แนะนำหนังสือ เชื่อใจในตัวครู : กุญแจสู่การศึกษาชั้นนำฉบับฟินแลนด์

เชื่อใจในตัวครู : กุญแจสู่การศึกษาชั้นนำฉบับฟินแลนด์ (๒๕๖๕) เป็นหนังสือแปลจากต้นฉบับชื่อ In Teachers We Trust : The Finnish Way to World-Class Schools    เขียนโดย Pasi Sahlberg  และ Timothy D. Walker  

เป็นหนังสือเปรียบเทียบระบบการศึกษาของฟินแลนด์ กับของสหรัฐอเมริกา   ที่แตกต่างกันแบบหน้ามือกับหลังมือ ทั้งด้านคุณภาพและด้านวิถีปฏิบัติ    ที่น่าเศร้าคือไทยเราเลียนแบบอเมริกา    แต่ในเวลากว่าสิบปีที่ผ่านมาได้เรียนจากฟินแลนด์มากมายหลายทาง   รวมทั้งผู้บริหารไปดูงานที่ฟินแลนด์กันมากมาย   

แต่ไม่มีการนำมาปฏิบัติ    ยังไม่เห็นการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ   

ผู้สนใจเรื่องคุณภาพการศึกษาควรได้อ่านหนังสือเล่มนี้    เพราะจะได้เข้าใจไม่เฉพาะด้านการศึกษา     แต่จะได้ความรู้รอบตัวอีกหลายอย่าง    เช่นทำไมสหรัฐอเมริกาจึงเสื่อมลง     เพื่อจะได้นำมาใคร่ครวญระบบต่างๆ ของไทย    ที่เรามักตามอย่างสหรัฐอเมริกา   แล้วจะได้ชักชวนกันกลับตัวกลับใจไม่เอาอย่างในด้านที่นำสู่ความเสื่อมของสังคม     

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การเป็นสังคมที่ผู้คนไม่ไว้วางใจกัน    ซึ่งหมายความว่าต่างก็คิดว่าคนอื่นเป็นคนที่ไว้ใจไม่ได้   

วิถีปฏิบัติที่ทำให้การศึกษาของฟินแลนด์คุณภาพสูง คือสร้างวัฒนธรรมความเชื่อใจในโรงเรียน   ดังสรุปในหนังสือหน้า ๔๙ ว่าประกอบด้วย ๗ ปัจจัยหลักคือ  (๑) สอนครูให้คิด  (๒) บ่มเพาะคนรุ่นต่อไป  (๓) อิสระภายในกรอบ  (๔) สร้างผู้เรียนที่รับผิดชอบเป็น  (๕) เล่นเป็นทีม  (๖) แบ่งปันความเป็นผู้นำ  (๗) เชื่อใจกระบวนการ     โดยมีรายละเอียดอยู่ในหนังสือทั้งเล่ม   

ผมเขียนคำนิยมให้หนังสือเล่มนี้  อ่านได้ที่ (๑)

วิจารณ์ พานิช

๒๐ ก.ค. ๖๕