หลักการ IDG บอกว่า เพื่อโลกที่ยั่งยืน มนุษย์ต้องมีการพัฒนาภายใน ๕ ด้าน ได้แก่
ด้านที่ ๑ คือ ตัวตน หรือความสัมพันธ์กับตนเอง ที่ผมตีความว่า เป็นคนที่หมั่นถามตนเองว่า ฉันคือใคร เกิดมาทำไม อยากมีชีวิตแบบไหน เพื่อทำให้เข็มทิศและหางเสือชีวิตชัดเจนมั่นคง ครูทุกคนควรตั้งคำถามนี้ต่อตนเองในด้านความเป็นครู PLC ของแต่ละโรงเรียนควรนำเรื่องนี้เป็นประเด็นแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันของครูในโรงเรียน อย่างน้อยปีละครั้ง เพื่อเตือนสติครู ในเรื่องเป้าหมายการเป็นครูของตนเอง
ด้านที่ ๒ คือทักษะด้านการคิดหรือทักษะวิชาการ ที่ครูต้องหมั่นถามตัวเองว่า ตนเองยังต้องพัฒนาตรงส่วนไหนเพื่อบรรลุเป้าหมายการเป็นครูที่ดี แล้วหมั่นพัฒนาตัวเอง
ด้านที่ ๓ คือทักษะด้านปฏิสัมพันธ์ หรือเมตตาช่วยเหลือผู้อื่น ชุมชน สังคม และโลก ที่จัดป็นเสน่ห์ของความเป็นครู ในการดึงดูดศิษย์เข้ามาหา และขอคำแนะนำยามสับสน หรือยามมีปัญหา
ด้านที่ ๔ คือทักษะด้านสังคม ด้านความร่วมมือ ที่จะช่วยให้ชีวิตความเป็นครู ซึ่งเป็นงานยากและซับซ้อน กลายเป็นงานที่ท้าทายและสนุก เพราะมีการทำงานเป็นทีม และแสวงหาความร่วมมือจากภายนอกโรงเรียนได้ด้วย
ด้านที่ ๕ คือทักษะผู้กระทำการ หรือผู้นำการเปลี่ยนแปลง
ผมเถียงว่า IDG ต้องมีมิติที่ ๖ Learning : Experiential Learning มีทักษะย่อยคือ มองมิติที่ ๑ - ๕ เป็นโอกาสของการเรียนรู้จากประสบการณ์ มีทักษะสะท้อนคิดอย่างยิ่งยวด มีทักษะความช่างสังเกต และเชื่อมโยงการสังเกตสู่การสะท้อนคิด เชื่อมโยงการสะท้อนคิดตกผลึกสู่หลักการ มีจริตเชื่อครึ่งไม่เชื่อครึ่งต่อข้อตกผลึกของตน จึงนำหลักการที่ตกผลึกได้ไปทดลองปฏิบัติ ครบวงจรของการเรียนรู้จากประสบการณ์ ทำสม่ำเสมอจนเป็นวิถีชีวิต
รายละเอียดมีอยู่ในหนังสือชุด การเรียนรู้ ‘ขั้นสูง’ จากประสบการณ์
ชีวิตครูเป็นชีวิตที่นำ IDG มาสร้างชีวิตที่ดี ที่มีคุณค่าสูง ให้แก่ตนเองได้ง่าย หากทำเป็น
วิจารณ์ พานิช
๒๙ ก.ค. ๖๗
