กฎหมายปลดล็อกคุ้มครองคนค้ำประกัน คนจำนอง
ดร.ถวิล อรัญเวศ
เมื่อ วันที่ ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๗ ราชกิจจานุเบกษา ได้เผยแพร่“พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๒๐) พ.ศ. ๒๕๕๗”
พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเก้าสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป คือมีผลบังคับใช้ตั้งแต่
๑๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๘ เป็นต้นมา
ซึ่งกฎหมาย ฉบับนี้ ให้โอกาสสถาบันการเงิน ผู้ให้กู้ได้แก้ไขสัญญาที่กำหนดข้อตกลงใดที่กำหนดให้ “ผู้ค้ำประกันต้องรับผิดอย่างเดียวกับลูกหนี้ร่วมหรือในฐานะเป็นลูกหนี้ร่วม ข้อตกลงนั้น
เป็นโมฆะ”รวมทั้งประเด็นอื่น ๆ ซึ่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมาย แพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๒๐) พ.ศ. ๒๕๕๗” กำหนดเพิ่มเติมใหม่
เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ
โดยที่บทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ใช้บังคับอยู่ ในปัจจุบันยังไม่เพียงพอที่จะคุ้มครองสิทธิและให้ความเป็นธรรมแก่ผู้ค้ำประกัน และผู้จำนองซึ่งมิใช่ลูกหนี้ชั้นต้น แต่เป็นเพียงบุคคลภายนอกที่ยอมผูกพันตนต่อเจ้าหนี้ในการที่จะชำระหนี้แทนลูกหนี้เท่านั้น
โดยข้อเท็จจริงในทางปฏิบัติปรากฏว่า เจ้าหนี้ส่วนใหญ่ซึ่งเป็นสถาบันการเงินหรือผู้ประกอบอาชีพให้กู้ยืม มักจะอาศัยอำนาจต่อรองที่สูงกว่าหรือความได้เปรียบ ในทางการเงินกำหนดข้อตกลงอันเป็นการยกเว้นสิทธิของผู้ค้ำประกันหรือผู้จำนองตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ หรือให้ผู้ค้ำประกัน หรือผู้จำนองต้องรับผิดเสมือนเป็นลูกหนี้ชั้นต้นกรณีจึงส่งผลให้ผู้ค้ำประกันหรือผู้จำนองซึ่งเป็นประชาชนทั่วไปไม่ได้รับความคุ้มครองตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย รวมทั้งต้องกลาย
เป็นผู้ถูกฟ้องล้มละลายอีกเป็นจำนวนมาก
ดังนั้น เพื่อสร้างความเป็นธรรมให้แก่ผู้ค้ำประกันและผู้จำนอง จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้
บทบัญญัติที่ปลดล็อก ตามพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๒๐) พ.ศ. ๒๕๕๗
มาตรา ๕ แก้ไขเพิ่มเติมมาตรา ๖๘๑/๑ บัญญัติไว้ว่า
“ข้อตกลงใดที่กำหนดให้ผู้ค้ำประกันต้องรับผิดอย่างเดียวกับลูกหนี้ร่วมหรือในฐานะเป็นลูกหนี้ร่วม ข้อตกลงนั้นเป็นโมฆะ”
ประเด็นนี้ถือว่าสำคัญมากครับ มาตรานี้ ถ้าสัญญาขัดกับมาตรา ๖๘๐/๑ ที่แก้ไขเพิ่มเติมมานี้ ถือว่า สัญญาการกู้เงินเป็นโมฆะ คือไม่มีผลบังคับใช้ได้ เพราะผิดกฎหมาย ถ้าสัญญาการกู้เงินที่ไปกำหนดให้
ผู้ค้ำประกันต้องรับผิดอย่างเดียวกับลูกหนี้ร่วมหรือในฐานะเป็น
ลูกหนี้ร่วม
มาตรา ๖๘๑ วรรค ๓ ที่บัญญัติไว้ว่า
“สัญญาค้ำประกันต้องระบุหนี้หรือสัญญาที่ค้ำประกันไว้โดย
ชัดแจ้ง และผู้ค้ำประกันย่อมรับผิดเฉพาะหนี้หรือสัญญาที่ระบุไว้เท่านั้น (ไม่ใช่เหมารวมทั้งหมด) และ
มาตรา ๖๘๑/๑ บัญญัติไว้ว่า
“ข้อตกลงใดที่กำหนดให้ผู้ค้ำประกันต้องรับผิดอย่างเดียวกับลูกหนี้ร่วมหรือในฐานะเป็นลูกหนี้ร่วม ข้อตกลงนั้นเป็นโมฆะ”
บทบัญญัติใน ประมวลกฎหมายแพ่งฯ ที่ปรับปรุงแก้ไขทั้งหมด 17 ประเด็น และผ่านการพิจารณาของ สนช. อาทิ บทบัญญัติมาตรา 681, 686, 691, 700, 727, 728, 729, 735, 737 และ 744 เป็นต้น สาระสำคัญ อาทิ
1. เจ้าหนี้ต้องกำหนดรายละเอียดของหนี้และขอบเขตความรับผิดชอบของผู้ค้ำประกันในหนี้ที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต ซึ่งลูกหนี้อาจผิดนัดชำระไว้ในข้อตกลงปล่อยสินเชื่อ เช่น วัตถุประสงค์ในการ
ก่อหนี้ค้ำประกัน ลักษณะมูลหนี้ วงเงินสูงสุดที่ค้ำประกัน ระยะเวลาค้ำประกัน ฯลฯ จากเดิมกฎหมายให้ผู้ค้ำประกันต้องรับผิดในหนี้ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตทั้งหมด
2. ให้ข้อตกลงที่ให้ผู้ค้ำประกันต้องรับผิดอย่างเดียวกับลูกหนี้เป็นโมฆะ จากเดิมให้ผู้ค้ำต้องรับผิดอย่างเดียวกับลูกหนี้
3. ให้ข้อตกลงที่เป็นภาระเกินสมควรต่อผู้ค้ำประกันหรือจำนองเป็นโมฆะ
จากปัจจุบันเจ้าหนี้มักทำสัญญาให้ผู้ค้ำประกันต้องรับผิดต่างไปจากบทบัญญัติลักษณะที่ค้ำประกัน ทำให้เป็นภาระแก่ผู้ค้ำประกันเกินสมควร
4. กรณีลูกหนี้ผิดนัด หากเจ้าหนี้ไม่ทำหนังสือบอกกล่าวผู้ค้ำประกันใน 60 วัน ให้ผู้ค้ำประกันหลุดพ้นจากความรับผิดในดอกเบี้ย ค่าสินไหมทดแทน ฯลฯ จากเดิมลูกหนี้ผิดนัด เจ้าหนี้เรียกผู้ค้ำประกันชำระหนี้ได้ทันที
5. ให้ผู้ค้ำประกันได้รับประโยชน์จากที่เจ้าหนี้ลดจำนวนหนี้ให้แก่ลูกหนี้ รวมทั้งกำหนดให้ข้อตกลงที่เพิ่มภาระแก่ผู้ค้ำประกันเป็นโมฆะ
จากปัจจุบันเจ้าหนี้ลดหนี้ให้ลูกหนี้ โดยไม่ต้องแจ้งผู้ค้ำประกันทราบ ทำให้ผู้ค้ำประกันสามารถปลดเปลื้องหนี้จำนวนที่ลดลงได้
6. ให้ผู้ค้ำประกันหลุดพ้นจากความรับผิดในหนี้อันมีกำหนดเวลาแน่นอน และเจ้าหนี้ยอมผ่อนเวลาให้แก่ลูกหนี้ ฯลฯ
จากปัจจุบันเจ้าหนี้อาศัยความได้เปรียบทางเศรษฐกิจกำหนดให้ผู้ค้ำต้องรับผิดมากเกินควร
7. ให้ผู้จำนองซึ่งจำนองทรัพย์สินของตนไว้เพื่อประกันหนี้บุคคลอื่นไม่ต้องรับผิดเกินราคาทรัพย์สินที่จำนอง
จากปัจจุบันเจ้าหนี้บังคับจำนองได้ไม่คุ้มหนี้ที่ลูกหนี้ค้างชำระ มักอาศัยความได้เปรียบบีบบังคับผู้จำนองซึ่งจำนองประกันหนี้บุคคลอื่น ให้ต้องรับผิดแทน
8. ก่อนบังคับจำนอง ผู้รับจำนองต้องมีหนังสือบอกกล่าวผู้จำนองทรัพย์สินประกันหนี้บุคคลอื่นทราบใน 15 วัน นับแต่ส่งหนังสือแจ้งให้ลูกหนี้ทราบ หากเกินกำหนดให้ผู้จำนองหลุดพ้นความรับผิดในดอกเบี้ย ค่าสินไหมทดแทน
จากปัจจุบันเจ้าหนี้ไม่ต้องแจ้งผู้จำนอง
9. หลังหนี้ถึงกำหนดชำระ ผู้จำนองมีสิทธิแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้รับจำนองขายทอดตลาดทรัพย์สินที่จำนอง โดยไม่ต้องฟ้องเป็นคดีต่อศาล และผู้รับจำนองต้องขายทอดตลาดทรัพย์ภายใน 1 ปี
จากกฎหมายปัจจุบันไม่มีบทบัญญัติให้ผู้จำนองขอให้มีการบังคับจำนองได้ ทำให้เจ้าหนี้เลือกไม่บังคับจำนอง เพราะหวังได้ดอกเบี้ยเพิ่มขึ้นและถ้าผู้รับจำนองไม่ขายทอดตลาดในระยะเวลากำหนด ให้ผู้รับจำนองพ้นจากความรับผิดในดอกเบี้ย ค่าสินไหมทดแทน เป็นต้น
ประการสำคัญ สถาบันการเงิน หรือผู้ประกอบธุรกิจการเงิน
มักจะเอาเปรียบคนค้ำ หรือผู้จำนอง กรณีบางครั้ง กำหนดให้มี
คนค้ำประกันหลายคน แต่บังเอิญคนค้ำร่วมกัน ไม่มีหลักทรัพย์
ใดๆ อาจจะเลี่ยงกฎหมาย เช่น ไปโอนให้คนอื่นอาจจะเป็นลูกหลาน
หรือญาติพี่น้อง ทำให้ไม่มีหลักทรัพย์ใด ๆ สถาบันการเงินหรือ
ผู้จำนอง บังคุับให้คนค้ำที่มีหลักทรัพย์ ต้องรับผิดชอบหนี้ยืมแทนคนผู้ค้ำคนอื่น ๆ ที่ไม่มีหลักทรัพย์ ถือว่าเป็นการเอารัดเอาเปรียบคนค้ำที่เขามีวินัย
ในการเงิน เท่ากับเป็นการปล่อยให้คนชั่วลอยนวล เพราะความเห็นแก่ได้
หรือกลัวตนเองจะเสียเปรียบ โดยไม่คำนึงว่าคนค้ำไม่ใช่ลูกหนี้่ชั้นต้น
ต้องดำเนินการกับคนกู้หรื่อคนค้ำรายอื่นๆ ให้ถึงที่สุดก่อน
ถ้าคนค้ำรายใด เข้ากรณีดังกล่าว ไม่ต้องเพิกเฉย ต้องฟ้องสถาบันการเงิน หรือผู้ให้กู้ หรือผู้ให้จำนอง ที่ไม่ปฏิบัติตามกฎหมายฉบับที่แก้ไขซึ่งกว่าจะมีผลบังคับใช้ ก็ให้เวลาสถาบันการเงินหรือผู้ให้กู้ผู้ให้จำนองเป็นเวลาถึง 90 วันผ่านพ้นไปก่อนเพื่อได้เตรียมการแก้ไขสัญญากู้เงินหรือสัญญาจำนองให้เป็นไปตาม “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมาย แพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๒๐) พ.ศ. ๒๕๕๗”
*******************************************
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2557/A/077/14.PDF
เว็บไซต์ http://money.sanook.com/232581/
http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=1415884570
http://news.mthai.com/hot-news/400082.html
www.ratchakitcha.soc.go.th
%PDF-1.5 % 38 0 obj > endobj 58 0 obj >/Filter/FlateDecode/ID[]/Index[38 33]/Info 37 0 R/Length 97/Prev 76377/Root 39 0 R/Size 71/Type/XRef/W[1 2 1]>>stream hbbd``b`z$. r$H0Awk?x"ցV !\$lWH" Ht0012lH7
WWW.RATCHAKITCHA.SOC.GO.TH
RATCHAKITCHA.SOC.GO.TH
