UNESCO จัดการประชุม WHEC 2022 – World Higher Education Conference ที่เมือง บาร์เซโลนา ประเทศสเปน ระหว่างวันที่ ๑๘ - ๒๐ พฤษภาคม ๒๕๖๕ เพื่อร่วมกันยกร่างรูปแบบของอุดมศึกษาในปี 2030 ตามข่าว (๑)
ผมเขียนเรื่อง เปลี่ยนโฉมอุดมศึกษา เพื่อหนีตาย ไว้ที่ (๒)
WHEC 2022 บอกว่า อุดมศึกษาต้องการกระบวนทัศน์ใหม่ (๓) เนื่องจากมีปัจจัยเปลี่ยน (disruption) อันได้แก่ digitalization, globalization (localization), กำลังแรงงานสูงอายุ, และการเปลี่ยนงานบ่อย
เขาเรียกอุดมศึกษาปัจจุบันว่ามีลักษณะ front loaded คือ ช่วงเรียนก่อนทำงานเป็นเวลานาน จะไม่สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงาน ที่ต้องการผู้ปฏิบัติงานที่มีทักษะจำเพาะ บัณฑิตจบใหม่ตามรูปแบบอุดมศึกษาปัจจุบันยากที่จะได้งาน
อุดมศึกษาในปัจจุบันมีลักษณะ exclusive คือเฉพาะบางคน และต้องเข้าหลักสูตรตายตัว เข้าเรียนตามเวลาที่กำหนด ในอนาคตจะเปลี่ยนไปสิ้นเชิง เป็น inclusive ใครๆ ก็เข้าเรียนได้ เรียนเฉพาะบางวิชา บางช่วงเวลา คนทำงานก็เรียนได้ คนเป็นแม่ก็เรียนได้ ซึ่งหมายความว่าอุดมศึกษาต้องมี learning platform หลายแบบ
รูปแบบใหม่ของอุดมศึกษาประการที่ ๓ คือทักษะที่ต้องการไม่ใช่เพียง ทักษะเชิงเทคนิคเท่านั้น อุดมศึกษาต้องหาวิธีพัฒนา soft skills ให้แก่ศิษย์
ประการสุดท้าย ต้องบูรณาการเรื่องการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ (climate change) เข้าไปด้วย เพราะตอนประชุม อากาศที่บางเมืองในสเปนขึ้นไปถึง ๓๘ องศา ซึ่งผมเห็นด้วยอย่างยิ่ง เพราะเรื่องการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ เป็นความเป็นความตายของมนุษย์ (๔)
วิจารณ์ พานิช
๒๔ พ.ค. ๖๕
