อำนาจของสินบน

อำนาจของสินบน

อำนาจของสินบน

ดร. ถวิล    อรัญเวศ

   การให้อามิสสิ่งของ นับว่าเป็นเครื่องผูกจิตผูกใจของคนผู้รับและรวมทั้งคนผู้ให้ที่จะได้รับสิ่งดี ๆ กลับมา เพราะผู้ให้ย่อมเป็นที่รักของคนผู้ถูกให้และคนทั่วไป ดังนั้น ปราชญ์ท่านจึงกล่าวไว้ว่า การที่เราจะรับสิ่งของจากใครพึงระลึกเสมอว่า สิ่งที่เขาให้เรานั้น เราต้องแยกแยะให้ได้ว่า เป็นการให้เพื่อส่วนตนหรือการให้เพื่อส่วนรวมหรือให้เพื่อประสงค์อะไร เพราะบางครั้ง ด้วยอำนาจอามิสสินบนแม้จะไม่มากแต่ก็อาจจะทำให้เสียความยุติธรรมไปได้ ดังมีนิทานปรัมปรามาสาธกในเรื่องนี้ ดังนี้

    สมัยที่คนไทยเราอพยพเข้ามาก่อตั้งชาติไทยใหม่ ๆ ซึ่งอพยพมาจากเขาอัลไต ประเทศจีน และในเวลาไล่เลี่ยกันนั้นชาวจีนแผ่นดินใหญ่ก็ได้อพยพมาตั้งถิ่นฐานในไทยด้วยเหมือนกัน เพราะแผ่นดินที่แห่งนี้เป็นแหล่งที่อุดมสมบูรณ์ดังคำที่ว่า 
“ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว”

    คนไทยเรามักจะยึดอาชีพทำนาทำไร่ ส่วนคนจีน มักจะชอบทำมาค้าขาย รวมทั้งค้าขายถ้วยชามสังคโลกและขณะเดียวกันก็ตกเบ็ดหาปลากินไปด้วย เพราะอุดมสมบูรณ์ไปด้วยข้าวปลาอาหาร

   ตี๋ แลทิดมี บ้านอยู่ใกล้กัน ตี๋และทิดมี ชอบตกเบ็ดหาปลาเป็นอาชีพ

วันหนึ่ง ทิดมีเห็นตี๋ได้ปลามามาก ก็นึกโลภอยากได้ จึงวางแผนขโมยปลาจากเบ็ดของตี๋

   เวลาทิดมีขโมยปลาได้แต่ละครั้ง ทิดมีก็จะนำปลาที่ได้จากเบ็ดของตี๋ไปแขวนไว้ที่บ้านผู้ใหญ่บ้านทุกครั้งด้วย

   ต่อมา ตี๋แปลกใจว่าทำไม่ปลาจึงไม่กินเบ็ด เพราะแต่ก่อนเคยได้ปลาเยอะมาก แต่เดี๋ยวนี้กลับไม่ค่อยเห็นปลากินเบ็ดเลยจึงแปลกใจ แกคิดว่าคงจะมีคนมาขโมยปลาจากเบ็ดเราแน่ ๆ จึงวางแผนแอบซุ่มดูเพื่อจับขโมยให้ได้ และก็เจอทิดมีกำลังขโมยปลาที่เบ็ดจริง ๆ ตี๋จึงไปฟ้องผู้ใหญ่บ้าน

ตี๋           : ผู้ใหญ่ครับ ทิดมีขโมยปลาที่ผมใส่เบ็ดไว้ครับ

ผู้ใหญ่บ้าน : ว่าอย่างไรทิดมี เองไปขโมยปลาของตี๋จริงหรือ ?

ทิดมี       : นิ่ง... สักครู่ก็พูดว่า “คนละครึ่ง”

     ผู้ใหญ่บ้านนั่งนึกสักครู่ก็พูดว่า  
“เอาละเมื่อไม่มีพยานแน่ชัดก็เอาไว้ก่อนคราวหน้าค่อยว่ากันใหม่เมื่อจับได้จริง ๆ”

     ทิดมีโมโหตี๋ที่ไปฟ้องผู้ใหญ่ จึงไปปาบ้านตี๋

ตี๋จึงมาฟ้องผู้ใหญ่บ้านอีกครั้ง

ตี๋           :  ผู้ใหญ่ครับ ทิดมีปาบ้านผงครับ

ผู้ใหญ่บ้าน :  จริงไหมทิดมี ที่ตี๋บอกว่าเองไปปาบ้านเขา

ทิดมี       : คนละครึ่ง …….

ผู้ใหญ่บ้าน : นึกอยู่ สักครู่ก็ทำเป็นหยิบหนังสือกฎหมายมาทำท่าอ่าน
              และตัดสินคดีว่า

“ไทยปาบ้านเจ๊ก ไม่ถูกหัวเด็กไม่ผิดกฎหมาย”

       ตี๋โมโหจึงไปปาบ้านทิดมีบ้าง ทิดมีจึงมาฟ้องผู้ใหญ่บ้าน

ทิดมี       : ผู้ใหญ่ครับ ตี๋ปาบ้านผมครับ

ผู้ใหญ่บ้าน : ว่าอย่างไรตี๋ เองไปปาบ้านทิดมีใช่ไหม ?

ตี๋           : “ใช่ครับ แต่ก็ไม่ถูกหัวใครครับ”

ผู้ใหญ่บ้าน : ทำเป็นหยิบหนังสือกฎหมายขึ้นมาอ่านและตัดสินว่า

“เจ๊กปาบ้านไทย ไม่ถูกหัวใคร แต่ผีเรือนตกใจ
ปรับห้าสิบบาท”

ตี๋ : ไอ้หยา......ซวยจริงๆ………….

…………………………………………………..

นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า

ถ้าผู้ปกครองคน ตกอยู่ในอำนาจของอามิสสินบน

อาจจะทำเรื่องชั่วร้ายกลับกลายเป็นดีก็ได้

ดังนั้น พุทธองค์จึงสอนไม่ให้ตกอยู่ในอำนาจของ

อามิสสินบน และยังไม่ให้ตกอยู่ใน

อำนาจอคติ 4 ด้วย คือ

ลำเอียงเพราะรักหรือชอบพอกัน

ลำเอียงเพราะกลัวว่าเขามีอิทธิพล

ลำเอียงเพราะโกรธหรือมีความฆาตพยาบาทกัน

ลำเอียงเพราะหลง คือ หลงงมงาย หลงใหลไปกับสิ่งนั้น

เพราะถ้าตกอยู่ในอำนาจอคติ 4 นี้แล้ว จะทำให้การทำงานเสีย

หลักการ เสียความยุติธรรม และทำให้ขาดศรัทธาความเชื่อมั่นจาก
ผู้ใต้บังคับบัญชาและประชาชนทั่วไปด้วย ดังนั้น
ผู้เป็นใหญ่ ซึ่งมีหน้าที่ปกครองคน ควรหลีกเลี่ยงการรับอามิสสินบน