สหกรณ์แท้หรือเทียมให้ดูที่การนำเอา
ค่านิยมและหลักการสหกรณ์ไปใช้
…
คุณค่าสหกรณ์วัดที่ การนำเอาหลักการ
และค่านิยมสหกรณ์ไปใช้มากน้อยเพียงใด
โดยปกติแล้วค่านิยมไม่ว่าจะเป็นค่านิยมทางสังคม
หรือของสหกรณ์ ก็มักจะเป็นสิ่งดี ๆ ส่วนค่านิยม
ที่ไม่มีก็จะมีอยู่ในชนกลุ่มน้อย ถ้าสังเกตให้ดี ๆ
ค่านิยมจะสอดแทรกอยู่ในอุดมคติของคนเรา
หรืออุดมการณ์ของกลุ่มคน และต้องประพฤติ
ปฏิบัติควบคู่ไปกับหลักการของสหกรณ์ก็
ถ้าสมาชิกมักง่าย ใจง่ายก็จะรักษาค่านิยมไว้ไม่ได้
เนื่องจากการกระทำนั้นไม่สอดคล้องกับความเชื่อ
ตามค่านิยมของตน แต่ก็ยังคงกล่าวขานท่องจำกันติดปาก
ว่าตนสมัครใจที่จะยึดค่านิยมสหกรณ์เป็นแนวทาง
แห่งชีวิตเมื่อเป็นเข้าเป็นสมาชิกสหกรณ์ จะเห็นว่า
ผู้มีบทบาททั้งในภาครัฐและภาคสหกรณ์ ที่เข้าไป
ดำเนินการหรือกระทำสิ่งใดเกี่ยวกับสหกรณ์ มักจะ
สอนสมาชิกสอนผู้อื่น เรื่องอุดมการณ์ หลักการ
และวิธีการ ซึ่งมีค่านิยมสอดแทรกอยู่ เรียกว่าสอน
คนอื่นอย่างหนึ่ง แต่ตนเองกับกระทำในสิ่งที่ตรงกันข้าม
กับสิ่งที่สอนผู้อื่น การกระทำเช่นนี้เรียกว่าการ
ยึดถือ ค่านิยมเทียม ทำให้การนำสหกรณ์ไปใช้แล้ว
สำเร็จบ้างไม่สำเร็จบ้างก็เพราะความสับสนของ
ค่านิยมสหกรณ์ หรือเกิดจากความมักง่าย มักได้
นี้แหละเป็นสำคัญ เช่น ค่านิยมพื้นฐาน คือความสุจริต
แต่พอเจอช่องทางหรือสถานการณ์ที่ทำให้ตนเองรวยได้
ก็เปลี่ยนเป็นการทุจริตต่อสหกรณ์ ค่านิยมอื่น ๆ อีก 9
ประการก็เช่นกัน ก็มักจะเข้าสำนวน ปากว่าตาขยิบ
และปากอย่างใจอย่าง เพราะโดยสามัญสำนึกหรือธรรมชาติ
เด็กจะซึมซับเอาค่านิยมจากพ่อแม่โดยอัตโนมัติ ในสหกรณ์
สังคมประเทศชาติก็เช่นกัน ถ้าเจ้าหน้าที่ฝ่ายจัดการ
คณะกรรมการดำเนินการสหกรณ์ ยึดค่านิยมสหกรณ์เทียม
เสียแล้ว สมาชิกก็เปรียบเสมือนลูก ก็จะกลายเป็นแม่ปูสอน
ลูกปู สังคมไทยก็คล้าย ๆ กันมักจะสอนให้ยึดค่านิยมหลัก
คือ รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ แต่ดูเอาเถิด ว่าคนไทยปฏิบัติ
หรือกระทำสิ่งใดที่สอดคล้องกับค่านิยมหลักสักกี่มากน้อย
รักชาติหรือรักษาชาติ เท่าที่เห็นก็ทุจริตโกงบ้านโกงเมืองกัน
ทุกระดับ ทุกภาคส่วน รักศาสน์ ผู้ที่ยึดพุทธศาสน์ ดังข้าพเจ้า
คนหนึ่ง ก็ยังปฏิบัติตรงข้ามกับศีลห้าเสียส่วนใหญ่ รวยจาก
อบายมุข สนุกอยู่กับอบายมุข หลงอยู่กับกิน กาม เกียรติ์
ลาภ ยศ สรรเสริญสุข ในส่วนของรักกษัตริย์ก็คล้ายกัน
มีคนที่ปฏิบัติตามพระราชดำรัส พระราชดำริ ก็มีจำนวนน้อย
แต่ปากทุกคนก็ ท่องบ่นและพร่ำสอนบุตรหลานและผู้อื่น
ให้ รักชาติศาสน์กษัตริย์ แต่ตนกับปฏิบัติและกระทำตรงกันข้าม
ประเทศชาติ สังคมและสหกรณ์ มันถึงวุ่นวายด้วยประการฉะนี้
