900. เรียนรู้ Appreciative Inquiry จากหนังดัง "Star Trek: Discovery"


ผมดูหนัง Netflix ประจำ ที่ติดตามมาอย่างตื่นเต้นอีกเรื่องคือ Star Trek หนังอวกาศ ตอนนี้มาถึงตอน Discovery ที่ season ล่าสุด พูดถึงการหลุดเข้าไปในอนาคต 900 ปี ข้างหน้า ของยาน Discovery ที่พอหลงไป ปรากฏว่าเจอว่าในอนาคตนั้นเหมือนอารยธรรมล่มสลาย ดวงดาวต่างๆ ไม่ได้รวมตัวกันเป็นสหพันธ์อีกต่อไป จักรวาลโกลาหล ที่สุดก็เริ่มมีการตั้งคำถามอย่างหนักหน่วง ว่าเกิดอะไรขึ้น   และคนที่พยายามสืบอย่างสุดขั้วก็คือเบอร์นัม นางเอกนิสัยกบฏ..

การตั้งคำถาม และการสืบหาอย่างหนักของนางเอก นำไปสู่การค้นพบสำคัญ คือการเบิอร์น หรือการเผาไหม้ของจักรวาลที่เกิดขึ้นพร้อมกันทีเดียว เวลาเดียวกันโดยไม่มีสาเหตุ ไม่ว่าจะคลุมเคลือปานใด เบอร์นัมก็ไม่ยอมหยุด พยายามสืบค้นจนเจอจุดเริ่มต้น การสืบค้นของนางเอก ไม่ได้ทำให้เรื่องนี้คลี่คลายขึ้นเรื่อยๆ เท่านั้น แต่เริ่มเปลี่ยนวิถีชีวิตของคนนับล้านๆ ไปในทางที่ดีขึ้น รวมทั้งตัวนางเอกที่ทำให้ไปเจอพระเอก ชีวิต happy อยู่อย่างมีความหมายมากขึ้น  แต่เนื่องจากยังไม่จบ series และกลัว spoil  ผมขอหยุดพูดถึงรายละเอียดเรื่องนี้ไว้ก่อน

ถามว่าผมได้อะไรจากเรื่องนี้ ผมนึกถึง concept สำคัญของวิชา Appreciative Inquiry ที่เป็นศาสตร์การพัฒนาองค์กรแนวใหม่ ที่เน้นการตั้งคำถามเชิงบวก กับทุกอย่าง เพื่อให้ได้คำตอบเอาไปสร้างการเปลี่ยนแปลง..  อาจารย์เดวิด คูปเปอร์ไรเดอร์ เคยให้แนวคิดไว้ว่า... 

“เราอยู่ในโลกที่เราสร้างขึ้นด้วยคำถามของเรา”

เรื่องนี้อธิบายด้วยคำคม ของอาจารย์ได้เลย...

ด้วยที่เบอร์นัมตั้งคำถาม  เท่านั้น ..และพยายามเชิญชวยทุกคนค้นหา ได้เปิดศักราชใหม่ของจักรวาล  ถ้าอาจมีแค่คนสงสัย และไม่ตั้งคำถาม  ก็จะไม่เกิดการร่วมกันค้นหาคำตอบ  อาจไม่เกิดการเปลี่ยนแปลงขนาดนี้ ... 

ผมเองก็ตั้งคำถามกับตัวเอง ตอนสมัยเรียนปริญญาเอกด้านการพัฒนาองค์กร (Organization Development)  ตอนนั้นเจอประโยคนี้ในเอกสารอาจารย์.. 

What is Appreciative Inquiry?

“At its heart, AI is about the search for the best in people, their organizations, and the strengths-filled, opportunity-rich world around them. AI is not so much a shift in the methods and models of organizational change, but AI is a fundamental shift in the overall perspective taken throughout the entire change process to ‘see’ the wholeness of the human system and to “inquire” into that system’s strengths, possibilities, and successes. ”

– Excerpt from: Stavros, Jacqueline, Godwin, Lindsey, & Cooperrider, David. (2015). Appreciative Inquiry: Organization Development and the Strengths Revolution. In Practicing Organization Development: A guide to leading change and transformation (4th Edition), William Rothwell, Roland Sullivan, and Jacqueline Stavros (Eds). Wiley

ว๊าว น่าสนใจ เกิดมาไม่เคยเจอนิยามของวิชาอะไรที่น่าสนใจขนาดนี้...แล้วจริงๆ มันคืออะไรกันแน่ และจะเอามาใช้ในการบริหารได้อย่างไร... 

วันนั้นเองผมลงมือค้นหา ศึกษา อ่านหนังสือทุกเล่มที่มีในไทย จำได้ต้องให้เพื่อนไปหาที่ศศินทร์ให้ เพราะมีอยู่แค่เล่มสองเล่มในประเทศไทย ที่สำคัญมีคนพูดสองสามคนในสายหมอ สายบริหารธุรกิจ MBA ไม่มีใครพูดเลย จากนั้นก็เริ่มลงมือเจาะลึกเอามาใช้งาน ใช้ไม่ได้ก็ลองผิดลองถูกโดยผ่านงานวิจัยสาย Action Research  จนมาตั้งชุมชม Thailand Appreciative Inquiry Network (AI Thailand) นำไปสู่การเชิญเดวิด คูปเปอร์ไรเดอร์มาสอนเมืองไทย... เพื่อได้เรียนกับท่านโดยตรง...

ชีวิตเปลี่ยน จากคำถามชัดๆ ...

ทุกวันนี้หลังจากตั้งคำถามวันนั้นราวๆปี 2006 ชีวิตไม่เคยเหมือนเดิม ได้ทำงานที่รัก ได้สนุกกับงาน และคาดว่าคงทำงานแนวนี้ไปเกินเกษียณ เพราะไม่เคยเหนื่อย มันลืมวันเวลาจริงๆ เวลาทำอะไรเกี่ยวกับ Appreciative Inquiry 

จริงด้วยครับ ..อาจารย์พูดไว้ใช่เลย ...ตอนนี้ชีวิตผม ตอนนี้โลกใบนี้เป็นไปตามคำถามที่เราสร้างขึ้น ...  จริงๆ 

ผมเลยอยากเชิญชวนทุกท่านมาตอบคำถาม เพื่อสร้างโลกของท่านเอง..โลกที่ท่านต้องการ ผมดัดแปลงมาจากคำถาม แนว Appreciative Inquiry ครับ 

มาทำ Appreciative inquiry กัน  

1.อะไรคือสิ่งที่ภาคภูมิใจที่สุด หรือรู้สึกดีที่สุดในปีที่ผ่านมา หลายเรื่องๆ ทั้งงาน ความสัมพันธ์กับเพื่อน ลูกค้า ครอบครัว  Hobby สุขภาพ จิตใจ จิตวิญญาณ ได้ทุกอย่าง ให้นึกถึงเหตุการณ์นั้นละเอียด แล้วหาด้วยว่าอะไรเป็นสาเหตุ     

    2. อยากเห็นอะไรเกิดขึ้นในปี 64  

    3. ต้องทำอะไรที่ต่างออกไป สิ่งที่อยากเห็นจึงจะเป็นจริง  

    4. นิสัยใหม่ที่ต้องพัฒนาขึ้นคืออะไร 

    5. น่าจะไปร่วมมือกับใคร

    เช่นปีที่แล้ว

    1. อะไรคือสิ่งที่ภาคภูมิใจที่สุด หรือรู้สึกดีที่สุดในปีที่ผ่านมา หลายเรื่องๆ ทั้งงาน ความสัมพันธ์กับเพื่อน ลูกค้า ครอบครัว  Hobby สุขภาพ จิตใจ จิตวิญญาณ ได้ทุกอย่าง ให้นึกถึงเหตุการณ์นั้นละเอียด แล้วหาด้วยว่าอะไรเป็นสาเหตุ  (ผมได้คุยกับคุณพ่อทุกวัน โดยใช้ Model ชม ฟัง ถาม สะท้อน ... คุยมาหลายเดือน วันหนึ่งจะหาเรื่องชมคุณพ่อหนึ่งเรื่องแล้วถาม...ตื่นเต้นมากได้รู้ประวัติครอบครัว ที่ไม่เคยรู้มาก่อน รู้วัฒนธรรมคนอีสานโบราณ  ที่สำคัญรู้สึกนับถือคุณพ่อสุดๆ เคยถามคำหนึ่งคือ สมัยพ่อทำงานวิธีการที่พ่อทำให้ตัวเงมีความสุขคืออะไร พ่อบอกว่า แค่คิดว่าจะทำดีก็มีความสุขแล้ว...wowwwww เลย รู้สึกการคุยกันมันช่างดีเหลือเกิน .. นี่ครับเรื่องดีๆ..แล้วสาเหตุคืออะไร ผมไปลงเรียนหลักสูตร Faciliation Skills for Coaches จัดโดยอาจารย์วรภัทร์และลูกศิษย์มาครับ เลยเอาการชมฟังถามสะท้อนมาใช้เลย และใช้ทุกวันไม่เคยหยุดตั้งแต่นั้น กราบของพระคุณท่านอาจารย์มากๆ)     

          2. อยากเห็นอะไรเกิดขึ้นในปี 64  (ผมเห็นตัวเอง Connect กับญาติ และผู้ใหญ่แวดวงวิชาการมาก ได้แรงบันดาลใจจากท่าน และเห็นตัวเองมีความสุขมากๆ)

          3. ต้องทำอะไรที่ต่างออกไป สิ่งที่อยากเห็นจึงจะเป็นจริง  

          เริ่มถามแม่ และอาจารย์ผู้ใหญ่ ชม ฟัง ถามสะท้อน
          ใช้ Model พ่อ คิดจะทำดี และทำดีทุกวันอย่างต่ำวันละเรื่อง

          4. นิสัยใหม่ที่ต้องพัฒนาขึ้นคืออะไร 

          คิดทำดี คือต้องคิดด้วย และมองหาข้อดีเก็บข้อมูลคน แล้วชม ฟัง ถามสะท้อน

          5. น่าจะไปร่วมมือกับใคร

          ตัวนี้อาจขยายผลไปที่ลูกสาวด้วย และแม่ รวมทั้งลูกศิษย์ (ลองให้เขาทดลองชมฟังถามสะท้อน)

          ถึงเวลาที่ต้องตอบคำถามของท่านแล้วครับ ...

          วันนี้พอเท่านี้นะครับ 

          บทความตอนที่ 900 พอดี

          สวัสดีปีใหม่ทุกท่าน ด้วยพลังแห่งคำถามของท่าน.. ขอให้ปี 64 เป็นปีที่ดีของท่านและครอบครัว อุปสรรคใดๆ ขอให้ท่านเอาชนะได้ แคล้วคลาดทุกเรื่องครับ 

          ดร.ภิญโญ รัตนาพันธุ์ www.aithailand.org

          หมายเลขบันทึก: 687998เขียนเมื่อ 31 ธันวาคม 2020 09:34 น. ()แก้ไขเมื่อ 31 ธันวาคม 2020 10:55 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง


          ความเห็น (0)

          ไม่มีความเห็น

          พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
          ขอแนะนำ ClassStart
          ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
          ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี