กาบแก้วบัวบาน: ทะยานสู่ภพภูมิพญานาคเบื้องบาดาล
ในปัจจุบันนี้ ตำนาน ความเชื่อเรื่อพญานาคยังมีให้เห็นอยู่มากมาย ความเชื่อเรื่องพญานาคนี้เป็นความเชื่อที่มีอยู่จริง ทั้งยังปรากฏในศิลปะ วัฒนธรรม สถาปัตยกรรม วัดวาอาราม ตลอดถึงโบราณสถานที่มีอยู่ทั่วไป แม้ยุคสมัยสังคมจะเจริญก้าวหน้าและเปลี่ยนไป แต่ความเชื่อเรื่องพญานาคก็หาได้เสื่อมสลายไปแต่อย่างใดกลับเป็นไปในลักษณะคู่ขนานกับยุคสมัยอย่างไม่หยุดนิ่ง ภพภูมิใต้บาดาลยังคงเป็นตำนานท้าทายความเชื่อเสมอมา ยิ่งความรักระหว่างมนุษย์และพญานาคแล้ว ก็ยิ่งเป็นตำนานครองความอมตะเล่าสืบต่อกันมา ซึ่งเหมือนดัง “เหมราช” ผู้ที่จะพาเราก้าวไปสู่ภพภูมิใต้ท้องน้ำอันลี้ลับ ทั้งการผจญภัย รสรัก และการศึก
“กาบแก้วบัวบาน” นวนิยายเลื่องชื่อ โดยฝีมือนักเขียนเจ้าสำบัดสำนวน ณรงค์ฤทธิ์ ศักดารณรงค์ ชื่อนามณรงค์ฤทธิ์ ศักดารณรงค์ ปรากฏโดดเด่นด้วยรวมเรื่องสั้น “ปอเนาที่รัก” เมื่อเกือบสามสิบปีมาแล้ว ด้วยหน้าตาและรับราชการครูที่ปัตตานียาวนาน ทั้งร่วมกิจกรรมทางสังคมที่นั่นจนได้รับฉายา “นักรบสันติภาพแห่งเทือกเขาบูโด” จากนั้นมาก็มีงานเขียนเผยแพร่ในทุกประเภทรูปแบบมาโดยตลอด ทั้งหมู่บ้านในหุบเขา ดอกไม้ของแผ่นดิน แปนเอิดเติด เหยื่อแห่งกาลเวลา นอกจากนี้ยังมีงานเขียนด้านวิชาการ เช่น เขียนคอลัมน์ โลกสวยด้วยหนังสือ ประจำหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ บทความ สารคดี วิชาการ บทกวี บทวิเคราะห์วิจารณ์การศึกษา เศรษฐกิจ สังคมและการเมือง โดยใช้ชื่อจริงและนามปากกา มีงานเขียนปรากฏสม่ำเสมอทางหนังสือพิมพ์ นิตยสารและวารสารทั่วไป ได้รับความนิยมจนถึงกระทั่งปัจจุบัน ซึ่งกาบแก้วบัวบานเป็นนวนิยายที่ผู้เขียนแต่งขึ้นจากการศึกษาสืบค้นข้อมูลอย่างหลากหลาย ทั้งจากตำนาน ความเชื่อ เรื่องเล่าและประสบการณ์ของชาวบ้าน ซึ่งมีวิถีชีวิตอยู่ในพื้นที่สองฟากฝั่งโขง อีกทั้งยังต้องการสื่อให้เห็นความเชื่อในเรื่องพญานาคให้ผู้สนใจในเรื่องลี้ลับได้ลองศึกษาผ่านนวนิยายเล่มนี้
กาบแก้วบัวบาน เป็นเรื่องราวกล่าวถึงเหมราชชายหนุ่มนักเรียนนอกดีกรีด๊อกเตอร์ จบการศึกษาด้านการบริหารธุรกิจ ลูกชายคนเดียวของวงศ์ตระกูล เป็นผู้ที่จะสืบทอดงานบริหารธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ของครอบครัว แต่แล้วเหตุการณ์กลับพลิกผัน เมื่อเหมราชได้เดินทางไปสำรวจพื้นที่ขยายกิจการธุรกิจของครอบครัวที่ประเทศลาว แล้วได้แวะชมงานประเพณีหนีบั้งไฟพญานาค ที่จังหวัดหนองคาย ผู้คนในงานแน่นขนัดมารอดูแสงไฟที่โผล่พ้นสายน้ำ แต่แล้วเหมราชก็ได้เห็นหญิงนางรำชุดดำจึงตกหลุมรักแรกเห็น จนกระทั่งงานเลิกเขาจึงตามหาหญิงชุดดำและมีเหตุบังเอิญทำให้เหมราชได้พลัดหลงเข้าไปยังเมืองบาดาลดินแดนของพญานาค ชีวิตของเหมราชในภพภูมิพญานาคนั้นมีความรักจากหญิงสาวหลายเมืองทั้งเมือง ศรีโครตบูตร สีทันดร กาบแก้วบัวบาน เวียงวารินทร์ อีกทั้งมีการสู้รบเพื่อความยุติธรรม เหมราชได้ผจญภัยใต้ท้องน้ำมากมายมีอาวุธประจำกายทั้งดาบสายฟ้า ม้าวลาหก ธนูหยกหิมะ โดยหารู้ไม่ว่าครอบครัวจากภพภูมิมนุษย์เป็นห่วงและตามหาซึ่งเวลาผ่านไปเกือบถึงสามเดือน เมื่อเหมราชเสร็จสิ้นภารกิจที่เป็นเพียงภาพมายา เขาก็ได้กลับมายังภพภูมิมนุษย์แต่ก็ไม่มีผู้ใดทราบสาเหตุของการหายไปเลยเพราะเหมราชไม่เคยปริปากเล่าเรื่องการหายไปของตัวเองให้ใครฟัง
นวนิยายกาบแก้วบัวบานเป็นนวนิยายลึกลับเหนือธรรมชาติ มีรูปแบบการแต่งแนวผจญภัยและอิงตำนานความเชื่อเรื่องพญานาค ซึ่งกาบแก้วบัวบาน ผู้เขียนเปิดเรื่องด้วยการกล่าวถึงประเพณีบั้งไฟพญานาคของชาวจังหวัดหนองคาย ซึ่งผู้เขียนต้องการเกริ่นนำให้ผู้อ่านรับรู้ว่าเรื่องต่อไปนี้ต้องเกี่ยวข้องกับสิ่งลี้ลับ อีกทั้งประเพณีบั้งไฟพญานาคเป็นประเพณีที่เกิดจากความเชื่อเรื่องพญานาคและได้สืบทอดสู่รุ่นต่อรุ่นมายาวนาน หากผู้อ่านสังเกตจะเห็นอีกแง่มุมหนึ่งในการเปิดเรื่องผู้เขียนต้องการชี้นำให้ผู้อ่านไปในลักษณะการท่องเที่ยวเพราะในตอนเปิดมีการกล่าวถึงบรรยากาศของงาน ดังข้อความที่ว่า “แดดสีส้มส่องกระทบสายน้ำริมฝั่งโขงเมืองโพนพิสัยเนืองแน่นด้วยผู้คนที่ตั้งใจมารอชมบั้งไฟพญานาค”หน้า ๑๓ จากนั้นก็ดำเนินเรื่องจากงานประเพณีจนกระทั่งเหมราชพลัดหลงเข้าไปในเมืองบาดาล และได้เป็นเป็นสหายรักของเจ้าเมืองต่าง ๆ และยังเป็นทหารกล้าฝึกอาวุธการรบโดยมีพระท่านหนึ่งคอยเตือนสติและให้ข้อคิดในการใช้ชีวิต เรื่องก็ดำเนินมาถึงจุดสุดยอดของเรื่อง เมื่อเหมราชฝึกอาวุธพอสมควรจึงได้วางแผนกอบกู้เอกราชกาบแก้วบัวบานช่วยสหายรัก และคลายปมด้วยการกอบกู้เอกราชได้ ผู้เขียนปิดเรื่องโดยการให้ตัวละครเอกได้กลับมายังภพภูมิมนุษย์และครองรักกับหญิงสาวที่แม่มั่นหมายจะให้แต่งงาน
ในนวนิยายเรื่องนี้อาจจะไม่มีข้อขัดแย้งหลัก แต่จะปรากฏเป็นความขัดแย้งย่อย เช่น ข้อขัดแย้งภายในจิตใจมนุษย์เอง ในตอนที่เหมราชตัดสินใจจะกลับภพภูมิตนเองแต่ก็เกิดเห็นภาพเรื่องราวในอดีตที่ตนเคยผ่านมาซึ่งทำให้เขาวิตกกังวลตลอด
ส่วนในเรื่องแนวคิดสำคัญนั้น กาบแก้วบัวบานได้นำเสนอ เรื่องสัจธรรมในชีวิต ย่อมมีรัก โลภ โกรธ หลง ซึ่งสื่อผ่านตัวละคร เหมราช และ พญานาคใต้บาดาล อย่ากล่าวเพียงว่ามนุษย์นั้นมี รัก โลภ โกรธ หลงแล้ว หากแม้นแต่พญานาคที่ผู้คนเล่าต่อกันมาว่าอยู่ในศีลในธรรมยังมี รัก โลภ โกรธ หลงเยี่ยงมนุษย์โลก เพราะทุกอย่างไม่แน่นอน สิ่งเดียวที่ทุกสิ่งต้องเจอคือความตาย
ฉากในนวนิยายกาบแก้วบัวบาน มีฉากสำคัญหลายฉากซึ่งมีความเด่นชัดที่สามารถสื่อให้เห็นได้ว่าแต่เหตุการณ์เกิดขึ้นจากฉากใดบ้าง มีการเล่าสลับฉากเมืองบาดาลกับเมืองมนุษย์ ซึ่งแต่ละฉากก็แยกกันเห็นได้ชัดเจนเนื่องจากเมื่อผู้เขียนจะเปลี่ยนฉากในตอนเริ่มฉากจะกล่าวถึงสถานที่ก่อน อย่างเช่นฉากเมืองมนุษย์ก็จะกล่าวถึงบ้านตัวละครเอกทำให้ผู้อ่านเข้าใจได้ง่ายสามารถจับประเด็นของเรื่องได้ง่ายขึ้นไม่มีความสลับซับซ้อน
นวนิยายกาบแก้วบัวบานนั้น มีตัวละครสำคัญหลายตัว เช่น ตัวละครเหมราช เป็นตัวละครที่มีหลายลักษณะ คือ มีความกล้าหาญ ทั้งที่ตนไม่เคยสู้รบแต่ก็กล้าที่จะกอบกู้เอกราชช่วยสหายจนสำเร็จ มีอารมณ์อ่อนไหว เมื่อพลัดหลงไปยังเมืองใดก็อ่อนไหวกับหญิงสาวในเมืองนั้น ๆ ตัวละครนาฏนภางค์ เป็นตัวละครที่มีหลายลักษณะ มีอารมณ์โกรธ รัก ซึ่งตัวละครที่ยกตัวอย่างมาต่างมีลักษณะตามมนุษย์ปกติที่มีอารมณ์และลักษณะหลายลักษณะตามบริบทที่เปลี่ยนไป
กาบแก้วบัวบาน มีกลวิธีการแต่งแบบผู้เขียนเป็นคนเล่าเรื่องเอง เนื่องด้วยผู้เขียนสามารถมองเห็นเหตุการณ์ต่าง ๆ ล่วงหน้าเสมอ แม้จะเป็นลักษณะอย่างนั้น แต่ก็สามารถทำให้ผู้อ่านติดตามด้วยวิธีการเขียนและลีการการเล่าเรื่องที่น่าตื่นเต้นตลอดเวลาของผู้เขียนถึงแม้ว่ากาบแก้วบัวบาน จะเป็นนวนิยายที่เขียนขึ้นจากการศึกษาตำนาน ความเชื่อของชาวบ้านสองฝั่งโขง อีกทั้งยังเป็นเรื่องที่เหนือธรรมชาติ แต่ผู้เขียนก็มีกลวิธีการเขียนที่ดึงดูดให้คนอ่านเกิดความสนใจ
จากการพิจารณานวนิยายเรื่องกาบแก้วบัวบาน มีความเป็นเอกภาพเนื้อเรื่องมีการเชื่อมโยงความเชื่อได้ดี ทั้งตัวละครก็มีความเป็นมนุษย์ปุถุชน คือมีความรัก ความโลภ ความโกรธ และความหลงปะปนอยู่แทบทุกตัวละคร ส่วนฉากและโครงเรื่องมีความสมบูรณ์ รวมทั้งแนวคิดสำคัญของเรื่องเน้นที่สัจธรรมในชีวิตมนุษย์
สำหรับนวนิยายกาบแก้วบัวบานมีความโดดเด่นคือ การนำตำนานความเชื่อที่ผู้คนให้ความสนใจมากมาเขียนในแนวการผจญภัยทำให้มีสีสันมากขึ้น ทั้งยังแฝงแนวคิดปรัชญาชีวิตให้ผู้อ่านได้คิดตามและเป็นวิทยาทานแก่ผู้อ่านได้ดีมากขึ้นอีกด้วย
ส่วนข้อผิดพลาดในเรื่องก็มีให้เห็นไม่มากนัก คือ ในบางตอนมีการดำเนินเรื่องในลักษณะที่ซ้ำซ้อนหรือคล้ายตอนที่ผ่าน ๆ มา มีลักษณะเนื้อหาที่คล้ายคลึงกันส่วนมากเป็นในตอนที่เหมราชผจญภัย กล่าวคือผจญภัยในแต่ละครั้งเหตุการณ์จะมีลักษณะเหมือนเดิมทำให้ผู้อ่านสามารถทราบแนวทางได้ก่อนที่จะอ่านเนื้อหาจบตอน
สำหรับกาบแก้วบัวบานนี้ เป็นหนังสือที่มีคุณค่า ใช้ภาษาสละสลวย ทำให้ผู้อ่านรู้สึกได้ถึงการร่วมผจญภัยใต้เมืองบาดาล แม้จะเห็นในรูปแบบบันเทิงคดี แต่ยังมีเนื้อหาในเรื่องตำนานความเชื่อ อีกทั้งยังสอดแทรกแนวคิดสัจธรรมในชีวิตมนุษย์อีกด้วย ฉะนั้น กาบแก้วบัวบานควรค่าแก่การอ่าน จึงอยากแนะนำให้นักอ่านได้ลองอ่าน เนื้อหาอ่านง่ายและเหมาะสมทุกเพศทุกวัย
