โลกในยุคปัจจุบันมีความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เมื่อบริบทเปลี่ยน กฎระเบียบต่างๆ ก็ต้องมีการปรับเปลี่ยนไปด้วย ในโลกของการศึกษาก็เช่น ผู้บริหารการศึกษายุคใหม่ นอกจากจะต้องมีองค์ความรู้ด้านการบริหารแล้ว ความรู้ด้านกฎหมายก็เป็นเครื่องมือสำคัญอีกเครื่องหนึ่งในการขับเคลื่อนงาน 

แน่นอนว่ามีกฎหมายหลายฉบับที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา ที่ผู้เขียนไม่สามารถหยิบยกมาให้ครอบคลุมงานบริหารทุกด้าน  แต่ในมุมมองของผู้เขียน ผู้เขียนขอสรุปกฎหมายทางการศึกษาที่ผู้บริหารยุคใหม่ควรรู้ไว้ดังนี้

กฎหมายในหมวดความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี

•รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2560

•พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534

•พระราชกฤษฎีกาด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546

•พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539

•พระราชบัญญัติมาตรฐานทางจริยธรรม พ.ศ. 2562

•พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539

•ประมวลกฎหมายอาญา หมวด 2 ความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ

กฎหมายในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติหน้าที่ทางการศึกษา

•พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542

•พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546

•พระราชบัญญัติการศึกษาภาคบังคับ พ.ศ. 2545

•พระราชบัญญัติสภาครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2546

•พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2547

•พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546

•พระราชบัญญัติการพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. 2562

•พระราชบัญญัติการอาชีวศึกษา พ.ศ. 2551

•พระราชบัญญัติส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย พ.ศ. 2551

•พระราชบัญญัติการพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. 2562

•พระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. 2550

•พระราชบัญญัติการอุดมศึกษา พ.ศ. 2562

•พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ พ.ศ. 2551

•พระราชบัญญัติเครื่องแบบนักเรียน พ.ศ. 2551

•พระราชบัญญัติลูกเสือ พ.ศ. 2551

•พระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. 2562

•พระราชบัญญัติเงินเดือน เงินวิทยฐานะฯ พ.ศ. 2547

• คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่เกี่ยวข้อง (ตัวอย่างเช่น คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ  ที่ 16-2560 เรื่อง การปฏิรูปการศึกษาในภูมิภาค)

• กฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง (ตัวอย่างเช่น กฎกระทรวงว่าด้วยระบบ หลักเกณฑ์ และวิธีการประกันคุณภาพการศึกษา)

•ประกาศกระทรวงที่เกี่ยวข้อง (ตัวอย่างเช่น ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง  แนวทางการปฏิบัติเกี่ยวกับกัญชาหรือกัญชงในสถานศึกษา  ส่วนราชการ  หรือหน่วยงานในสังกัด และในกำกับของกระทรวงศึกษาธิการ)

•ระเบียบ ข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง (ตัวอย่างเช่น ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการพานักเรียน  และนักศึกษาไปนอกสถานศึกษา)

หากเปรียบโลกการศึกษาเป็นสนามรบ ความแม่นยำด้านกฎหมายนอกจากจะเป็นเหมือนอาวุธให้ผู้บริหารใช้ต่อสู้ได้อย่างไม่เพลี่ยงพล้ำแล้ว ยังเปรียบเสมือนเกราะกำลังให้ผู้บริหารไม่ให้บาดเจ็บจากการปฏิบัติหน้าที่อีกด้วย ผู้บริหารยุคใหม่จึงควรให้ความสำคัญกับกฎหมายเหล่านี้เพื่อจะได้ปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป

ศุภกิจ  วิทยาศิลป์

6 พฤศจิกายน 2565