ธรรมะประจำโลกของเรา คือเป็นสิ่งที่มีมานมนานแล้วพอ ๆ กับการที่โลกของราเกิดขึ้น มีลักษณะเป็นสัจธรรม 8 ประการ เป็นอิฏฐารมณ์ คือ เป็นที่พอใจของมนุษย์เรา หรือเป็นที่รัก เป็นที่ปรารถนาก็ว่าได้ มี 4 ประการ และเป็นอนิษฐารมณ์ ไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่พึงพอใจ ไม่เป็นที่ปรารถนา 4 ประการ รวม 8 ประการ คือ
-
ได้ลาภ
คือได้รับสิ่งที่พึงปรารถนา เป็นที่รัก และเป็นที่ชอบใจ ทั้งที่ได้มาจากการทำงานหรือได้มาโดยไม่คาดคิด
ก็ตาม เช่น ถูกรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาล เป็นต้น
2. เสื่อมลาภ
คือเสื่อมจากสิ่งที่พึงปรารถนา เป็นที่รักและเป็นที่ชอบใจต่าง ๆ อาจจะโลภมาก ลาภหายก็มี หรือเกิดอันตรธารสูญหายไปด้วยเหตุเภทภัยต่าง ๆ ที่ไม่สามารถทัดทานไว้ก็มี เช่น อัคคีภัยหรือไฟไหม้บ้าน ภัยจากน้ำท่วม วาตภัย ภัยจากแผ่นดินไหว ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นเหตุการณ์ที่สุดวิสัยก็มี
3. ได้ยศ
คือได้รับตำแหน่ง เลื่อนตำแหน่ง ได้เกียรติยศ ขื่อเสียง
เรียงนาม ยศฐาบรรดาศักดิ์ต่าง ๆ จากการก่อสร้างความดีหรือด้วยเหตุใด ๆ ก็ตาม
4. เสื่อมยศ
คือเสื่อมจากตำแหน่งที่เราปรารถนา เสื่อมจากเกียรติยศ ชื่อเสียง ยศถาบรรดาศักดิ์ต่าง ๆ อาจจะเสื่อมจากเราเป็นต้นเหตุหรือไม่ก็ตาม
5 นินทา
ได้รับคำด่า คำติเตือน คำสบประมาท ตลอดทั้งสิ่งที่ทำให้เกิดทุกข์ทั้งกายและใจต่าง ๆ นานา ให้คิดในแง่ดีไว้ก่อนว่า
คนไม่ถูกนินทา ไม่มีในโลก
คำสรรเสริญ เหมือนยาพิษ คำนินทา เหมือนยารักษาโรค
หรือคำกลอนที่ว่า
เกิดเป็นคน จำต้องทนคำเขาด่า
จะทำดี ทำซ่า ถูกด่าหมด
แม้ทำซื่อ ก็ถูกด่าว่าไม่คด
พอเลี้ยวลด ถูกด่าว่าไม่ตรง
6. สรรเสริญ
ได้รับคำยกย่องชมเชย ได้รับคำสดุดี ชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลก ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติต่าง ๆ แต่ก็นึกไว้ในใจเสมอว่าสักวัน มันอาจจไม่เป็นอย่างนี้ จงอย่าเหลิง
7. สุข
คือได้รับความสบายกาย และความสบายใจต่าง ๆ ยอดปรารถนาของคนเรา คือความสุข
8. ทุกข์ ได้รับความไม่สบายกายและความไม่สบายใจต่าง ๆ
ทั้ง 8 ประการนี้ อาจมีได้และก็จะมีเสื่อมเป็นธรรมดา ถ้าพอใจก็จงอย่าเหลิง ถ้าไม่พอใจก็จงอย่าทุกข์ อย่าท้อแท้ อ่อนแอทำใจให้ได้ อยู่กับมันให้ได้ ไม่ยึดติด ไม่ยึดมั่น ถือมั่น เพราะสิ่งที่ได้มาก็ตกอยู่ในสามัญลักษณะ 3 ประการ คือไม่เที่ยงแท้แน่นอน เป็นทุกข์ ทนได้ยาก และเป็นอนัตตา ไม่สามารถบังคับให้เป็นไปตามใจชอบได้ หรือตามที่เราปรารถนาและต้องการได้ ซึ่งเราอาจจะประสบเจอด้วยกันทุกคนกับสิ่งเหล่านี้ด้วยกันถ้วหน้า........
-----------
