ผมได้รับแรงบันดาลใจเขียนบันทึกนี้ จากเหตุการณ์เวทีพี่เลี้ยงครั้งที่ ๖ ของคณะครูแกนนำร่วมจัดทำหนังสือ เพื่อครูและนักเรียน เป็นนักพัฒนาตนเอง    เมื่อวันอาทิตย์ที่ ๑๑ มิถุนายน ๒๕๖๖ ซึ่งเป็นเวที ออนไลน์   มีครูปาดและครูเล็กเป็นพี่เลี้ยง   ครูปอนด์เป็นครูต้นเรื่อง    ประกอบกับการอ่านเอกสารรายงานการประชุมมูลนิธิรุ่งอรุณครั้งที่ ๒/๒๕๖๕ เมื่อวันที่ ๑๑ มกราคม ๒๕๖๖ ที่มีการอภิปรายเรื่องการพัฒนา VASK ของนักเรียน อย่างน่าชื่นชมมาก

  V&A ในที่นี้หมายถึง values (ค่านิยม)  และ attitude (เจตคติ) ที่ผมมีความเห็นว่า สำคัญต่อชีวิตที่ดีของมนุษย์ยิ่งกว่า S&K (S = skills - ทักษะ  K = knowledge - ความรู้)    แต่เมื่อคิดในภาพรวมของการเรียนรู้บูรณาการ (holistic learning) แล้ว    ทั้งสี่ตัวของ VASK มีการเรียนรู้แบบเสริมส่ง (synergy) ซึ่งกันและกัน   และครูต้องช่วยหนุนให้นักเรียนเรียนรู้ไปพร้อมๆ กันทั้งสี่ตัว ทั้งจากการเรียนในชั้นเรียนและนอกชั้นเรียน    

คำกล่าวในย่อหน้าบน ฟังดูง่ายๆ แต่ในความเป็นจริงคือ ครูส่วนใหญ่ (ผมเดาว่าเกือบทั้งหมด) ทำไม่เป็น   แต่จากการประชุมเมื่อวันที่ ๑๑ มิถุนายน ๒๕๖๖ ผมตีความว่าครูปอนด์ทำเป็น    ท่านยกตัวอย่างค่านิยมในการเห็นอกเห็นใจผู้อื่น  ที่ท่านยกเอามาทำความเข้าใจกับศิษย์ชั้น ป. ๖ ที่เริ่มเป็นวัยรุ่น และมีการกลั่นแกล้ง (bully) กัน    ผลคือนักเรียนเห็นอกเห็นใจกัน ช่วยเหลือกัน ทำให้ห้องเรียนเป็นพื้นที่ปลอดภัย   และเข้าใจว่าผลลัพธ์การเรียนรู้ด้านวิชาการก็ดีขึ้น   

ที่ครูปอนด์ทำเป็น ก็เพราะมีต้นฉบับฉบับร่างของหนังสือ เพื่อครูและนักเรียน เป็นนักพัฒนาตนเอง   และได้รับคำแนะนำจากการโค้ช ออนไลน์ โดยครูปาดและครูเล็ก   

จึงเกิดไอเดียว่ากิจกรรมหนุนเครือข่ายโรงเรียนพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่องโดย กสศ.    เพื่อพัฒนาผู้นำการเปลี่ยนแปลง เพื่อปฏิรูปการศึกษาไทย   น่าจะได้พิจารณาหนุนให้เกิดวง Online PLC Coaching เพื่อการพัฒนา V&A ของนักเรียน  อย่างบูรณาการไปกับการพัฒนาครบทั้ง VASK อย่างเสริมส่งซึ่งกันและกัน    โดยน่าจะจัด ๕ วง    คือ วงครูเด็กเล็ก   วงครูช่วงชั้นที่ ๑   วงครูช่วงชั้นที่ ๒    วงครูช่วงชั้นที่ ๓   และวงครูช่วงชั้นที่ ๔   ใช้เวลา ๑ ปีการศึกษา

แต่ละวงน่าจะรับสมัครโรงเรียนสมาชิก ๑๐ - ๒๐ โรงเรียน    สำหรับฝึก เรียนรู้ สู่การทำหน้าที่เป็นโรงเรียนแกนนำ    เพื่อขยายผลไปทั่วประเทศ    แต่ละโรงเรียนมีครูแกนนำ ๒ คน   ที่จะทำหน้าที่นำเอาแนวทางพัฒนา V&A ของนักเรียนไปทดลองปฏิบัติ แล้วนำผลมาสะท้อนคิดร่วมกันในวง Online PLC ที่น่าจะจัดเดือนละครั้ง   รวมทั้งทำหน้าที่นำเอาแนวคิดและวิธีการออกแบบการเรียนรู้เพื่อให้นักเรียนได้ฝึกพัฒนาตนเองด้าน V&A ไปเผยแพร่แก่ครูท่านอื่นๆ ในโรงเรียน   

วง Online PLC มีพี่เลี้ยงหรือโค้ช ที่น่าจะติดต่อ ทีมครูปาดกับครูเล็ก แห่งโรงเรียนเพลินพัฒนา    และทีมโรงเรียนรุ่งอรุณ   โดยอาจจะมีทีมของมูลนิธิสยามกัมมาจลร่วมด้วย   

เมื่อดำเนินการครบ ๑ ปีการศึกษา   น่าจะได้ครูแกนนำจำนวนหนึ่ง ที่จะปล่อยแสงในเวทีมหกรรมโรงเรียนและครูสู่ผู้นำการเปลี่ยนแปลง ที่จะจัดทุกปี เริ่มต้นปี ๒๕๖๗

กสศ. อาจชวนศูนย์คุณธรรมมาร่วมเป็น co-sponsor ของโคงการนี้ด้วย    โดย ผอ. ศูนย์คุณธรรม (นพ. สุริยเดว ทรีปาตี) น่าจะร่วมเป็นโค้ชในวง Online PLC ได้ด้วย   เพราะค่านิยมด้านดีก็คือคุณธรรมนั่นเอง 

วิจารณ์ พานิช

๑๓ มิ.ย. ๖๖