คงไม่มีใครที่คิดว่าไม่เปลี่ยน ความรู้สึกของทุกคนก็มีแต่ว่าเปลี่ยนมากเปลี่ยนน้อย ทุกข์มากทุกข์น้อย วิตกกังวลกันไปต่างๆนานา
หยุดเชื้อ..แล้วอยู่บ้าน ต้องมีกิจกรรมทำงาน หากอยู่นิ่งเฉยโควิดคงไม่ถามหา แต่กำลังวังชาจะถดถอย ต้องเคลื่อนไหวช้าๆเพื่อเปลี่ยนอิริยาบถ ก็เท่ากับว่าได้ทำให้ชีวิตเปลี่ยนไปบ้าง
สุขภาพกายมีความสำคัญ แต่สุขภาพจิตก็มีความสำคัญไม่น้อย สุขภาพจิตกับโควิดสัมพันธ์กันเหลือเกิน..ใครจะชนะหรือจะก้าวข้ามผ่านไป น่าท้าพิสูจน์เหมือนกัน
ผมลองทำดู จากนั้นก็คิดว่าจะเอาจริง ถ้าทำแล้วมั่นคงและยั่งยืน ผมจะได้อ้างอิงได้ว่าชีวิตที่ดีงามมีช่วงที่เปลี่ยนผ่านในตอนไหน?..คงจำได้อย่างขึ้นใจเลยว่า..ชีวิตเริ่มพัฒนาและสร้างสรรค์ ในช่วงวันเวลาของ..โควิด ๑๙
ส่งข่าวถึงเพื่อนในเครือข่ายเกษตรอินทรีย์วิถีพอเพียง ว่าอยากเก็บสะสมเมล็ดพันธุ์ผักและพืชสมุนไพรพื้นบ้าน ช่วยประสานและรวบรวมจากชุมชนท้องถิ่นให้ด้วย
เพราะภายหลังจากที่โควิดเลิกราไป ทุกภูมิภาคของประเทศไทยจะเป็น “ครัว”ของโลก ของกินของใช้จะอุดมสมบูรณ์ และเชื่อว่าจะมีเหลือส่งออกอย่างมากมาย
ปัญหาอยู่ที่เมล็ดพันธุ์หายาก หรือไม่ยากแต่ก็มีราคาแพง สำคัญไปกว่านั้น มีการตัดต่อพันธุกรรม นำไปใช้เพาะปลูกได้เพียงครั้งเดียวเท่านั้น
เพื่อนส่งมาให้เกือบ ๒๐ ชนิด ปลูกไปอีก ๑๐ ปีก็ไม่หมด มีทั้งเมล็ดผักที่ปลูกไว้เพื่อจิ้มน้ำพริกไปจนถึงสมุนไพรทำยา ผมกะเทาะเปลือกเอาเมล็ดออกแล้วใส่ขวดเก็บไว้..
ใครๆก็ทำได้แบบผม ในช่วงร้อนและแห้งแล้งแบบนี้ มีผักสวนครัวอะไรบ้าง ที่ยืนต้นตาย รีบไปเก็บเมล็ดมากักตุนไว้ รอฝนมาแล้วก็รอโควิดจากไป รับรองได้ปลูกแน่ๆ
พื้นที่ข้างบ้านมีไหม? เป็นดินหรือคอนกรีต ถ้าเป็นดินก็เหมาะเลย ทำแปลงเล็กๆที่เหมาะสมกับบ้านและจำนวนคนในบ้าน แนะนำให้ปลูกผักบุ้งจีน
ปลูกใกล้บ้านก็ดี ตรงที่มีแดดรำไร รดน้ำได้สะดวก อย่าลืมว่าเมล็ดผักบุ้งก่อนปลูกต้องแช่น้ำก่อน เวลาหว่านลงไปในแปลงจะช่วยให้งอกเร็วขึ้น
ตะไคร้ก็น่าสนใจ ใช้เป็นเครื่องปรุงได้สารพัด ทั้งต้ม ยำ ทำแกงเผ็ด อีกไม่นานนัก ตะไคร้จะมีราคาและหายาก ช่วงนี้มีเวลาแล้วลงมือปลูกเองเลย ผมปลูกไปเยอะแล้ว
ลองหันซ้ายหันขวา บิดหน้าบิดหลัง หมุนเอวหมุนไหล่ สอดส่ายสายตาไปรอบๆบ้าน หรือมองข้ามรั้วไปยังเพื่อนบ้านก็ได้ ถ้าเขาไม่ว่าอะไร?
หากมีพริกแห้งคาต้น มะเขือเปราะ มะเขือพวง เติบโตเต็มวัยให้เก็บไว้เลย นำเมล็ดมาตากแห้ง ตากแดดแค่วันเดียวพอ แล้วห่อเก็บไว้ รับรองได้ใช้ประโยชน์แน่นอน
เมล็ดพันธุ์ผักพื้นบ้านจะคงทนต่อโรคแมลงและแข็งแรงมาก เหมือนมีภูมิคุ้มกัน ขยายพันธุ์ต่อยอดได้ไม่จบสิ้น ไม่สิ้นเปลืองเงินในการเพาะปลูกภายในบ้าน
ผมทดลองมาแล้วหลายอย่าง โดยเฉพาะฟักทองกับบวบ..ตอนนี้แตกเป็นต้นอ่อนหลังจากเพาะได้ ๓ วันเท่านั้น น่าปลูกไว้รอบบ้านเพื่อเพิ่มสารอาหารให้แก่คนในครอบครัว..
อย่ามัว..เพลิดเพลินกับทีวี อย่าปล่อยชีวีให้ผ่านไปอย่างว่างเปล่า วางแผนไปด้วยว่าเมื่อท้องฟ้าเปิดให้เห็นความสว่างสดใส โควิดจางไป เราจะมีช่องทางทำอะไรได้บ้าง
เพื่อให้ชีวิตเปลี่ยน..ในแบบที่สนุก ไม่ทุกข์ร้อน พอกิน พอใช้ พอใจกับชีวิตที่เรียบง่าย ที่เรากำลังทำได้และทำอยู่ เหมือนว่าได้ฝึกการเปลี่ยนแปลงเข้าสู่วงจรใหม่
ลองทำสิ่งที่ง่ายและใกล้บ้าน เพื่อสานต่อความพอเพียงให้ยั่งยืน
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๒๓ เมษายน ๒๕๖๓
