ชีวิตที่พอเพียง 4076. แผนยุทธศาสตร์พัฒนากำลังคนด้านสุขภาพ


 

เช้าวันที่ ๒๓ กันยายน ๒๕๖๔ ผมเข้าประชุมคณะกรรมการกำลังคนด้านสุขภาพแห่งชาติ ของ สช.    มี นพ. สมศักดิ์ ชุณหรัศมิ์ (อดีต รมช. สาธารณสุข)  เป็นประธาน     มีการนำเสนอกิจกรรมของกระทรวงสาธารณสุข ๒ เรื่อง ที่ฟังแล้วชื่นใจ   ว่าระบบสุขภาพของเรามีพัฒนาการต่อเนื่องอย่างไม่หยุดยั้ง    และเห็นได้ชัดว่า สถานการณ์ระบาดใหญ่ของโควิด ๑๙ ช่วยเป็นตัวกระตุ้นด้วย   

  เรื่องแรกภาพรวมและความก้าวหน้าการดำเนินงานการปฏิรูปด้านสุขภาพของกระทรวงสาธารณสุข” เสนอโดย ผศ. (พิเศษ) นพ. สุภโชค เวชภัณฑ์เภสัช ผู้อำนวยการสำนักนโยบายและยุทธศาสตร์  กระทรวงสาธารณสุข    เสนอการปฏิรูประบบ ๓ ด้านคือ  (๑) แผนปฏิรูปประเทศด้านสาธารณสุข ปี ๒๕๖๔ – ๒๕๖๕ ที่มี 5 big rocks คือ  ๑) การจัดการภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุข  ๒) การจัดการโรคไม่ติดต่อ  ๓) บริการสุขภาพผู้สูงอายุ  ๔) ปฏิรูประบบหลักประกันสุขภาพและกองทุน  ๕) พัฒนาระบบเขตสุขภาพ   

ด้านที่ (๒) การปฏิรูประบบเขตสุขภาพ   จะเป็นการกระจายอำนาจครั้งใหญ่   และด้านที่ (๓) การปฏิรูประบบกำลังคน และระบบบริการในภาพรวม    ซึ่งมีเป้าหมายหลักคือ การพัฒนาเครือข่ายความเป็นเลิศด้านสุขภาพ เพื่อเป้าหมาย ๔ ประการคือ  ๑) ความสามารถในการแข่งขันระหว่างประเทศ  ๒) สร้างความเข้มแข็งแก่ระบบสุขภาพ  ๓) ลดความเหลื่อมล้ำ  ๔) พัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิ   

เรื่องที่สอง “ภาพรวมและความก้าวหน้าในการพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุ”  เสนอโดย นพ. สกานต์ บุนนาค  กรมการแพทย์   ที่สาระสำคัญที่สุด และผมชอบมากคือ เป็นระบบที่จัดการตลอดทั้งช่วงอายุ    ที่ อ. ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ให้คำคมไว้ว่า “ตั้งแต่ครรภ์มารดาถึงเชิงตะกอน”    การดูแลทารกในครรภ์มารดาอย่างถูกต้อง มีส่วนช่วยให้มีลุขภาพดีตอนสูงอายุนะครับ   วันหลังจะอธิบายเอามาแลกเปลี่ยน   

ที่ผมชอบอีกยุทธศาสตร์หนึ่งคือ สนใจจัดการ การเริ่มเสื่อมสภาพ (function decline)   มากกว่าการเป็นโรค (morbidity)    จึงเน้นการให้บริการทดสอบการเสื่อมสภาพ เพื่อหาทางชะลอการเสื่อมสภาพ     มากกว่าการรักษาตอนเป็นโรคแล้ว   

อีกมาตรการหนึ่งคือ การพัฒนาระบบอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น ตำบลละ ๒ คน    สังกัดกระทรวงมหาดไทย ทำงานเต็มเวลา และได้รับเงินเดือน   ทำงานร่วมกับระบบสุขภาพ    

ที่จริงมี เรื่องที่สามภาพรวมความก้าวหน้าระบบการพัฒนาการรองรับโรคอุบัติใหม่”   แต่มีการนำเสนอเพียงสั้นๆ   คือ เรื่องกำลังคนเป็นคอขวดของการรับมือการระบาดของโควิดในช่วงที่ผ่านมา     และบทบาทของคนนอกระบบสุขภาพช่วยได้มาก   

ท่านประธานทำงานเตรียมการณ์กำหนดลำดับความสำคัญของประเด็นการทำงานไว้อย่างดีเยี่ยม    คือในปีแรก จะมีคณะทำงาน ๓ คณะ ทำงานเก็บและสังเคราะห์ข้อมูล นำมาเสนอคณะกรรมการ    โดยคณะกรรมการจะประชุมปีละ ๓ - ๔ ครั้ง    คณะทำงาน ๓ ชุดได้แก่  (๑) ระบบสุขภาพปฐมภูมิ  (๒) ระบบดูแลผู้สูงอายุ  (๓) ระบบรับมือการระบาดใหญ่   

ข้อมูลนำเข้าสู่การประชุมของคณะกรรมการ มาจาก ๔ แหล่งคือ  (๑) การทำงานของคณะทำงาน   (๒) ประเด็นที่กระทรวงสาธารณสุขขอปรึกษา  (๓) วิธีปฏิบัติที่ดีจากต่างประเทศ  (๔) วิธีปฏิบัติที่ดีจากระดับพื้นที่ของไทย   

ข้อน่าชื่นชมอย่างหนึ่งคือ ในคณะกรรมการมีคนจากภาคเอกชน คือคุณสุรพันธ์ ปุสเสด็จ   ท่านให้ข้อมูลและความเห็นที่มีค่ามาก   ทำให้ผมเกิดความคิดว่า ระบบกำลังคนด้านสุขภาพของประเทศต้องมีลักษณะเป็น public – private – people (civil society) participation (mix)     โดยต้องไม่เผลอให้ธุรกิจเอกชนครอบครองระบบสุขภาพแบบสหรัฐอเมริกา       

ท่านประธานย้ำแล้วย้ำอีกว่า คณะกรรมการชุดนี้ไม่มีอำนาจ ซึ่งผมตีความว่า ไม่มีอำนาจสั่งการหรืออำนาจที่เป็นทางการ   แต่ผมคิดว่ามีอำนาจทางปัญญา และอำนาจเชิงสังคม สูงมาก   เพราะเป็นพื้นที่รับฟังและออกความเห็นที่เปี่ยมไปด้วยข้อมูลและความคิดริเริ่มสร้างสรรค์    โดยยึดประโยชน์ส่วนรวมเป็นที่ตั้ง   

ผมอยากเห็นระบบอื่นๆ ในประเทศไทย โดยเฉพาะระบบการศึกษา มีกลไกเข่นนี้บ้าง      

วิจารณ์ พานิช

๒๔ ก.ย. ๖๔ วันมหิดล 

   

 

 

หมายเลขบันทึก: 693015เขียนเมื่อ 27 ตุลาคม 2021 19:33 น. ()แก้ไขเมื่อ 27 ตุลาคม 2021 19:33 น. ()สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ


ความเห็น (1)

This is really a seminal conference in public health planning! Salute!

I like the inclusion of ๓) บริการสุขภาพผู้สูงอายุ ๔) ปฏิรูประบบหลักประกันสุขภาพและกองทุน which I assume have ‘public services’ in scope.

I do not see any mention of ‘health literacy’ (in school and in public) nor (personal and family) ‘financial planning’. I think these are considerable factors in public health. The public should have more opportunities to participate in managing their own health – including planning at various levels.

อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี