วันที่ 9 - 10 ธ.ค.49  ผมไปร่วมสัมมนาวิชาการประจำปีของสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ)  ประทับใจคำกล่าวเปิดของท่านอดีตนายกรัฐมนตรี ฯพณฯ อานันท์  ปันยารชุน  ซึ่งผมถือว่าเป็นผู้ใหญ่ที่น่าเคารพที่สุดคนหนึ่งของประเทศไทย   คำกล่าวเปิดนี้หนังสือพิมพ์คงจะได้นำมาลงแล้ว   ผมเพียงนำประโยคที่ผมประทับใจมาบันทึกไว้
      - นิสัยคนไทยที่น่าเศร้า : ขี้เกียจ  ขี้โอ่  ขี้โกง  ขี้อิจฉา
      - crony capitalism
      - ขอให้เอาบทเรียนจากวิกฤตทางการเมืองมาเรียนรู้ด้วย
      - สังคมไทยเป็น pluralistic/heterogeneous society ไม่ใช่ monolistic/homogeneous society
      - ขอให้ยึดสาระและหลักการ   ไม่ใช่ยึดติดรูปแบบของประชาธิปไตย

         คำว่า "ขี้เกียจ ขี้โอ่  ขี้โกง  ขี้อิจฉา"  กลายเป็นคำฮิตที่มีคนพูดซ้ำ ๆ ในการประชุม   ผมพบท่านอดีตปลัดสำนักนายก อภิลาส  โอสถานนท์  ที่เป็นคนสำคัญคนหนึ่งที่ทำให้ สกว. ประสบความสำเร็จ   ท่านก็ย้ำคำนี้และฝากว่าน่าจะมีการวิจัยเปรียบเทียบโทษสมบัตินี้ของคนเอเชีย

         ผมเองไม่ค่อยชอบการดำเนินการด้านลบ   ชอบด้านบวกมากกว่า   จึงคิดโจทย์กับตัวเองว่ามีชุมชน/หน่วยงานใดบ้างที่คนมีโทษสมบัติเหล่านี้เบาบาง  เพราะอะไร

         ผมตอบตัวเองว่าชุมชน/หน่วยงานที่ทำ KM ไงล่ะ   เพราะการทำ KM ทำให้คนค่อย ๆ "ขยายส่วนดีในตน" จนเป็นนิสัย   เป็นวัฒนธรรม

วิจารณ์  พานิช
 10 ธ.ค.49
จอมเทียน  ชลบุรี