นี่คือผลด้านบวกจากการระบาดของ โควิด ๑๙   ที่ช่วยให้ระบบไอทีสำหรับการสื่อสาร และการประชุม ออนไลน์ พัฒนาขึ้นอย่างมากมาย   ผสานกับการเรียนรู้จากประสบการณ์ของฝ่ายผู้ใช้    ทำให้ Online PLC กลายเป็นเรื่องปกติสำหรับครูและวงการศึกษาไทย  เช่นเดียวกันกับวงการอื่นๆ   

ความท้าทาย หรือโอกาส มาอยู่ที่การจัดการ    ว่าจะจัดให้มี “ชุมชน” (community) อะไร ด้านไหน เพื่อการเรียนรู้ของครูและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในวงการศึกษาไทย

จากการลงพื้นที่จังหวัดขอนแก่น เมื่อวันที่ ๒๓ - ๒๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๖   ดังเล่าในบันทึกที่ ๑๙๘   ผมได้เรียนรู้มาก    และเมื่อนำมาสะท้อนคิด ก็เกิดไอเดียบรรเจิด (แปลว่าไม่รู้ว่าใช้การได้หรือไม่) ในการใช้พลังของ Online PLC เพื่อเตรียมความพร้อมในการจัดมหกรรมคุณภาพการศึกษาไทย    และในการขับเคลื่อนคุณภาพการศึกษาไทย   

จึงขอเสนอวง Online PLC ที่ กสศ. ควรพิจารณาสนับสนุน ได้แก่

วง PLC ผู้อำนวยการโรงเรียน

ดังเล่าในตอนที่ ๑๙๘  ผมได้รับ “ข้อมูลจากโลกของความเป็นจริง” (real-world evidence) ว่า วงการศึกษาไทย มีผู้อำนวยการโรงเรียนจำนวนหนึ่งที่ มีภาวะผู้นำ มีประสบการณ์ตรง และมีเรื่องราวความสำเร็จ ในการเปลี่ยนโรงเรียนร่วมกับครู ผู้ปกครอง และภาคีของโรงเรียน   และเรารู้ตัวผู้อำนวยการโรงเรียนจำนวนหนึ่ง ที่เป็นนักพัฒนาผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักเรียน 

ควรเชิญ ผอ. เหล่านี้ ให้หมุนเวียนกันมาเป็น ผอ. ต้นเรื่อง    เล่าประสบการณ์การทำหน้าที่ผู้อำนวยการโรงเรียน gทำหน้าที่ผู้นำ เปลี่ยนรูปแบบการเรียนรู้จากเน้นถ่ายทอดความรู้ มาเป็นเน้นการเรียนรู้เชิงรุก    เล่าเรื่องราวของการเอาชนะแรงเฉื่อยสารพัดด้านทั้งในระดับโรงเรียน ชุมชน และในระดับประเทศ    เล่าวิธีการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียน  รวมทั้งเล่าผลดีที่เกิดขึ้นต่อนักเรียน ต่อครู และต่อชุมชน  และเล่าเรื่องวงจรการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องของโรงเรียน    เพื่อส่งเสริมการขยายผลไปยังโรงเรียนอื่นๆ   

วง PLC ศึกษานิเทศก์

ดังเล่าตัวอย่าง ศน. ที่เปลี่ยนรูปแบบการทำงาน จากเข้าไปสอนหรือแนะนำ   เปลี่ยนเป็นเข้าไปร่วมเรียนรู้กับครูในโรงเรียน ในบันทึกที่ ๑๙๘    ผมจึงเชื่อว่า น่าจะมี ศน. ที่เปลี่ยนกระบวนทัศน์ในการทำหน้าที่ตามแนวเดียวกัน    แต่มีวิธีทำงานในรูปแบบที่แตกต่าง        

จึงควรตั้งวง online PLC เชื้อเชิญ ศน. ที่มีวิธีทำงานแนวนวัตกรรม    มาเป็น ศน. ต้นเรื่อง    เล่าประสบการณ์ และผลที่เกิดขึ้น    ในด้านความสัมพันธ์กับครูและโรงเรียน    และผลด้าน LO – Learning Outcome ของนักเรียน   รวมทั้งให้ข้อเสนอการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการบริหารระบบการศึกษาที่ส่วนกลางของประเทศ   

วง PLC ผู้อำนวยการเขตพื้นที่การศึกษา

นี่ก็เช่นเดียวกัน    ควรเชิญ ผอ. เขตพื้นที่การศึกษาที่ มีผลงานจัดการเขตพื้นที่ แนวหนุนเสริม (empowerment) โรงเรียน ให้จัดการเรียนรู้เชิงรุกได้ผลดี   มาเป็น ผอ. เขตต้นเรื่อง   เล่าผลงานด้าน LO ของนักเรียนที่โรงเรียนในเขตของตน    ว่าสูงขึ้นตรงไหนบ้าง  เพราะโรงเรียนทำอย่างไร  เขตพื้นที่ช่วยอำนวยวามสะดวกอย่างไร   และเชิญ ผอ. เขตอื่นๆ เข้าร่วมฟังและเสวนา   รวมทั้งเชญผู้บริหารส่วนกลางเข้าร่วมด้วย          

วิจารณ์ พานิช

๒๙ พ.ค. ๖๖