ธมฺมนีติ ๒๔๒ อกตฺกถา แถลงกิจไม่ควรทำ
ภาษิตของพ่อ
อยุตฺตกมฺมารมฺภนํ วิโรโธ
สงฺฆสฺส ยุทฺธญฺจ มหาพเลหิ
วิาสาสกมฺมํ ปมทาสุ นิจฺจํ
ทฺวารานิ มจฺจุสฺส วทนฺติ วิทฺวา ฯ
โคลงสอง
พวกใดกอปรกิจไซร้ โดยบ่เกิดประโยชน์ให้ โทษทั้งพวกตน หนึ่งนา
พวกใดใส่แตกร้าว โดยบ่ยอมน้อมน้าว นอบเข้าหากัน หนึ่งนา
ยงยุทธกับพวกกล้า แกร่งกว่าตนนี้ว้า วุ่นล้ำเหลือหลาย หนึ่งนา
พวกใดหลงแต่ไว้ ใจสตรีจักได้ โทษแท้ถับถึง หนึ่งนา
พวกตกทางเหล่านี้ ปราชญ์บ่งระบุชี้ ว่าท้ามฤตยู
อธิบายศัพท์
กอปร : ประกอบ
ถับ : ทันใด เร็ว พลัน
มฤตยู : ความตาย
ถอดความ
คนจำพวกหนึ่งทำการที่ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์แต่กลับเกิดโทษแก่หมู่คณะ
คนอีกจำพวกหนึ่งทำแต่ความแตกแยก โดยไม่ยอมประนีประนอมเข้าหากัน
คนที่ต่อสู้กับผู้ที่เก่งกว่าตนเป็นสิ่งที่ลำบากยากยิ่ง
คนอีกจำพวกหนึ่งหลงไว้ใจสตรี ความชั่วร้ายจะมาถึงตนในไม่ช้า
นักปราชญ์ชี้ชัดว่าบุคคลเหล่านี้กำลังท้าทายความตาย
ดอกพุดพิชญา
ขอบคุณภาพประกอบจากอินเทอร์เน็ต
