิน ก็ควรนำเศษอาหารในครัวเรือนไปฝังกลบไว้ หมั่นรดน้ำให้ชุ่มชื้น ก็ถือว่าได้เลี้ยงดูไส้เดือนเป็นที่เรียบร้อย
ส่วนต้นไม้ที่ล้อมมาปลูก จะมาจากป่าหรือจากบ้านหลังไหน มิอาจจะรู้ได้ แต่เท่าที่รู้ ต้นไม้ก็สู้ชีวิต ผ่านร้อนผ่านหนาวมาอย่างยาวนาน เวลานำมาปลูกก็ควรดูทิศทาง ปลูกอย่างพิถีพิถันหมั่นดูแล จึงจะดูมั่นคงและสวยงาม
เขาบอกว่าต้นไม้ปลูกวันนี้ก็โตวันนี้ ชีวิตที่ได้ประโยชน์อย่างหลากหลายจากต้นไม้นานาชนิด จึงคิดว่าจะปลูกต้นไม้ไปเรื่อยๆ คืนต้นไม้ให้แก่แผ่นดินบ้าง อย่างเช่น มะค่าต้นนี้ ๒๑ ปีผ่านไป โอบได้ไม่รอบเสียแล้ว เวลาโอบรู้สึกรักและอบอุ่นใจยิ่งนัก
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๑๑ ธันวาคม ๒๕๖๗
