ภูมิศาสตร์ศิลปกรรมหัตถศิลป์ Arts and Craft Geography [1] แสดงระบบความสัมพันธ์เชิงพื้นที่ของสังคม ด้วยข้อมูลเชิงสะท้อนธรรมชาติพื้นฐาน คุณค่า ความหมาย เพื่อเห็นนัยสำคัญต่อแนวปฏิบัติเลือกสรร การฝ่าข้ามสิ่งปิดทับการเข้าถึงศักยภาพในตนของมนุษย์ และสิ่งกำบังขัดขวาง ลดทอน การเข้าถึงศักยภาพในสังคม จากยุคก่อนประวัติศาสตร์ลายลักษณ์ ฐานรากระบบความหมาย อารยธรรมโฮโมซาเปียน สื่อซาบซึ้งผูกพันแผ่นดินภูมิชีวิต เก่าแก่และสืบเนื่องของสุวรรณภูมิและอารยธรรมของโลกแดนใต้ แหล่งภาพเขียน 6 แห่ง [2] พบในทุกภูมิภาคของประเทศไทย ถ้ำประตูผา จังหวัดลำปาง เขาปลาร้า จังหวัดอุทัยธานี ผาแต้ม จังหวัดอุบลราชธานี บ้านนา จังหวัดนครนายก ถ้ำผีหัวโต จังหวัดพังงา แหลมไฟไหม้ จังหวัดกระบี่
แหล่งภาพเขียนสีและศิลปกรรมหัตถศิลป์ที่เก่าแก่ที่สุดของโลกและของอารยธรรมมนุษย์โฮโมซาเปียน ประมาณการอายุ 39,000 ปี พบในสุลาเวสี ประเทศอินโดนีเซีย มีแบบแผน Figurative Form และรูปแบบทวิอุปลักษณ์นิทัศน์ (Dualistic Manefestation Analogy) สื่อแสดงและจารึกจดจารด้วยรูปมือ รูปทรงแบบทึบ และรูปร่างประจุระบบความหมายภายในขอบเขตภายนอก สอดคล้องกับที่พบในระเบียงประพันธศิลป์ภูผาแต้ม ใช้สีแดงสอดคล้องกับภาพเขียนสียุคหินและยุคก่อนประวัติศาสตร์ลายลักษณ์ที่พบในประเทศไทยและทั่วโลก
แหล่งแสดงพลวัตความสืบเนื่อง วิวัฒนาการหลักเกณฑ์ ขนบ ระบบประพันธศิลป์ การสร้างแบบระบบยึดโยงทางความหมาย การจัดและวางองค์ประกอบแสดงระบบคุณค่า เชิงชั้นความสัมพันธ์ทางสังคม ระบบความสัมพันธ์ของมนุษย์กับบริบททางสังคมสิ่งแวดล้อมแผ่นดินถิ่นฐาน ยุคหินและยุคก่อนประวัติศาสตร์ลายลักษณ์ 3000-15000-39000 ปี ยุคสุโขทัย ยุคประวัติศาสตร์ลายลักษณ์ ประมาณพุทธศตวรรษ 18-19 (คริสศตวรรษ16-17 ร่วมสมัยการเข้าสู่ยุคอุตสาหกรรมของโลกเริ่มจากยุโรป) ยุคอยุธยา ล้านนา อีสาน ทักษิณ ในพุทธศตวรรษ 22-23
ประพันธศิลป์และแบบจิตรกรรมภาพเขียนสี ในยุคสมัยประวัติศาสตร์ลายลักษณ์ ยุคอยุธยาที่หลงเหลือให้ศึกษาได้ในทางอ้อม ปรากฏอยู่ในหลายแห่ง ที่นนทบุรี ศิลปกรรมหัตถศิลป์สกุลช่างเพชรบุรี แบบศิลปะและขนบศิลปกรรมหัตถศิลป์ของชาวโยเดียและล้านนาที่ยังคงสืบทอดและมีบทบาทอยู่ในกิจกรรมชีวิตจนถึงปัจจุบันของชุมชนชาวโยเดียในเมียนมาร์ ประกอบด้วย ขนบการก่อเจดีย์ทรายประจุพระบรมสารีริกธาตุและสิ่งมีคุณค่าสูงสุด ภาพเขียนสีจิตรกรรมฝาผนัง แสดงปรางค์และปราสาทมณเฑียร 9 ยอด ซึ่งปรากฏหลักฐานในภายหลังแสดงเอกลักษณ์แบบศิลปะพระปรางค์ 9 ยอดพระที่นั่งสรรเพชญมหาปราสาท ของอาณาจักรอยุธยา [3] รวมทั้งขนบซึ่งไม่ปรากฏในแหล่งวัฒนธรรมอื่นนอกจากในชุมชนชาวโยเดียของเมียนมาร์ เช่น การทำประจุเชื้อไฟ จุดตะไลบูชาไฟ แต่พบได้ทั่วไปในปัญญาปฏิบัติของชุมชนชาวโยเดียและชุมชนชาวบ้านพื้นถิ่น ในทุกภูมิภาคของประเทศไทย
ภาพเขียนสี แม่โพสพ รูปอุปลักษณ์นิทัศน์ [4] ‘ขวัญข้าว ขวัญแผ่นดิน ขวัญชีวิต’ ฐานรากชุมชนการผลิต จิตรกรรมฝาผนังยุคอยุธยาที่พบในสกุลช่างนนทบุรี [5] มีความงดงามเป็นแบบคลาสสิกและแบบฉบับให้กับศิลปะไทยในยุคใหม่ทั้งในยุคอยุธยาตอนปลาย และยุครัตนโกสินทร์ แต่ยังใช้สีแดงและยังคงขนบการใช้สีแบนราบแบบสีเอกรงค์ การเว้นขาว การแสดงอารมณ์ด้วยเส้น แบบแผนเรขาคณิต การวางจังหวะ Kerning Art ศิลปะการปล่อยและการจัดช่องไฟ
ภาพมือ ณ สุลาเวสี ประเทศอินโดนีเซีย ภูมิศาสตร์ศิลปกรรมและหัตถศิลป์ Arts and Craft Geography ยุคก่อนประวัติศาสตร์ลายลักษณ์ ฐานรากระบบความหมาย อารยธรรมโฮโมซาเปียน สื่อซาบซึ้งผูกพันแผ่นดินภูมิชีวิต เก่าแก่และสืบเนื่องของสุวรรณภูมิและอารยธรรมของโลกแดนใต้
การศึกษา พิจารณา วิเคราะห์องค์ประกอบ สิ่งแสดงสารัตถะเนื้อหาและรูปอุปลักษณ์นิทัศน์ที่สร้างขึ้นเป็นองค์ประกอบภาพ การศึกษาสีและวัสดุการผลิตสี ประมาณการขนาดการระดมแรงงาน หยั่งประมาณระบบความสัมพันธ์ทางสังคม การประมาณแหล่งทรัพยากร แร่ และวัตถุดินพื้นฐานในการผลิตสี การหลอม การเผา แหล่งแร่เหล็ก แหล่งดีบุก แหล่งยางไม้ ในแหล่งพบภาพเขียนสี จะปรากฏสิ่งแสดงเนื้อหาในภาพ แหล่งอาหาร แหล่งความอุดมสมบูรณ์ และแหล่งวัตถุดิบที่สามารถแลกเปลี่ยน ขนย้าย ผลิตสี กระจายตัวโดยรอบในระยะ 200-300 กิโลเมตร ของแหล่งภาพเขียนสีหนึ่งๆ สอดคล้องกับที่ปรากฏ ณ แหล่งภาพเขียนสีถ้ำลาสโก ประเทศฝรั่งเศส และแหล่งอื่นๆ ของโลก เช่นกัน
ในเบื้องต้นดังสิ่งที่พบจากภูมิศาสตร์ศิลปกรรมและหัตถศิลป์ Arts and Craft Geography ยุคก่อนประวัติศาสตร์ลายลักษณ์ ดังกล่าวนี้ จะให้แนวทางการทบทวน ระดมศึกษารวบรวมข้อมูล และให้ระเบียงทรรศน์การศึกษาระบบสังคมและระบบความสัมพันธ์เชิงความหมาย ตลอดจนระบบผูกผสานยึดโยงความซาบซึ้งผูกพันของมนุษย์กับผืนดินถิ่นฐานถิ่นอาศัยด้วยฐานชีวิตและฐานปัญญาปฏิบัติต่อการดำรงชีวิตร่วมกัน ที่จะเห็นรากฐานเชิงลึกในระบบวัฒนธรรม ภูมิปัญญา ระบบสร้างความหมาย สร้างสื่อภาษา วจนภาษาและอวจนภาษา แบบปฏิบัติกระบวนการสุนทรียปัญญาและการวิวัฒน์ภูมิปัญญาสังคมของวัฒนธรรมมุขปาฐะ เช่น เห็นความสัมพันธ์สอดคล้องของระบบการแลกเปลี่ยนยึดโยงอันเป็นรากฐานเศรษฐกิจแบบแลกเปลี่ยนทรัพยากรและสิ่งของ ก่อนก่อเกิดระบบเงินตรา เห็นความสัมพันธ์ของชุมชนคูหานครกับแหล่งชุมชนการผลิต แหล่งชุมชนการอยู่อาศัยในพื้นราบ และแหล่งชุมชนความอุดมสมบูรณ์ เห็นแบบแผนของเมืองและบทบาทของถ้ำในฐานะเป็นสถาปัตยสถาน มหาสถานอรรถประโยชน์การใช้สอยและการอยู่อาศัยแบบพึ่งพาอาศัยกัน ก่อนยุคเหล็กและก่อนยุคประวัติศาสตร์ลายลักษณ์ ก่อนยุคสามารถสร้างถาวรวัตถุ แต่ก่อเกิดหลักคิดแหล่งประจุชีวิต พหุมิติ พหุลักษณ์ความหมาย และการจัดระบบพหุลักษณ์ความสัมพันธ์เชิงพื้นที่ ให้เห็นได้อย่างชัดเจน และยังคงเป็นหลักพื้นฐานที่เห็นได้แม้ในยุควิวัฒนาการสืบเนื่องภายหลัง กระทั่งยุคปัจจุบัน แตกต่างกันเพียงเทคโนโลยีและปัจจัยเงื่อนไขปัญญาปฏิบัติ เท่านั้น
แนวทางดังกล่าวนี้ จะสามารถเห็นพื้นฐานในอีกมิติสำหรับระบบประพันธศิลป์ ระบบประกอบสร้างความหมาย ระบบการออกแบบและจัดประสบการณ์เชิงความหมายด้วยประสบการณ์จริง ประสบการณ์ทางตรงต่อสังคม ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม การสะท้อนยึดโยงกับแหล่งประสบการณ์เชิงประจักษ์ในกิจกรรมของมนุษย์ กิจกรรมทุกมิติของชีวิตบนถิ่นฐานถิ่นอาศัยของสังคม ฐานรากยึดโยงภูมิชีวิตและฐานชีวิตสังคม การออกแบบการสัญจร ระบบการอยู่อาศัย การพัฒนาการเรียนรู้มวลชนของเมืองและมณฑลสาธารณะในขอบเขตความหมายใหม่ อีกทั้งเป็นรากฐานของระบบสร้างชุดพหุปัจจัยบนความเป็นจริงในตนของสังคม ทั้งสังคมไทยและในวงกว้าง ฐานรากของสื่อและการเรียนรู้อย่างบูรณาการ การท่องเที่ยวทัศนศึกษา การเชื่อมผสานระบบสุขภาวะมูลฐานของสังคม ที่เกื้อหนุนและส่งเสริมปัญญาปฏิบัติให้สะท้อนยึดโยงกันได้รอบด้าน หยั่งลึกและงอกงามขึ้นได้จากวงจรประกอบสร้างความหมาย ที่เปิดกว้าง ยึดโยง มีพลวัตของชีวิต มีอค์ประกอบยึดโยงความซาบซึ้งผูกพันของมนุษย์กับถิ่นอาศัย เห็นระบบความหมายและระบบคุณค่าจากสิ่งที่มีอยู่ในตนนับแต่หน่วยจุลภาคปัญญาปฏิบัติของชีวิต และเห็นนัยสำคัญของการปฏิสัมพันธ์เชิงความหมาย ที่สร้างความเข้าใจ เห็นนัยสำคัญ เห็นคุณค่าแห่งชชีวิตและวิถีปัญญาปฏิบัติ จากภูมิปัญญาสั่งสมในสังคม กระจายสู่ความหลากหลาย และเอื้อต่อการวิวัฒน์การปะทะย้อนแย้งต่างขั้วการยึดโยง ให้ก่อเกิดน้ำหนักการเทียบเคียง ชั่งใจ ประเมินระบบปัญญาภายในและภายนอก เสริมพลังการเลือกสรร ได้ครอบคลุมสุขภาวะมูลฐานบนความหลากหลายในชุดปรากฏารณ์หนึ่งๆ ได้ดียิ่งๆขึ้น
ประพันธศิลป์และแบบจิตรกรรมภาพเขียนสี ในยุคสุโขทัย ยุคสมัยประวัติศาสตร์ลายลักษณ์ ยังคงใช้สีแดงเป็นองค์ประกอบหลัก และปรากฏการใช้สีดำ ขนบการระบายยังคงมีลักษณะแบนทึบ เว้นว่าง เส้นขอบ ถ่ายทอดอารมณ์ด้วยเส้น และรูปแบบเรขาคณิต เช่นเดียวกับปรากฏในยุคหินและก่อนยุคประวัติศาสตร์ลายลักษณ์
ประพันธศิลป์และแบบจิตรกรรมภาพเขียนสีในยุคอยุธยาและร่วมสมัยล้านนาโบราณ ที่หลงเหลือให้ศึกษาได้ในทางอ้อม ปรากฏอยู่ในหลายแห่ง ที่นนทบุรี ศิลปกรรมหัตถศิลป์สกุลช่างเพชรบุรี แบบศิลปะและขนบศิลปกรรมหัตถศิลป์ของชาวโยเดียและล้านนาที่ยังคงสืบทอดและมีบทบาทอยู่ในกิจกรรมชีวิตจนถึงปัจจุบันของชุมชนชาวโยเดียในเมียนมาร์ ประกอบด้วย ขนบการก่อเจดีย์ทรายประจุพระบรมสารีริกธาตุและสิ่งมีคุณค่าสูงสุด ภาพเขียนสีจิตรกรรมฝาผนัง แสดงปรางค์และปราสาทมณเฑียร 9 ยอด ซึ่งปรากฏหลักฐานในภายหลังแสดงเอกลักษณ์แบบศิลปะพระปรางค์ 9 ยอดพระที่นั่งสรรเพชญมหาปราสาท ของอาณาจักรอยุธยา รวมทั้งขนบซึ่งไม่ปรากฏในแหล่งวัฒนธรรมอื่นนอกจากในชุมชนชาวโยเดียของเมียนมาร์ เช่น การทำประจุเชื้อไฟ จุดตะไลบูชาไฟ แต่พบได้ทั่วไปในปัญญาปฏิบัติของชุมชนชาวโยเดียและชุมชนชาวบ้านพื้นถิ่น ในทุกภูมิภาคของประเทศไทย
ข้อคิด ประเด็นศึกษาวิพากษ์ และนัยสำคัญการศึกษาเรียนรู้เชิงปฏิบัติการ
มุ่งเน้นเสริมพลังวงจรพลวัตพหุมิติมุ่งปัญญาปฏิบัติพหุลักษณ์มวลชนและสังคม
- ภูมิศาสตร์ศิลปกรรมหัตถศิลป์ Arts and Craft Geography เป็นแนวคิดพัฒนาเครื่องมือศึกษา สื่อสาร แสดงผลเชิงประจักษ์ข้อมูลพหุลักษณ์ วิพากษ์ ทบทวน สังเคราะห์เชิงปฏิบัติการ สร้างระบบยึดโยงกันของสังคมด้วยองค์ประกอบปัญญาปฏิบัติสุขภาวะมูลฐาน สุขภาวะนิเวศ องค์ประกอบสุนทรียปัญญา มิติสุนทรียพลานามัย และปรากฏการณ์ผลลัพธ์สะท้อนชุดมโนทัศน์พหุปัจจัยบนฐานชีวิตหลากหลายของชุมชนทุกระดับ
- การวิเคราะห์จากข้อมูลเบื้องต้นและแสดงผลภาพแผนที่ ภูมิศาสตร์ศิลปกรรมหัตถศิลป์ Arts and Craft Geography ให้ความเชื่อมโยงกันของความสัมพันธ์เชิงพื้นที่ของประวัติศาสตร์พัฒนาการศิลปะสุนทรียปัญญา ทัศนศิลป์ และประพันธศิลป์ จากองค์ประกอบต่างๆของภาพเขียนสียุคก่อนประวัติศาสตร์ลายลักษณ์ โดยเฉพาะในกลุ่มประเทศอุษาคเนย์และอนุภูมิภาคเอเชียของสังคมโลกแดนใต้ สอดคล้องกับข้อสังเกตการศึกษาก่อนหน้าของหลายแหล่ง โดยเห็นแบบแผนความเฉพาะตนของกลุ่มชนบนพื้นถิ่นที่ประกอบกันเป็นประเทศไทยดังในปัจจุบัน และมีลักษณะการสะท้อนความหมาย จากปฏิสัมพันธ์และการจัดความสัมพันธ์เชิงพื้นที่บนถิ่นฐาน เชื่อมโยงพัฒนาการความเคลื่อนไหวระดับฐานรากภูมิปัญญา สอดคล้องกับกลุ่มประเทศโลกแดนใต้ เช่น ลาว เมียนมาร์ อินโดนีเซีย เวียดนาม
- การวิเคราะห์และสังเคราะห์สร้างแผนที่ ภูมิศาสตร์ศิลปกรรมหัตถศิลป์ Arts and Craft Geography โดยศึกษา วิจัย และพัฒนากรอบ ใหม่ในการวิพากษ์ ทบทวน สร้างความรู้จากฐานแนวคิดอย่างใหม่ ตามสิ่งแสดงและสิ่งบ่งชี้ ที่ประเมินด้วยข้อมูล ข้อเท็จจริง ความหมายและนัยสำคัญข้อค้นพบเชิงสะท้อนปัญญาปฏิบัติทางศิลปะสุนทรียปัญญา จะทำให้แหล่งภาพเขียนสี แหล่งภูมิปัญญาทางศิลปกรรม เมือง การตั้งถิ่นฐาน ความรู้ความเข้าใจ และการสร้างความซาบซึ้งต่อสังคม สิ่งแวดล้อม มีคุณค่า มีความหมาย และเป็นสื่อพลวัตของจริงแก่สังคม เพื่อคุณค่าและความหมายของการท่องเที่ยวทัศนศึกษา แหล่งการศึกษาเรียนรู้อย่างบูรณาการของพลเมืองทุกกลุ่มวัย แหล่งพัฒนาการศึกษาในมณฑลชีวิตและสถานกาณ์จริง
- การวิเคราะห์และศึกษาทบทวนองค์ประกอบที่เกี่ยวข้อง ที่จะสร้างเสริมการก่อเกิดความรู้ใหม่ต่อประวัติศาสตร์พลวัตพหุลักษณ์สังคม ด้วยพัฒนาการชุดใหม่ของสังคมมนุษยชาติจากระเบียงทรรศน์สังคมไทยและฐานรากสังคมโลกแดนใต้ ที่น่าสนใจ คือ สีและการผลิตสี วัตถุดิบ แร่ ยางไม้ เลือดสัตว์ ดิน กระบวนการหมักดอง การเผา การหลอม แหล่งวัตถุดิบ เงื่อนไขความสัมพันธ์ทางสังคม แบบแผนและหลักเกณฑ์ประพันธศิลป์ องค์ประกอบสารัตถะเนื้อหากับแหล่งกระจายความสัมพันธ์เชิงพื้นที่ แบบจำลอง สื่อศิลปะ และสิ่งแสดงสถานการณ์ ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้อง และเป็นไปได้จากข้อมูล การเขียนภาพและจำลองภาพถอดแบบ เพื่อจัดแสดงใหม่และอนุรักษ์พัฒนาแหล่งของจริงให้มีคุณค่าเหมาะสม
- การระดมศึกษาทบทวน วิพากษ์ ประมวลผลข้อมูล สร้างสิ่งแสดงและสร้างสื่อศิลปะ เวชนิทัศน์ศิลปกรรม เวชศิลปกรรม ศิลปะสุนทรียปัญญา พัฒนาแหล่งการศึกษาเรียนรู้มวลชนและแหล่งการท่องเที่ยวเชิงทัศนศึกษา ในแหล่งภาพเขียนสีและแหล่งการเรียนรู้สร้างพหุปัญญา ต่อพหุลักษณ์สังคมยุคก่อนประวัติศาสตร์ลายลักษณ์ ให้ได้ระเบียงทรรศน์ โลกทัศน์และชีวทัศน์อันลึกซึ้งกว้างขวางชุดใหม่ๆ จากสิ่งที่มีอยู่ในตนของสังคม เช่น พิพิธภัณฑ์ก่อนประวัติศาสตร์ พิพิธภัณฑ์กายวิภาคศาสตร์ สื่อจัดแสดงเวชนิทัศน์ศิลปกรรม ณ คณะแพทยศาสตร์ศิริราช มหาวิทยาลัยมหิดล และแหล่งศิลปกรรมหัตถศิลป์ ภาพเขียนสีต่างๆ ในประเทศไทยและนานาชาติ
- การสร้าง สุนทรียปัญญากร WAC Artist ผู้นำกระบวนการวิทยาการปัญญาปฏิบัติ สื่อสาร และกระบวนการทางการศึกษา อย่างบูรณาการรอบด้าน ด้วยภาวะผู้นำในแนวพลวัตไปด้วยกันของพหุลักษณ์ชุมชนในมณฑลการเรียนรู้มวลชนพหุปัญญา เป็นครู นักการศึกษา วิทยากร นักวิจัยและนักวิทยาการสร้างความรู้ นักออกแบบและจัดกระบวนการทางการศึกษา นักเสริมพลังการพลวัตสังคมด้วยวงจรปัญญาปฏิบัติอย่างมีส่วนร่วม นักถอดบทเรียบวิจัยประเมินผลและสร้างวงจรสะท้อนปัญญาปฏิบัติ ยึดโยงฐานชีวิตและภูมิชีวิตสังคม สามารถออกแบบและสร้างวงจรเชิงปฏิบัติการ กำกับกระบวนการมีส่วนร่วมจากฐานชีวิตและปัจเจกภาวะหลากหลายตามธรรมชาติในชีวิตจริง ผู้ชุมชนปัญญาปฏิบัติที่สามารถทำให้แหล่งภูมิศาสตร์ศิลปกรรมหัตถศิลป์ และการพัฒนาการศึกษาเรียนรู้มวลชนของสังคม เป็นแหล่งพลวัตสังคมด้วยภาคสุนทรียปัญญา วิทยาการและเทคโนโลยีเชิงปฏิบัติการ และสิ่งที่มีในตนของสังคม ยกกระดับและเสริมพลังก่อเกิดวาระชี้นำพัฒนาการในมิติใหม่ๆของสังคมจากฐานรากสุขภาวะสังคม สุขภาพภูมิชีวิตฐานระบบร่วมสร้าง และคุณภาพแห่งชีวิตปวงชน
……..……………
เชิงอรรถ บรรณานุกรม การสดับและอ่านพิจารณาทบทวน :
[1] ภูมิศาสตร์ศิลปกรรมหัตถศิลป์ Arts and Craft Geography สร้างขึ้นเพื่อใช้ศึกษาองค์ประกอบพหุมิติของงานศิลปะ หัตถศิลป์ ตลอดจนมิติทางสังคมสิ่งแวดล้อม วิทยาการ เทคโนโลยี ระบบความสัมพันธ์ของมนุษย์ ระบบความหมาย ฐานรากการสร้างระบบเนื้อหา ประพันธศิลป์ในศิลปะและวิทยาการทุกแขนง และอื่นๆ ให้สอดคล้องกับการครอบคลุมครบถ้วนมากยิ่งๆขึ้นต่อระบบพหุลักษณ์ข้อมูล ระบบภูมิปัญญาพหุวิทยาการของมนุษย์ ระบบความหมาย การสร้างสื่อภาษา พลวัตทางความหมายและชุดมมโนทัศน์เชิงระบบคุณค่า การพัฒนาวิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติพหุปัญญา ข้ามศาสตร์ พหุวิทยาการ เพื่อมีความสอดคล้องเหมาะสม สะท้อนยึดโยงกับฐานชีวิต ฐานรากสังคม ฐานรากการวิวัฒน์สังคม ผสานองค์ประกอบพหุวิทยาการและเทคโนโลยี ‘ศิลปวิทยวัฒนธรรมวิวัฒน์’ Arts-Science Cultural Wisdom Practice for Cummulative Evolution สามารถหยั่งถึงรากฐานความลึกซึ้งในระบบภูมิปัญญา ครอบคลุมพลวัตความสืบเนื่องยาวนาน และสะท้อนความสำคัญต่อการเกื้อหนุนสร้างเสริมทัดเทียมกันของสรรพวิทยาการ สามารถเห็นกรอบจำแนกและระบุองค์ประกอบชีวิตของมนุษยชาติ กับระบบความฉลาดปัญญาประดิษฐ์ (AI - Artificial Intelligence) และระบบประมวลผลสร้างผลลัพธ์พหุปัญญาจากฐานข้อมูลเตรียมการล่วงหน้า แต่ไม่มีองค์ประกอบพื้นฐานของชีวิตจิตใจและความชาติจริงแท้พื้นฐานของมนุษย์ ซึ่งจะส่งเสริมพัฒนาการต่างๆได้อย่างลึกซึ้งเหมาะสม มากยิ่งๆขึ้นในปัจจุบันและอนาคต อีกทั้งก่อเกิดแนวทางการพิจารณาทบทวนและเห็นโอกาสการพัฒนาในแนวทางใหม่ๆ ในอีกหลายด้าน ที่ผสานยึดโยง สร้างจังหวะ และเสริมพลังการพลวัตวาระก่อเกิดมณฑลพหุปัญญาหมู่หลากหลายบริบท ด้วยองค์ประกอบที่ยึดโยงกับพื้นฐานชีวิตของมนุษย์และปวงชน ข้ามพรมแดนและกรอบจำกัด ให้อิสรภาพปัญญายืดหยุ่นไปกับธรรมชาติแห่งชีวิตได้รอบด้าน
[2] พิจารณาเป็นเบื้องต้น 6 แหล่งในเชิงทดลองศึกษา โดยอาศัยแนวทางข้อมูลของกรมศิลปากร ดังอ้างถึงในสื่อไทยรัฐออนไลน์ https://www.thairath.co.th/lifestyle/travel/2278525 เข้าถึงเมื่อ กรกฎาคม 2567
[3] สดับชมศึกษาเพิ่มเติมได้ดังในตัวอย่างสื่อสารคดี สายเลือดอโยธยา ? : โยเดีย ที่คิด(ไม่)ถึง โดย สถานีกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย TPBS
เข้าถึงเมื่อ 11 สิงหาคม 2567
[4] อุปลักษณ์นิทัศน์ ในที่นี้มุ่งครอบคลุมความหมายในการสร้างทัศนภาพ ใช้สิ่งแสดง จัดองค์ประกอบความหมายให้เป็นที่ปรากฏ สร้างประสบการณ์เชิงประจักษ์ สร้างความหมายขึ้นใช้ให้สอดคล้องกับการเจาะจงทางความหมาย สามารถสะท้อนยึดโยงได้รอบด้านกับพหุลักษณ์ข้อมูลและพหุมิติความหมาย
[5] ศึกษาประกอบได้ดังใน น. ณ ปากน้ำ อ้างอิงถึงโดย สำนักบรรณสารสนเทศ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช https://library.stou.ac.th/wp-content/odi/online/exhibition-ayuttaya/index.html เข้าถึงเมื่อ 5 สิงหาคม 2567
[6] วิรัตน์ คำศรีจันทร์. (2555) พลังความรู้จากการวิจัยแบบ PAR (พิมพ์ครั้งที่ 1). โรงพิมพ์ พี.เอ.ลีฟวิ่ง
[7] Albers J. (2006). Interaction of Color. (Revise and Expanded Edition). Yale University.
[8] Alvesson M., Skoldberg K. (2007). Reflexive Methodology : New Vistas for Qualitative Research. Sage Publication.
[9] Bauer M. W., Gasskell G. Ed. (2000). Qualitative Researching with Text, Image and Sound. Sage Publication.
[10] Cumming R. (2015). Art : a visual history. Dorling Kindersley.
[11] Richard P. (2012). A History of Color. Hachette Livere.
[12] Sims N., Hardwicke K. (2017). Artist's Drawing Techniques : Discover how to draw Landscapes, People, Still Lifes and More, in Pencil, Charcoal, Pen and Pastel. Dorling Kindersley Limited.
ดีมากเลยครับ…วิโรจน์ ครับ
ขอบพระคุณครับ ดีใจที่สนใจครับ หวังใจว่าจะได้ข้อมูล ได้ข้อมูลประสร้างแนวคิด ระเบียงทรรศน์ จากมวลประสบการณ์จำเพาะตน แล้วสามารถกลับไปมองสิ่งที่มีอยู่ในสังคมหลายอย่างอีกครั้งด้วยสายตาอย่างใหม่ แล้วเห็นองค์ประกอบแห่งสุขภาวะสุนทรียพลานามัย องค์ประกอบคุณภาพแห่งชีวิต จากการได้ความหมายและคุณค่าความซาบซึ้งในวิถีแห่งปัญญาปฏิบัติใหม่ๆ อย่างไม่หยุดนิ่งตลอดไปนะครับ
สุขภาพและคุณภาพแหางชีวิตในมิติสุนทรียพลานามัยนี้ เป็นองค์ประกอบคุณภาพแห่งชีวิตด้วยศักยภาพในตนของมนุษย์ในขั้นสูง เป็นองค์รวมสิ่งบ่งชี้ความสำเร็จและความมีประสิทธิภาพของรัฐบาล และระบบดูแลสร้างเสริมสวัสดิภาพพลเมืองของทุกภาคส่วน รวมทั้งเป็นองค์ประกอบและโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญสำหรับการพลวัตสุขภาวะมูลฐานสังคม จากฐานปัจจัยมุษย์ การสร้างคนพลเมือง และการสร้างสรรค์ฐาน ‘ศิลปวิทยวัฒนธรรมวิวัฒน์’ ทุนปัญญาปฏิบัติ พหุวิทยาการและเทคโนโลยี ในพหุลักษณ์สังคม มีกำลังการพัฒนาจากฐานชีวิต ทุนมนุษย์ และภูมิปัญญาในตน ได้อย่างดีครับ ยึดโยงใกล้ชิดกับฐานชีวิตในทุกขอบเขตของผู้คนมากที่สุด ตลอดห้วงชีวิตครับ