ช่วงเวลาที่ผ่านมาทำให้ผมได้เห็นค่อนข้างชัดเจนว่า ข้อมูลย้อนกลับ (Feedback) นั้นมีความสำคัญต่อชีวิตค่อนข้างมาก ทั้งนี้เนื่องจากชีวิตเป็นระบบที่เปิด (Open System) เป็นระบบที่ปรับเปลี่ยน (Adaptive System) ไปตามสภาวะที่แวดล้อม   ข้อมูลย้อนกลับ จึงเป็น Input  ที่สำคัญสำหรับชีวิต

        จริงๆ แล้ว ผมชอบใช้คำว่า ข้อมูลสะท้อนกลับ  มากกว่า เพื่อเน้นให้เห็นว่ามันคือเสียงสะท้อนที่ย้อนกลับมาอันเป็นผลมาจากการกระทำของเรา ในเรื่องนี้ผมมีประเด็นที่เห็นว่าสำคัญสองเรื่อง คือ

        ประเด็นแรกเป็นเรื่องท่าทีที่เรามีต่อเสียงสะท้อนกลับนี้  ถ้าเราเป็นคนที่พร้อมรับเฉพาะแต่ข่าวดี  และมีอาการทุกครั้งที่ได้รับ Feedback ที่ไม่ถูกใจ  ในที่สุดผู้ที่หวังดีก็จะค่อยๆ หายไป  เพราะไม่กล้าให้ข้อมูลที่แท้จริง  เมื่อใดก็ตามที่เสียง (ข้อมูล) รอบข้างมีแต่ดีกับดีเท่านั้น ให้ลองหมั่นสังเกตดูว่า Feedback  ที่ได้รับอยู่นั้น มันเป็นของแท้หรือของเทียม

        ประเด็นที่สอง เป็นการมองไปที่ตัวคุณภาพของ Feedback เราต้องเข้าใจว่าคนทุกคนนั้นไม่ใช่ว่าจะมีคุณสมบัติที่สามารถให้ Feedback ได้เสมอไป  มันก็คงเหมือนกับพื้นผิวของวัตถุที่ไม่ใช่ว่าทุกชนิดจะสามารถสะท้อนแสงได้เสมอไป  หากภายในใจเรายังเต็มไปด้วยอคติ (Bias)  Feedback ทั้งหลายก็ไม่น่าจะออกมาจากเรา  เพราะใจเรายังไม่ใสพอที่จะสะท้อนสิ่งที่เป็นจริงออกไปได้

        จะเห็นได้ว่าเรื่องนี้จึงเป็นเรื่องที่สำคัญและอันตรายพอๆ กัน ทั้งทางด้านผู้รับสาร (รับ Feedback)  และผู้ส่งสาร (ให้ Feedback) ...ผมคงต้องรอฟัง Feedback จากท่านก่อนที่จะเขียนตอนต่อไป