คุณเคยไหม..เวลาเราศึกษาและปฏิบัติสิ่งใดสิ่งหนึ่งเป็นประจำ จนรู้สึกว่าเข้าใจ เมื่อถึงคราวต้องใช้ เราจะเข้าถึงได้ในทันทีแบบอัตโนมัติ...
ผมเริ่มเข้าถึงศาสตร์พระราชาในแบบที่ประยุกต์ใช้ได้เลย มีกระบวนการและขั้นตอนอยู่ในสมอง..หยิบยกมาแล้วทำทันที
สัปดาห์นี้ก็เช่นเดียวกัน พอทราบผลการทดสอบการอ่านการเขียนชั้น ป.๔ – ๖ ก็รู้สึกกระอักกระอ่วนใจ สุดท้ายก็บอกตัวเองว่าจะอ่อนใจไม่ได้..อย่ายอมแพ้..
หลายปีแล้ว..วิชาภาษาไทย ที่ว่าด้วยการอ่านจับใจความ หรืออ่านเอาเรื่อง ปัจจุบันในข้อสอบเขียนว่า”อ่านรู้เรื่อง” นักเรียนได้คะแนนต่ำกว่ามาตรฐานมาโดยตลอด
ผมเข้าใจได้ว่ามันคือข้อสอบที่ยากและมาจากส่วนกลาง แต่มันย้อนแย้งกับสิ่งที่เป็นอยู่ คือเด็กส่วนใหญ่อ่านได้ มีหลายคนที่อ่านคล่อง จึงทำคะแนนอ่านออกเสียงได้ดี
แต่พออ่านข้อความแล้วตอบคำถาม กลับตอบไม่รู้เรื่อง และเสียคะแนน..
ผมคิดหนักว่าปัญหานี้ เกิดจากเด็กหรือเกิดจากครูกันแน่..ครูสอนภาษาไทยได้ทุกคน.หรือครูไม่ได้ฝึกทักษะให้เด็ก ไม่ได้สอดแทรกบูรณาการ หรือครูไม่เข้าใจวิธีสอน...
คงหมดยุคสมัยแล้ว..ที่ครูจะบ่นว่าข้อสอบยาก เพราะเราหนีการประเมินผลไปไม่พ้น..เบื่อหน่ายก็คงไม่ได้ เหมือนยิ่งหนีก็ยิ่งเจอ หนักหนาสาหัสขึ้นทุกวัน
ผมทราบดีว่าครูห่วงใยคณิตศาสตร์และภาษาอังกฤษ แต่ก็อย่าลืมว่า การอ่านจับใจความหรืออ่านรู้เรื่อง..เป็นทักษะ..ถ้าเด็กเข้าใจและนำไปใช้ได้จะส่งผลดีตลอดชีวิต
สามวันที่ผ่านมา..ผมเลิกคิดมาก ลงมือสอนเลยเพื่อหาต้นตอของปัญหา พอคิดว่ามันไม่น่ายาก..ก็จะไปทำเรื่องง่ายๆให้มันยาก..ซะทำไม
แต่บางทีก็ลองคิดในฐานะครูบ้าง ถ้าการสอนการอ่านแบบนี้มันยาก ทำเรื่องยากให้มันง่ายได้ไหม..แล้วทำอย่างไร? ก็ต้องคิดหาวิธีการ...
ผมถามนักเรียนชั้น ป.๕ – ๖ ตรงๆเลย..ช่วยกันคิดช่วยกันอภิปรายซิ ว่าเราจะแก้ปัญหาคะแนนตกต่ำได้อย่างไร..ไม่ต้องพูดถึงปัญหาแล้วเพราะเรารู้ปัญหามานานแล้ว
ผมเขียนแผนภูมิบนกระดาน ให้นักเรียนพูดออกมา จากนั้นก็สรุปประเด็นสำคัญ ได้สาระมากมาย..ล้วนเป็นแนวทางที่จะช่วยแก้ปัญหาได้..เช่น..
นักเรียนต้องรักการอ่าน นักเรียนต้องอดทนที่จะอ่าน คิดให้ละเอียดรอบคอบ ต้องอ่านให้รู้เรื่องก่อนที่จะตอบ อย่ารีบร้อนลนจนเกินไป และไม่ต้องคิดว่ามันยาก
นักเรียนบอกว่า ต้องคิดให้ละเอียดรอบคอบ รู้ว่าโจทย์ถามอะไร คำตอบจะเป็นส่วนหนึ่งของข้อความที่อ่านเสมอ ใจความสำคัญจะแอบซ่อนอยู่ในข้อความที่อ่าน และต้องฝึกอ่านแล้วสรุปความ..
ดังนั้น..จะช้าอยู่ใย ทำให้ง่ายด้วยการฝึกทักษะในทันที ด้วยการให้นักเรียนอ่านแล้วผมก็ถาม..ถามทั้งในเรื่องและนอกเรื่อง..เพื่อให้นักเรียนฝึกสังเกต คิด และวิเคราะห์
ผมต้องการให้เด็กปรับตัวปรับใจและมีความรับผิดชอบต่อการทดสอบแบบนี้บ้าง ถ้าครูปล่อยเรื่องนี้ที่เป็นการประเมินผลแนวใหม่ ก็เชื่อว่า..ต่อไปการศึกษาน่าจะล้มเหลวทั้งระบบ..เพราะการเรียนรู้ของนักเรียนจะไม่เกิดมรรคผลอะไรเลย..
ผมคิดว่า..การทำให้ง่าย จะต้องไม่ซับซ้อนและต้องทำทุกวัน หมั่นฝึกนักเรียนให้คุ้นชิน เด็กจะรู้สึกง่ายไปด้วย และทำข้อสอบได้อย่างอัตโนมัติ
ผมยังคิดไปถึงวัตถุประสงค์ของการฝึกเด็กเรื่องนี้ ไม่เคยคิดว่าเด็กจะต้องได้คะแนนเต็ม ก็แค่มีคะแนนเฉลี่ยที่สูงขึ้นบ้าง..ก็ถือว่าประสบความสำเร็จแล้ว..
ก่อนนอน..ผมลองตั้งคำถามเพื่อนำไปทดสอบการอ่านของนักเรียนชั้น ป.๓ ผมเชื่อว่าถ้าฝึกวันละข้อสองข้อ..ก็น่าจะหนักเป็นเบาได้..
“เศรษฐกิจพอเพียง มีชื่อเสียงเด่นยิ่งใหญ่ ทรงอยู่ในจิตใจ ของคนไทยตลอดกาล ให้อยู่อย่างเพียงพอ ไม่ย่อท้อแม้วันวาน คนไทยขอกราบกราน ทั่วทุกบ้านกราบบูชา”
ข้อ ๑.. ข้อใดเกี่ยวข้องกับศาสตร์พระราชา..................(เศรษฐกิจพอเพียง)
ข้อ ๒. คนไทยขอกราบกราน ทั่วทุกบ้านกราบบูชา...นักเรียนคิดว่าหมายถึงใคร?
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๖๒
