หนังสือ โรงเรียนคิดสร้างสรรค์ คู่มือสำหรับผู้นำการเปลี่ยนแปลง  แปลจาก Creative Thinking in Schools : A Leadership Playbook   เขียนโดย Bill Lucas และคณะที่นักการศึกษาไทยรู้จักดี 

เสนอ อุปกรณ์ ๓๒ ชิ้น    ชิ้นที่ ๑ เป็นหัวใจ เรียกว่า กรอบคิดเรื่องอุปนิสัยสร้างสรรค์ ๕ ประการ  ประกอบด้วย

  1. ช่างสงสัย
  2. ไม่ย่อท้อ
  3. ให้ความร่วมมือ
  4. มีวินัยต่อตนเอง
  5. ใช้จินตนาการ 

หนังสือบอกชัดเจน ว่าเป็นคู่มือ   

แต่ผมคิดว่าผู้ใช้หนังสือเล่มนี้ต้องไปให้ไกลกว่ามิติเชิงเทคนิค ที่เป็นเป้าหมายของหนังสือ   ขอให้ใช้แล้วมองทะลุไปเห็นคุณค่าของการส่งเสริมให้ลูกหลานของท่านพัฒนาได้เต็มศักยภาพของความเป็นมนุษย์    ที่การพัฒนาความสร้างสรรค์เป็นมิติหนึ่ง    ยังมีมิติอื่นๆ อีก    ที่บางส่วนหนังสือเล่มนี้แตะแล้ว   เพราะผู้เขียนมองเรื่องความสร้างสรรค์ในมิติที่กว้าง  เช่นรวมเอาเรื่อง วิริยะ - ความไม่ย่อท้อเข้าไว้ด้วย   

กล่าวใหม่ว่า ควรหาทางใช้หนังสือเล่มนี้ส่งเสริมให้ลูกหลานของท่านพัฒนาคุณสมบัติความสร้างสรรค์ใส่ตัว    และในขณะเดียวกัน ตัวท่านก็เกิดการเรียนรู้และสร้างสรรค์วิธีหนุนลูกหลานของท่านต่อเติมจากในหนังสือ    โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การปรับให้เข้ากับบริบทวัฒนธรรมไทย   

ซึ่งหมายความว่า ท่านผู้อ่านควรใช้หนังสือนี้เป็น เครื่องมือที่ดิ้นได้  ยืดหยุ่นได้  ไม่ใช้แบบตายตัว   

นั่นคือ ท่านควรมุ่งสร้างการเรียนรู้จากประสบการณ์การใช้คู่มือนี้ ที่เรียกว่า Experiential Learning    และหลักการสำคัญที่สุดคือ Kolb’s Experiential Learning Cycle      

วิจารณ์ พานิช

๗ ก.พ. ๖๗