วารสาร Nature วันที่ ๖ ธันวาคม ๒๕๖๖ ตีพิมพ์ผลงานวิจัยเรื่อง Organ aging signatures in the plasma proteome track health and disease บอกว่าสัตว์และคนแต่ละคนมีอัตราการแก่ต่างกัน ยิ่งกว่านั้น อวัยวะของคนคนเดียวกันก็ยังแก่ไม่เท่ากัน ข้อเรียนรู้นี้ตอนแรกเป็นผลงานวิจัยในสัตว์ แต่ในรายงานนี้เป็นการวิจัยในคน
เป็นการศึกษาคนที่เป็นผู้ใหญ่ทุกกลุ่มอายุ ๕,๖๗๖ คน จาก 5 cohort โดยวัดระดับโปรตีนที่สร้างจากอวัยวะแบบจำเพาะอวัยวะสำหรับใช้เป็นดัชนีบอกความแก่ของอวัยวะนั้น รวม ๑๑ อวัยวะ โดยใช้ machine learning (AI) ช่วยการวิเคราะห์ พบว่า เกือบร้อยละ ๒๐ มีอัตราแก่ของ ๑ อวัยวะเร็วกว่าปกติ และร้อยละ ๑.๗ พบการแก่เร็วของหลายอวัยวะ
เขาพบว่า คนที่มีอัตราการแก่ของหัวใจสูง มีความเสี่ยงที่จะเกิดหัวใจวายเพิ่มขึ้นร้อยละ ๒๕๐
ผลงานวิจัยนี้ เปิดช่องทางวิจัยทำความเข้าใจกลไกของความแก่เพิ่มขึ้นได้มากมาย
เว็บไซต์ The Ringer เอาเรื่องนี้มาคุยกัน ว่าเป็นหนึ่งในผลงานวิจัยเด่นแห่งปี ๒๕๖๖ (๑) ว่าเป็นงานวิจัยที่รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมากมายมหาศาล
นำสู่การพูดคุยกันใน (๑) เรื่องอายุว่าอายุตามปฏิทิน เป็น “อายุภายนอก” (external clock) ส่วนอายุตามความแก่ของอวัยวะภายในร่างกาย เป็น “อายุภายใน” (internal clock) ที่น่าจะเป็นอายุจริงมากกว่า ซึ่งคงต้องเอาอายุของแต่ละอวัยวะมาเฉลี่ยกัน หรือจะมีวิธีเอามาปรับเข้าหากันเป็นอายุภายในเฉลี่ยอย่างไรน่าจะเป็นโจทย์สำหรับอนาคต
ผู้สนทนาท่านหนึ่งเอ่ยถึง epigenetic clock ที่เป็นวิธีวัดความแก่ที่ ดีเอ็นเอ ว่ามีการถูกดัดแปลงโดย methylation ไปมากน้อยแค่ไหน
อา! ถึงตอนนี้เรามีวิธีบอกความแก่สามแบบแล้ว คือ ตามปฏิทิน ตามโปรตีนในร่างกาย และตาม ดีอ็นเอ ในร่างกาย
ที่จริงเรามีวิธีบอกความแก่อีกแบบหนึ่ง ที่ได้ฟังกันมาบ่อยๆ ว่าชายคนนั้นคนนี้เก่งจริงๆ อายุตั้ง ๘๐ มีลูกกับภรรยาเอ๊าะๆ ได้ คือยังเตะปี๊บดัง
วิจารณ์ พานิช
๒๙ ธ.ค. ๖๖
