ความสัมพันธ์ในวงการศึกษา


 

ผมปิ๊งชื่อบันทึกนี้เช้าวันอาทิตย์ที่ ๓ ตุลาคม ๒๕๖๔ ระหว่างร่วมกิจรรม DE ต้นน้ำ ของโครงการ TSQP   จากการได้สังเกตถ้อยคำของคนในระบบการศึกษา    ที่ส่อความสัมพันธ์แนวดิ่งเป็นหลัก    สภาพที่วาทกรรมส่อวัฒนธรรม   

เป็นที่รู้กัน ว่าวัฒนธรรมความสัมพันธ์แนวดิ่ง หรือวัฒนธรรมอำนาจ ครอบงำวงการศึกษาไทยไว้อย่างมืดมิด    หนังสือ Teacher Agency สาธยายให้เห็นว่า ไม่ว่าในประเทศใด    หากวัฒนธรรมอำนาจเข้าครอบงำระบบการศึกษา  โอกาสพัฒนาคุณภาพการศึกษาก็จะลดลง    ผมตีความเอามาเผยแพร่ใน บล็อก ชุด เอื้อระบบนิเวศ เพื่อเป็นครูผู้ก่อการ    เพื่อสื่อสารความสำคัญของการเอื้ออำนาจ (empower) ให้แก่ครู   

ถ้อยคำที่ผมได้ยินในที่ประชุมคือ นิเทศ   ให้คำแนะนำ   โค้ชชิ่ง  พัฒนาครู    ที่ผมฟังแล้วรู้สึกว่าสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่าง “ผู้รู้” กับ “ผู้รู้น้อยกว่า” คือครู    และผมสงสัยว่า จะมีผลลดทอนความมั่นใจในตนเองของครูหรือไม่   ที่ในหนังสือใช้คำว่า “เป็นครูผู้ก่อการ” (agentic teacher)   

ผมมีความเชื่อว่า  จะฟื้นคุณภาพการศึกษาไทยได้ ต้องฟื้นคุณภาพครู   และวิธีฟื้นคุณภาพครูต้องเน้นที่การเอื้ออำนาจแก่ครู    ให้ครูรวมตัวกันเรียนรู้จากการทำงานได้    โดยมีกระบวนการ และวิธีการหนุนครูที่เอาถ่าน รวมตัวกันเรียนรู้จากการทำงาน (PLC) เพื่อยกระดับการเรียนรู้ของศิษย์อย่างได้ผล    หนุนการอำนวยความสะดวกในการเรียนรู้  และหนุนโดยยกย่องผลงานคุณภาพสูง    หนุนโดยกลไกขยายผลวิธีการที่ได้ผลดี    ไม่ใช่มุ่งยกย่องหรือให้คุณ (ผลประโยชน์) แก่ผู้ปฏิบัติตามคำสั่งของหน่วยเหนือ   

หน่วยเหนือ ต้องเรียนรู้วิธีบริหารงานด้วยความสัมพันธ์แนวราบ    ระมัดระวัง และลดการใช้ความสัมพันธ์แนวดิ่ง หรือการควบคุมสั่งการ   เพื่อส่งเสริมให้ครูกล้าริเริ่มสร้างสรรค์ในการทำหน้าที่ครู    หวังผลให้ความเป็น “ครูผู้ก่อการ”   นำสู่การพัฒนาศิษย์ ให้เป็น “พลเมืองผู้ก่อการ” (agentic citizen) ที่เป็นกำลังในการพัฒนาบ้านเมือง ในอนาคต 

การศึกษาไทยในปัจจุบัน มีแนวโน้มจะสร้าง “พลเมืองผู้เฉื่อยชา”    ผ่าน “ครูผู้เฉื่อยชา” ในระบบการศึกษาที่เน้นความสัมพันธ์แนวดิ่ง ควบคุมและสั่งการ    หาก “เปลี่ยนใหญ่” (transform) สภาพนี้ไม่ได้  อนาคตของบ้านเมืองก็มืดมน       

วิจารณ์ พานิช

๔ ต.ค. ๖

          

หมายเลขบันทึก: 693325เขียนเมื่อ 15 พฤศจิกายน 2021 18:47 น. ()แก้ไขเมื่อ 15 พฤศจิกายน 2021 18:47 น. ()สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
฿290.00 -0.0%
฿97.00 -28.87%
฿898.00 -50.0%
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี